Dáng sa Kim, Mộc, Thủy tinh báo điềm quý hay điềm họa

Một ngọn núi hình mũ ngọc, áo dát vàng thì sinh ra hoàng hậu; một ngọn hình móc câu thì con cháu hành nghề trộm cắp. Người xưa nhìn dáng ngọn sa trước mặt mà đọc luôn nghề nghiệp, quan vận và tai ương của đời sau, rồi vẽ ra hàng trăm hình mẫu, chia theo năm hành. Ba hành mở đầu loạt hình ấy là Kim tinh, Mộc tinh và Thủy tinh.

Kim tinh cát: tướng soái, tể tướng, hoàng hậu

Hỏa tinh mà cắm vào Thái Dương thì nhà có người làm quan trong quân đội. Bút phong ở phía trước thì sinh quý nhân làm quan cao nhất coi kho tàng. Tam Thai giống như lá ngọc nối liền nhau thì con cháu đời sau tay cầm thẻ bài, phò tá triều đình. Sơn thể béo mập, đầy đặn như cái chuồng úp thì gia tộc có nhiều thần đồng, được tiến cử. Sơn quý nhân mà dưới chân núi có thêm một ngọn nhỏ thì ngày sau có đại quý nhân giữ chức giám trảm quan trong triều. Hơi bốc ngùn ngụt trên đỉnh núi, khí thế xâm nhập tầng mây thì nhất định sinh đại quý nhân làm đến thượng thư.

Kim tinh nối tiếp như các thung lũng liền nhau, không đứt đoạn thì con cháu đời sau hưởng lộc triều đình. Kim tinh dạng ngựa chạy xuất hiện bốn phía thì sinh quý nhân như tri huyện, tri phủ. Ở màn núi trước mặt quần sơn xuất hiện Kim tinh thì con cháu có người đỗ trạng nguyên. Sơn Điểm Binh giống binh tướng dàn trận thì gia tộc nhất định có quý nhân làm tể tướng. Sơn Thiên Mã đuổi gấp sơn tiểu mã thì danh tiếng gia tộc lẫy lừng thiên hạ. Sơn Tịch Mạo đầy đặn giống Tam Thai, ở giữa nhô cao, hai bên thấp bé; sơn Tịch Mạo đoan chính đối diện thì con cháu có nhiều quý nhân làm quan.

Sơn Tịch Mạo cao to nhưng lại mờ nhạt, mơ hồ thì đời sau có đại quan nhưng không có thực quyền. Sơn thể như chuông đồng, khánh ngọc thì gia đình chuyển sang vận tốt, có người làm đến chức giám sư. Song ngư giáp Mộc gọi là Tham Lang, con cháu đời sau sẽ làm thừa tướng, triều đường vững vàng. Chính diện là Thái Âm Kim tinh thì làm quan tri phủ thanh liêm. Sơn hình cái vung, phía trước có ba ngọn hình bán nguyệt, tức Thái Âm Kim tinh, thì có quý nhân làm tri huyện, tri phủ. Dưới chân Tam Thai có hình giống cờ đỏ thì sinh đại tướng thống lĩnh ba quân, uy danh lẫy lừng.

Cũng là núi, nhưng dáng núi người ngửa tay, kẻ nằm sấp, mũ ngọc, đao kiếm, đều là điềm cho cả một dòng họ.

Sơn hình người cao lớn mà sơn hình ngựa thấp nhỏ thì gia đình có người làm đại tướng. Tham bái long giống quỷ vái thì đời sau nhất định có người làm tri châu, huyện lệnh. Ngưỡng chưởng sơn, tức núi ngửa lòng bàn tay, thì gia nghiệp phát đạt, giàu hơn cả Thạch Sùng. Thấy sơn như tờ chiếu chỉ của vua mở ra thì con cháu có người làm phò mã. Sơn bày ra hai bên, vừa nhìn đã thấy án sơn thì đúng là kỳ tích.

Sơn thể giống đao kiếm bày ra phía trước thì con cháu nhất định làm quan rất hiển hách. Sơn thể giống mũ ngọc, áo dát vàng thì sinh hoàng hậu, con cháu đời sau được vời vào cung đình. Sơn phía trước hình bán nguyệt thì người góa phụ không phải lo đói nghèo. Sơn phía trước giống đầu thanh kiếm thì gia nghiệp đại phú mãi mãi. Quý tinh bay vào vị trí minh đường thì chủ có người thăng quan tiến chức. Núi ngựa cao, núi người thấp thì con cháu đi lính, làm dịch sứ chạy ngựa trạm.

Kim tinh hung: đạo tặc, tù ngục, nghề hèn

Sơn thế có dáng Thiên Mã mà lại có chân Mộc, Hỏa thì chủ sát khí. Nếu xuất hiện quan trường sơn thì đường công danh không tốt, số gặp họa ngục tù nhiều năm. Núi phía trước giống cái móc câu thì con cháu hành nghề trộm cắp. Kim tinh rửa chân mà nhô đầu nhọn thì đời con cháu làm nghề trộm cướp, gây hại dân lành. Kim tinh phía trước tới khắc Mộc thì bỏ vợ con, phát sinh ôn dịch, hỏa hoạn. Trên lưng Kim tinh có suối nước chảy ra thì con cháu đời sau mắc bệnh bàng quang từ nhỏ.

Sơn hiến hoa, tức núi tặng hoa, chủ người dâm loạn, phóng đãng; con gái trong nhà chung đụng với người ngoài. Bên ngoài thân mang sát khí thì thiên mã cũng hóa thành thợ thủ công. Thiết mạo sơn, tức núi mũ sắt, chủ người trong quân đội; nếu phạm tội sẽ bị điều đi châu quận khác. Nếu thấy quý tinh Kim, Hỏa kết lại thì khi đi nhậm chức sẽ gặp tai họa binh lửa. Làm quan mà không có địa vị thực quyền thì chỉ được tiếng lỗi lạc; làm quan nếu không có quý tinh thì nhất định cô đơn.

Sơn quý nhân mà có phòng giam tù nhân, mang theo sắt khí, thì bị xiềng xích và chém đầu ở pháp trường. Núi Kim tinh sinh ra vài cái móng tay nhỏ thì làm thợ may sẽ có kỹ xảo. Túy ông sơn, tức núi ông lão say rượu, thì con cháu đời sau bán hết điền sản, học nghề ca xướng, đóng trò hề. Sơn thể tựa như ôm ngực thì con cháu du thủ du thực, phóng đãng. Sơn thể như trống, phách, sênh, tiêu đang lúc diễn kịch, diễn trò thì sinh con em phiêu lãng.

Sơn thích phối, tức núi thích chữ vào mặt rồi đày đi xa, thì trong nhà có người bị hạ ngục, bị xử tử ở pháp trường để đền mạng cho người khác. Có thế sơn khiến người nhà bị giam cầm trong ngục cho đến chết cũng không được thanh bạch. Long sơn hình ngựa thì chủ làm nghề thợ công. Hồ lô sơn mang theo túi hành lý thì đời con cháu làm nghề buôn trâu bò, heo. Núi phía ngoài là Thái Âm, núi phía trong là Tiểu Dương hình bán nguyệt thì về sau sẽ giống như nữ tỳ đi theo hầu người ta. Trên mặt án sơn có dòng suối chảy dài thì trong nhà có người mắc bệnh đường tiết niệu, nước tiểu dầm dề.

Núi gãy sống lưng, tức quyết tích sơn, giống như người nằm sấp thì trong nhà có người phạm tội nặng, bị hành quyết. Long mang hình dạng thích chữ vào mặt thì người nhà bị tội thích chữ, đày đi xa. Phía trước mã sơn có thương sơn, tức núi nhọn như cây thương, theo dòng nước trồi ra thì đời con cháu có kẻ đi ăn cắp ngựa, bị đày nơi xa. Sơn độc lạc giống như cái hồ lô thì đời con cháu lấy việc chữa bệnh làm chức phận. Sơn Thái Âm có đường núi quấn quanh cổ quá dài thì con trai trong nhà chết treo trên xà nhà; nếu đường núi vòng quanh đầu rất dài thì con gái, phụ nữ trong nhà gặp tai họa lớn.

Kim tinh có hỏa cước rất dài thì trong nhà có người bị bắt đi làm quân dịch. Dưới chân Kim tinh giống như sóng lượn thì gia đình phóng đãng, không định cư. Dưới chân Kim tinh có sát khí thì gia nhân cô đơn, nghèo khó đến thương tâm. Kim tinh từ ngực trở xuống mọc cỏ và lá thì đời con cháu hành nghề trộm cướp. Dưới chân Kim tinh kéo theo hỏa tinh thì gia nhân đánh chết người, bị bắt đi quân dịch. Đỉnh núi tròn thì đạo tăng hưng khởi từ nơi này rồi lan ra.

Mộc tinh cát: cầm thẻ ngà, áo gấm, thống lĩnh vạn quân

Sơn Trang Điểm nhô lên hai đầu thì không khác gì mã sơn. Sang đến Mộc tinh, thế cát gồm: Chính thể Mộc tinh giống tay cầm thẻ ngà thì gia nhân làm quan trong triều. Nhất Mộc giống cây đàn huyền cầm đặt ngang thì đời con cháu có quan trị huyện có thanh danh. Trác Mộc sơn chủ khoa giáp khôi nguyên; đời con cháu có quý nhân làm vương hầu. Phía trên long thể mọc ra nha đao thì đời con cháu có quý nhân mặc áo gấm. Trên mình hổ sơn mọc nha đao thì đời con cháu có tướng lĩnh chỉ huy vạn binh sĩ.

