Nước đi ngược hay xuôi chiều và dáng đường trước cửa nhà

Khi thành phố thay núi non, cái lõi của Loan Đầu có đổi không

Ngày nay có nhiều môn phái Phong Thủy lưu hành trong dân gian, nhưng thông dụng nhất là hai phái Bát Trạch và Huyền Không. Dù theo phái nào, quan niệm Loan Đầu vẫn là nền chung của mọi trường phái.

Ngày xưa người học nghề phải theo thầy đi “tầm long điểm huyệt” ngoài thực địa, luyện cho đến khi đạt bản lĩnh gọi là “xuyên sơn thấu địa”, nghĩa là xuyên núi thấu đất. Họ học cách tìm long mạch và các thế cuộc Loan Đầu từ chính núi sông. Nay sách vở nói về việc này rất nhiều, nhưng phần lớn chép lại từ cổ thư nên nhiều chỗ khó hiểu hoặc không còn hợp thời. Vì thế khi trình bày, người ta nhấn mạnh bối cảnh kiến trúc hiện đại.

Hoàn cảnh bây giờ khác xưa nhiều. Cổng làng, giếng nước, những thứ thường gặp thời xưa nay hiếm thấy trong kiến trúc đô thị. Ngược lại, thành phố sinh ra nhiều thứ mới mà cổ nhân chưa nhắc tới: cột điện, ống khói, vách kính ngoài tường nhà… Chúng cũng tạo ảnh hưởng nhất định lên dương trạch và khiến người mới học lúng túng, không biết tính tốt xấu thế nào.

Thật ra về lý luận cơ bản, Phong Thủy ngày nay không có gì thay đổi. Hình thế bên ngoài của dương trạch, gọi là “Loan Đầu” hay “Ngoại Loan Đầu”, gồm mọi vật hữu hình quanh nhà: đường xá, công trình, cầu cống, cây cối, khe rạch, sông nước, núi đồi. Người xem đất cho rằng mỗi thứ đều có quan hệ sinh ra điều lành hay điều dữ cho căn nhà.

Một thí dụ đọc từ bên ngoài vào

Hình dung một tòa nhà lớn. Phía nam có một con đường uốn cong, ưỡn bụng về phía nhà, tức cách cuộc “Phản cung”, phạm “Liêm đao sát”, chủ về tai họa thương tật. Phía tây là biển, bờ biển cách nhà chỉ vài chục thước, quá gần nên phạm “Cát cước thủy”, chủ về khó tích tụ tiền bạc. Phía bắc là một xưởng lớn có nhiều ống khói, trông như lư hương cắm đầy nhang, gọi là “Xung thiên sát”, phạm thì dễ bị thương vô ý; khói thải liên tục phun ra là dạng “Âm sát”, chủ thân thể suy nhược nhiều bệnh.

Dựa vào những điểm ấy, thầy xem đất có thể đoán chủ nhân tòa nhà tài vận khá điên đảo: hướng đường đâm thẳng tới dễ mang họa huyết quang, hướng công xưởng dễ dẫn đến bệnh bất ngờ.

Nguyên lý tụ tán của Thủy pháp

Trong những đòn bẩy của Loan Đầu, nước là cái được cân nhắc kỹ nhất, vì nó gắn thẳng với chuyện tiền bạc.

Nói chung, Thủy pháp là một quan niệm quan trọng, và trong bối cảnh xã hội hôm nay, các nhà Phong Thủy càng chú trọng khi bàn về nó. Nguyên tắc của nghề là “phong tàng thủy tụ”, từ đó Thủy pháp chia ra hai loại: nghịch thủy và thuận thủy.

