Vận Hạn Trong Toàn Thư: Mệnh Và Vận, Cách Tính Hạn, