Bài tổng quan
Huyệt kỳ lạ, huyệt xấu xí và cách tìm rồng đất bằng
Có huyệt nằm giữa dòng nước mênh mông, có huyệt nằm trong kẽ đá phải đập ra mới thấy đất. Lại có những huyệt xấu xí đến mức người ta bỏ đi, vậy mà con cháu hưởng phú quý đời đời. Cái đẹp của một huyệt nằm ở đâu?
Khi chân long ẩn kín, huyệt thường kỳ lạ
Nơi chân long ẩn tàng thì huyệt ắt rất kỳ lạ. Những bí mật giấu kín của trời đất do quỷ thần nắm giữ, muốn hiểu cái ảo diệu phải có cao nhân chỉ dạy. Cao nhân có thể vạch rõ huyền cơ, nhưng họ thường im lặng, vì e rằng duyên và phúc của bạn chưa đủ, nếu chỉ rõ sẽ khiến bạn thêm nghi hoặc.
Trên mặt đất có nơi đẹp cũng có chỗ xấu, gộp chung lại gọi là quái huyệt. Huyệt đẹp đẽ mà kỳ lạ hiếm có, địa thế ấy khiến người ta nghi ngờ. Huyệt xấu xa mà khó ưa, địa thế ấy cũng khiến người ta hoài nghi mà không dám quyết. Thông thường quái huyệt có vài chỗ kỳ lạ thì long mạch cũng có nơi cực kỳ quái dị. Chỉ cần nhận chuẩn xác long mạch thì có thể đi dò quái huyệt.
Huyệt khéo: mười mấy dạng huyệt khiến người ta ngờ vực
Trước hết phải biết huyệt khéo. Vì sao gọi là huyệt khéo? Vì có khi huyệt đóng trên đỉnh núi cao, loại này đáng để dò xét. Có khi huyệt đóng ở sâu dưới đất. Có khi huyệt lộ trơ trọi giữa lúc gió từ tám phương thổi tới, nhưng chỉ cần bạn đến huyệt lại cảm thấy nó tự tụ hợp. Có lúc hai dòng nước chạy thẳng ra, chỉ khi lại gần huyệt mới thấy nó tự có dấu tích. Có khi huyệt kết ở chính giữa nước, bốn bề sông nước mênh mông. Có khi huyệt kết trong đất đá, phải đập ra mới thấy có mạch đất. Có khi huyệt nhìn xuống miệng suối đang phun, sau khi hạ táng miệng suối lại khô cạn. Có lúc huyệt sát mép nước, sau khi hạ táng nước lại đổi đi.
Có lúc huyệt ở trên sống lưng của rồng, tướng rồng ấy có thể nói là cực phú quý. Có khi huyệt đóng ở nơi long mạch đứt đoạn, gọi là huyệt chém quan. Có khi huyệt đóng gần bên hồ, phải đến mùa Thu, Đông mới thấy. Có khi huyệt rơi vào trong ruộng, đến mùa Xuân, Hạ mới có dòng nước giao hội trong đó. Có khi huyệt đóng trên mặt đất, gọi là bồi thổ táng. Có lúc huyệt rơi vào khe đá, chỉ cần có đất thì chân khí lưu thông.
Cũng có huyệt nước chạy thẳng thông suốt mà khiến chủ nhân đạt địa vị công hầu. Có huyệt núi sa bay chếch mà khiến chủ nhân phú quý song toàn. Có huyệt bốn bề trống trải, nhô lên giữa đồng bằng. Có huyệt khí dư rất nhiều, cách núi mấy mươi dặm mà chân khí vẫn thông. Có huyệt tọa lạc trên vùng đất trống, có được dòng nước thì cũng không cần tránh gió thổi. Có huyệt bị chặn trước mặt, quay đầu nhìn tổ sơn thì không ngại thấp nhỏ. Cũng có huyệt khéo tên là Hợp Khí, mạch tới là hai rồng cùng đến. Cũng có huyệt khéo gọi là Long Thoát, long mạch theo nước từ xa tới.
Huyệt xấu xí mà báo ứng phú quý không sai
Những huyệt vừa kể đều kỳ lạ mà khéo léo, khiến người ta hoài nghi, đó là thiên cơ ẩn giấu trong tự nhiên. Hơn nữa lại có loại huyệt xấu xí càng khiến ta khó nhận biết, nhưng báo ứng về phú quý lại không sai chút nào. Huyệt xấu xí này gọi là huyệt xú chuyết. Huyệt xú chuyết đóng ở đâu? Điều này cũng có bí quyết chứa nhiều huyền diệu. Huyệt này giống như người quân tử có đạo đức, dù là bậc đại trí mà bề ngoài như ngu như dại. Nó cũng như người giàu lắm của mà bề ngoài chẳng khác kẻ nghèo, lại dường như người con gái đức hạnh cao quý mà bề ngoài xấu xí.
Nói đến huyệt xú chuyết là nhũ đột, trong huyệt thẳng mà dài, hai bên trái phải không bị ngăn trở. Có huyệt đầu não nghiêng lệch, người phàm khó nhận rõ. Có huyệt phía trước sinh mõm nhọn như ba góc của lá cây phong. Có huyệt mang mỏ thẳng, dài, sau khi thành huyệt thì có dáng hai cánh tay khoanh tròn bao bọc. Cũng có huyệt phía sau có hình lòng máng, hoặc như miếng bánh trên đầu đũa ngọc. Cũng có huyệt trước mặt có khe nước sâu như lưỡi câu bạc. Có huyệt xú chuyết trông tựa huyệt tiên tử, hình dáng lộ ra đột ngột khiến người ta không biết có huyệt. Cũng có huyệt trông như da trâu khiến người nghi hoặc. Cũng có huyệt thiếu một bên tay. Cũng có huyệt thể chất thô lậu, nhưng nhìn kỹ thì thấy âm dương hài hòa.
Có quái huyệt hình thành dạng lõm. Có quái huyệt hình thành dạng ngửa lên, chân khí bức xúc mà đầu cúi thấp. Có quái huyệt tựa ngọn thương, huyệt này chỉ cần có núi hộ, núi chầu dài là được. Có quái huyệt tựa hình cây lúa, cần có núi quỷ cùng giữ. Có quái huyệt không có Long, Hổ sơn. Có quái huyệt không có án sơn, chỉ có nhiều dòng nước tụ hợp bên trong. Cũng có quái huyệt giống bàn tay lật. Có quái huyệt giống cái mai, chỉ có thể thông qua những đốt bao bọc mới nhận ra biến hóa trong đó. Có huyệt tựa thiêu thân lao đầu vào vách, quan sát kỹ thì thấy có rất ít huyệt. Có huyệt giống ngọn đèn treo trên tường, chỉ thấy một chỗ nhô hơi ngửa lên. Có sơn mạch gấp gáp chạy về trước bỗng nhiên xuất hiện mặt đất bằng phẳng, huyệt xuất hiện tại đây. Có long mạch hòa hoãn nhưng khi đến gần cuối bỗng cao vút lên, huyệt cũng xuất hiện tại đây.
Tinh thần của huyệt lộ ra ngoài, bằng không thì hung. Long mạch chân chính thì giấu thiên cơ, nên xuất hiện nhiều nơi kỳ lạ. Vì sao gọi là kỳ lạ? Vì bề ngoài nó thiên hình vạn trạng. Thông thường nói đến huyệt hình dạng kỳ lạ, chỉ là để phân biệt với thần của rồng mà thôi. Chỉ cần nhận biết long mạch là chân thực thì huyệt ắt là chân huyệt. Long giả, long hư thì không có chỗ cho huyệt.
Núi Tu Di và rồng đi vào Trung Quốc
Núi Tu Di là cột sống của trời đất, đứng sừng sững giữa trời đất như xương sống của người, từ đó sinh ra bốn chi tạo thành hình rồng. Bốn chi lại chia ra bốn thế giới, bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc. Một nhánh đi về phía Tây Bắc, thẳng tới núi Không Động với chặng đường dài vạn dặm. Một nhánh đi về hướng Đông tiến vào đất Hàn. Chỉ có rồng của Nam Hạ là vào Trung Quốc, thai nghén ra tổ sơn, tông sơn mà thế đến đặc biệt.
Sông Hoàng Hà chín khúc là ruột già của rồng, sông Trường Giang khúc khuỷu là bàng quang của rồng. Đại long của Nam Hạ phân nhánh, tách mạch ngang dọc mà đi, khí huyệt liên tục với nhau, gặp nước thì dừng. Đại long mạch hình thành quận huyện, nơi cư trú của công hầu. Tiếp đó còn có vài long mạch hình thành những thị trấn nhỏ, nơi người giàu sang ở.
Sự vận hành của long mạch có dấu hiệu chân thực, đỉnh núi hùng dũng chính là thân mình của rồng. Trên núi cao cần nhận rõ sự lên xuống của đỉnh núi. Rồng đi trên đất bằng ắt có danh tiếng. Núi lên xuống lấy tên của tinh tú mà giữ tướng theo, đỉnh núi của tinh tú chiếu xuống mà hình thành thế. Trong hai chữ thần long thì thần là tinh thần, còn long là bản chất của sơn mạch.