Diệu tinh nhô cao hẳn lên thì chủ xuất hiện đại quý nhân, làm đến chức vương, bá. Trước mạch có hai ngọn Mộc tinh thì quan vận thông quý, anh em cùng đỗ cao một khoa thi. Một cặp Kim chỉ, ngọc chỉ là cách song kỳ phong, chủ hai người đồng thời làm quan. Văn phong nếu nằm ở thủy khẩu thì ắt có quý nhân làm tri huyện, tri châu. Sơn thể giống ba bông hoa lau gọi là Trạng Nguyên Long, đời sau có người làm tể tướng, tam công. Sơn thể giống hai đài hoa trên hai cây ăn quả thì anh em cùng đi thi, chiếm bảng vàng trạng nguyên.

Năm, sáu Mộc tinh nhỏ lần lượt phía trước thì chủ võ quan, nắm binh quyền. Tham Lang tinh lấy hoa lau làm đai ngăn thì đời sau cởi bỏ áo quần cũ rách, thi đỗ trạng nguyên. Đồng ngư Nhất Mộc nằm ở thủy khẩu thì đời con cháu làm quan mãi mãi. Mộc tinh độc cước không có hình sóng vỗ thì con cháu ngôi trưởng sẽ phát tài. Mộc tinh tú mộc tọa ở giữa thì đời đời giữ chức tam công.

Mộc tinh hung: thư lại, tịch biên, bị cách chức

Nhất Mộc giống phiến gỗ thì con cháu làm thư lại ở cửa công. Một Mộc tinh rồi lại tiếp một Mộc tinh thì con cháu ắt bị tịch thu gia sản sung công. Muốn nhận biết quần sa Mộc thì phải tìm ở phía dưới ngọn hỏa phong cao lớn. Mộc tinh bị cách đoạn thì có quý nhân làm quan nhưng không có thực quyền. Sơn thể kẹp hung tinh thì người đang làm quan bị huyền chức. Nếu bên cạnh quý tinh quan có tử nhân, tức người chết, làm bạn thì phải đến già mới được làm quan. Nếu Mộc tinh lôi kéo hỏa cước quá dài thì gia nhân cướp đoạt tiền của, bị nhốt vào ngục. Mộc tinh đổ nghiêng mang hỏa cước thì gia nhân làm kẻ nghịch tặc.

Thủy tinh cát: mành trướng, phượng bay, đầu thẻ ngà

Chính thể Thủy tinh giống tấm mành, tấm trướng thì gia tộc đời sau tôn quý, liên tiếp hưởng lộc triều đình. Án sơn xếp tầng lớp lớp thì có người làm tướng điểm binh. Bố trận sơn, tức núi bày trận, nhô lên cao lớn thì tướng quân đánh trận đầu thắng, thăng quan tiến chức. Có hình tiến sơn như thế thì gia nghiệp ban đầu giàu có, về sau gia nhân đỗ đạt làm quan. Thủy tinh mang hỏa cước thì giống như mang cây thương dài, gia nhân làm võ quan.

Trong màn có mỹ nhân xuất hiện thì phụ nữ trong nhà được quý nhân yêu chuộng, ban ân. Quý tinh trùng trùng điệp điệp thì đời sau có quý nhân thăng quan tiến chức. Sơn thể như phượng hoàng tung cánh bay lên mây thì đời sau có trạng nguyên vinh quy bái tổ, làm quan trong triều. Thanh sơn tựa Hoa Cái thì đời con cháu hưởng vinh hoa phú quý mãi mãi. Sơn thể giống đầu thẻ ngà nhô lên mây xanh thì quý nhân phò tá quân vương cai quản chính sự, được vua chúa yêu mến. Hình tay cầm thẻ của quan thì quý nhân xuất hiện ở đất Long Môn, phú quý vô hạn.

Thủy tinh bình thẳng dài, dưới chân không có sóng thì đời con đời cháu có sĩ phu thông minh. Thủy khẩu có núi tròn là đất Tam Cát, có thể cứu giúp muôn người khi khó khăn. Các ngọn núi quần tụ nhiều lớp thì gia tộc nhiều tiền của, ruộng vườn, lương thực sung túc. Núi phía trước nhô cao một ngọn thật đoan chính thì có quý nhân che chở cho muôn người được yên ấm; ngọn núi kế tiếp nhô cao hơn nữa thì địa thế này sản sinh anh hùng hảo kiệt.

Nguồn: Lưu Bá Ôn, Địa Lý Toàn Thư, tập 1.