Nghịch thủy: đón nước về

Cuộc Nghịch thủy, tức thủy khí đi ngược tới, còn gọi cuộc Nghinh thủy (đón thủy khí). Theo lý luận Loan Đầu, đây là cuộc vượng tài vì tụ được thủy khí, dựa trên nguyên lý “thủy chủ tiền tài”. Ngược lại, cuộc Thuận thủy, thủy khí xuôi chiều rồi trôi mất, còn gọi cuộc Tống thủy (tiễn nước đi), là phá tài vì không giữ được thủy khí. Với dương trạch, việc đón nghịch thủy hay tiễn thuận thủy dựa vào hướng cửa chính và đường đi bên ngoài, hay hành lang trước cửa. Đó là điều các nhà Phong Thủy đúc kết từ nguyên lý “Sơn hình thủy thế” (hình dạng và thế động của hoàn cảnh chung quanh) của Loan Đầu cổ điển, hợp với bối cảnh ngày nay.

Dương Quân Tùng nói: nếu có Thanh Long sa mà không có Bạch Hổ sa thì cần có nước từ bên phải đến; có Bạch Hổ sa mà không có Thanh Long sa thì nước phải từ bên trái tới. Nước từ trái tới thì Bạch Hổ sa phải dài, ôm lấy Thanh Long sa; nước từ phải tới thì Thanh Long sa phải dài, ôm lấy Bạch Hổ sa. Nhìn ra thấy nước đi ngược thì tốt, thuận thì xấu. Hiểu theo hình vẽ: nước đến từ bên trái trong khi khuyết Thanh Long sa, thì Bạch Hổ sa là bên đón nước. Nước đến từ bên phải mà Thanh Long sa dài, thu nhận thủy khí, là nghịch quan, chủ tiền tài hưng vượng; nếu Bạch Hổ sa dài mà Thanh Long sa ngắn thì ngược lại, hao tài. Nước từ trái tới mà Bạch Hổ sa dài thì cũng là đón được nước; Thanh Long sa dài mà Bạch Hổ sa ngắn thì hao tài.

Cửa chính là chỗ nhận nước

Với dương trạch, người ta quen lấy cửa chính để nhận thủy khí, nên cửa mở hướng nào ảnh hưởng đến tài vận của cửa hiệu, văn phòng hay nhà ở. Đường xá, hành lang bên ngoài cửa đều có thể xem là “thủy”. Cửa mở đón được hướng nước tới gọi là “Hư thủy”, còn gọi “Thu thủy” hay “Tiếp thủy”, chủ tài vận hanh thông.

Việc xác định hướng nước tới với đường sá hay hành lang không đơn giản, nhưng có thể gói thành nguyên tắc:

• Nước từ trái tới, bên phải tiếp: nếu đường hay hành lang đến từ bên trái thì cửa hiệu hay nhà nên mở cửa bên phải, tức lấy cửa Bạch Hổ để thu thủy khí Thanh Long.
• Nước từ phải tới, bên trái tiếp: nếu đến từ bên phải thì nên mở cửa bên trái, tức lấy cửa Thanh Long thu thủy khí Bạch Hổ.

Các nhà Phong Thủy hiện đại còn phân biệt hướng thủy khí tới và đi ở cầu vượt, đường lớn với hướng ở hành lang đi bộ của các căn hộ trong chung cư. Với hành lang chung cư: hành lang bên trái dài là hướng thủy khí tới, bên phải ngắn là hướng thủy khí đi, nên mở cửa Bạch Hổ để tiếp thủy khí từ trái. Ngược lại, hành lang bên phải dài là thủy khí tới, bên trái ngắn là đi, nên mở cửa Thanh Long để tiếp khí từ phải.

Với chung cư cao tầng, thầy xem đất hiện đại còn lấy hướng nào có thang máy làm hướng thủy khí tới. Có căn hộ ở vào thế “hư thủy tới rồi đi”, tiền tài tụ tán thất thường. Một ví dụ: thủy khí đến từ bên phải nên phải mở cửa bên trái để tiếp, dù hành lang bên trái dài và bên phải ngắn khiến thoạt nhìn là nước từ trái tới; vì ảnh hưởng của thang máy nên phải luận ngược lại.