Rồng đất bằng: tìm theo nước, theo chỗ lõm và vòng xoáy
Không nên nghĩ rằng chỉ có núi cao mới có rồng, còn khi tới đồng bằng thì dấu vết chân long biến mất. Rồng của đồng bằng khởi phát từ long mạch của núi cao, đỉnh núi cao vút kết huyệt ở nơi thấp. Tìm huyệt trên núi cao chủ yếu phải biết sự trồi lên của đỉnh núi. Tìm huyệt trên đồng bằng cần tìm thế nước hai bên tả hữu. Nơi hai dòng nước kèm nhau ắt có chân long. Trong sự đảo lộn bốn phía của cành lá ắt có huyệt.
Đừng để thế núi ngược hướng mà khiến cành lá tản mác. Nếu thế núi trái ngược thì dòng nước sẽ tản mác khó tụ. Núi ngoại vi trong vòng trăm dặm hình thành thành lũy, đó là dáng của cục bình dương long. Đỉnh núi cúi xuống lạc huyệt nơi đất bằng, núi bên ngoài cách với dòng nước sẽ tới chầu. Hình bàn tay ngửa trong đất bằng tựa lòng tổ chim, thấp thoáng xuất hiện bóng một gò núi nhỏ và mặt đất nhô cao. Phải tìm chỗ lõm trong gò núi mô đất. Còn có hình câu kẹp giống vòng xoáy trôn ốc. Câu kẹp là án, hình trôn ốc là huyệt. Nước lui lại, minh đường tụ nhiều khí. Bốn bề bao bọc tựa thành quách, nước uốn lượn mà thế núi quây tròn tụ thành một ổ.
Khi sương xuống, nước cạn thì khó tìm thấy vết tích long mạch. Đến mùa Xuân, Hạ nước dâng cao thì lưng rồng sẽ hiện ra. Đó là phương pháp xem rồng bình dương. Nơi nó qua mạch tựa sợi chỉ đường tơ, khó mà biết rõ. Đất cao hơn mặt nước một tấc có thể nhận là núi, thấp hơn mặt nước một tấc có thể cho là dòng nước uốn lượn. Nước bao lấy núi triền, núi hộ giống như núi triền, núi hộ vây chặt chân long thì hình dáng giống bàn tay lật ngửa. Ở giữa, chỗ ổ chim hoặc chỗ trồi lên của nhũ đầu, có một huyệt ngay ngắn.
Trên sườn núi thoai thoải, có dòng nước uốn lượn và núi non bao bọc huyệt, ngoài xa là hẻm núi và gò đất, nhìn gần là sông chảy. Huyệt tốt cần có núi non đến chào đón bao bọc, không nên có nước bao bọc rồi sau đó chảy đi nơi khác. Nếu có nước uốn lượn thì bên ngoài phải có núi bao bọc. Nếu nước không có dáng vẻ ôm ấp thì núi cũng không thể tới trước huyệt.
Hành long của núi cao dễ nhận biết, nhưng khi tới đồng bằng thì dấu vết lại biến mất. Chỉ ở nơi đứt đoạn còn vương tơ mới tìm thấy. Long mạch xuống núi càng nhiều thì càng có sức mạnh. Long mạch trên cao phần nhiều ẩn ở dưới thấp, có thể tìm thấy ở nơi bị vùi lấp mai một. Có khi giữa tổ tông sơn và phụ mẫu sơn chỉ cách nhau vài dặm. Khi tới đất bằng không cần phải đi thăm dò long mạch tận cùng ở đâu, chỉ cần nhìn nơi núi nước uốn lượn bao bọc thì sẽ biết được chỗ chân long.
Cục tròn nơi trời Bắc và bảo địa trấn quốc
Trong không trung phương Bắc có một vầng trăng tròn. Sao Thiên Ất và Thái Ất chiếu trong Đảm Đường, Hoa Cái và Tam Thai lần lượt xuất hiện. Loại cục diện tinh tú này khó tìm được một nơi tương ứng trên mặt đất bao la. Long mạch mà nó hình thành, người trần tục khó biết. Nếu ai biết được nơi bảo địa phong thủy này thì cũng không nên che giấu, mà hãy đem nó dâng cho bậc thánh minh của quốc gia để làm ngọc báu trấn quốc.
Nguồn: Lưu Bá Ôn, Địa Lý Toàn Thư, tập 2.