Cửa nhà đối cửa thang máy

Cửa nhà ở và cửa thang máy đối nhau bị xem là “đối thủy khẩu”: thủy khí thu được khó tụ, tài vận tụ tán thất thường vì nước đến và nước đi cùng một chỗ. Có hai cách hóa giải. Một là nếu hướng cửa nằm ở phương vị quẻ đương vận (theo Huyền Không) hay phương vị cát (theo Bát Trạch) thì vô hiệu hóa được sự xung chiếu. Hai là đặt một tấm bình phong phía trong cửa. Với cửa mở ngay giữa phương Chu Tước, tốt nhất chừa một khoảng trống nhỏ làm minh đường để thủy khí tụ, tài vận cũng thuận.

Thuận thủy: nước đến rồi lại đi

Có những ngôi nhà đón được nước mà vẫn không giữ được, chỉ vì cánh cửa mở nhầm một phía.

Trái với Nghịch thủy (Nghinh thủy) là Thuận thủy (Tống thủy). Nếu trước cửa nhà đường bên trái dài, bên phải ngắn, xe chạy từ trái sang phải mà cửa lại mở ở vị trí Thanh Long (bên trái) thì đó là cuộc Tống thủy. Ngược lại, đường bên phải dài, bên trái ngắn, xe chạy từ phải sang trái mà cửa mở ở Bạch Hổ (bên phải) cũng là Tống thủy. Hai trường hợp đều chủ tiền đến rồi đi, khó tích lũy.

Thầy xem đất còn căn cứ độ cao thấp của địa hình để định hướng nước tới hay đi. Thí dụ, xe chạy trên đường trước cửa từ trái sang phải, cửa quay về bên trái, thoạt nhìn là Nghinh thủy. Nhưng xem kỹ thì địa hình bên phải cao hơn bên trái, nên bên phải mới là hướng thủy khí đến, bên trái là hướng đi. Cửa vì thế nên sửa lại quay về bên phải mới là cuộc Nghinh thủy. Nếu địa hình cao thấp ngược lại, thì cửa cũ lại là Tống thủy.

Cách đoán nước tụ hay tán

Hướng nước đến là tụ, hướng nước đi là tán. Với đường sá trước cửa nhà (tức Hư thủy), bên dài vốn là bên thủy khí tới, bên ngắn là bên đi. Nhưng khi cửa hiệu đối diện đường thì không thể chỉ dùng cách ấy mà phải xét thêm chiều xe lưu thông.

Nếu cửa tiếp cận rất sát đường xe, mà xe chạy từ phải sang trái thì hướng thủy khí tới là bên phải, đi là bên trái; lúc ấy nên mở cửa bên trái, tức cửa Thanh Long thu thủy khí Bạch Hổ. Nếu xe chạy từ trái sang phải sát cửa thì thủy khí từ trái tới phải, nên mở cửa Bạch Hổ để tiếp.

Ngoài chiều xe chạy, có những con đường phải căn cứ địa hình mới đoán được hướng nước tới. Ví dụ trong các khu thương nghiệp lớn, việc xác định hướng nước tới và đi cho từng cửa hiệu khó hơn nhiều. Thông thường người ta lấy vị trí cầu thang lên xuống (hay thang cuốn) để định hướng thủy tới. Và để đoán ảnh hưởng tốt xấu của nước tới và nước đi cho cửa hiệu, cần lấy các tiêu chuẩn: dáng ôm lại (hữu tình) hay quay lưng (vô tình); đường bên trái dài hay ngắn; đường bên phải dài hay ngắn.

Mười ba dáng đường: dữ và lành quanh một ngôi nhà

Nước đã có chiều đi chiều đến, thì con đường trước cửa cũng có tính khí riêng: có đường như mũi giáo, có đường như vòng tay.

Do quan niệm “vạn vật tương tác”, thầy xem đất cho rằng mọi vật quanh nhà đều ảnh hưởng đến căn nhà, và sức ảnh hưởng ấy chia hai loại: tác động vô tình là xấu, tác động hữu tình là tốt. Đường sá có nhiều hình thức tác động lên dương trạch; thủy lộ cũng luận tương tự. Dưới đây là các cách cuộc điển hình.

Những dáng đường gây thương tổn

• Thương sát. Con đường đâm thẳng tới trước nhà là lực làm tổn thương người trong nhà. Phạm điều này sức khỏe người nhà ngày một suy, hoặc có tai họa thương tật.
• Xung bối sát. Đường đâm thẳng vào phía sau lưng nhà, chủ bị tiểu nhân quấy nhiễu; chủ nhà dù cư xử tốt, cẩn thận cũng không được cấp trên chiếu cố.
• Tà thương sát. Đường đâm xéo tới nhà, dễ gặp điều ngoài ý muốn gây hao tài. Đâm xéo vào bên trái, tức phương Thanh Long, là đàn ông bị hại; đâm xéo vào bên phải, tức phương Bạch Hổ, là phụ nữ bị hại.
• Tiêm xạ sát. Tiêm xạ là mũi nhọn bắn tới. Hai con đường trái phải gặp nhau thành góc nhọn tam giác, xung thẳng vào phía trước nhà; chủ vì tiền mà mất đạo nghĩa, tiền tài hao phá, chủ nhân cũng dễ nhiều bệnh.
• Tiễn đao sát. Ba hay bốn con đường giao nhau như lưỡi kéo cắt vào căn nhà, chủ hao của phá tài, tổn hại người nhà, tai họa bất ngờ. Với những thế đường như thế, theo quan niệm hiện đại chủ nhà có thể đặt một tượng ngọc kỳ lân ở vị trí đối diện hướng đường xung chiếu để hóa giải.
• Cát cước sát. Nhà quá gần xa lộ cao tốc cũng xếp vào đây. Cát cước là cắt chân; cách cuộc này biến đổi bất định, chủ vận khí của người trong nhà điên đảo, tài vận lên xuống thất thường, tiền đến rồi đi không giữ được, lại dễ có tiếng thị phi. Thủy lộ cũng tác động như đường bộ.
• Liêm đao sát. Liêm đao là cái đao lưỡi liềm. Phái Loan Đầu hiện đại cho rằng xa lộ hay cầu vượt uốn lượn, ưỡn bụng hướng về nhà như chém tới là đại kỵ, chủ tai họa huyết quang hoặc vận khí đảo điên. Con đường uốn cong ưỡn bụng trước nhà là phạm “tiểu liêm đao sát”, còn gọi “độn liêm đao” (lưỡi liềm cùn). Trường hợp này có thể treo một quả hồ lô trong nhà, ở vị trí đối diện hướng đường ưỡn tới, để hóa giải.
• Đao trảm sát. Con đường như đao chém tới. Sát khí nhẹ hơn liêm đao sát, nhưng phạm cũng tổn hại người, gặp nhiều điều ngoài ý muốn.
• Tỉnh tự sát. Bốn phía nhà đều có đường bao quanh như chữ tỉnh (cái giếng), chủ vận khí người trong nhà điên đảo, tài đến rồi đi.

Những dáng đường ôm lấy nhà

• Hoàn bão thủy. Trước nhà có đường hoặc sông nước uốn cong ôm lấy nhà, tục gọi “Ngọc đới hoàn yêu” hay “Bão thân thủy”, chủ tài vận thuận lợi, dễ tích lũy.
• Long hổ đẩu bão. Hai bên có hai con đường uốn cong ôm nhà, cũng chủ tài vận thuận và dễ tích lũy.
• Chi tự lộ. Trước nhà có con đường uốn lượn đến như chữ chi, chủ tài vận đại lợi.
• Toàn đường thủy. Phía trước là nơi đường xá tụ hội thành vòng tròn; đây là cách cuộc “Minh đường thủy”, còn gọi “Tứ thủy quy đường”, tiền bạc vượng, cát.

Nguồn: Nguyễn Vũ Anh, Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thủy Trong Bối Cảnh Kiến Trúc Hiện Đại.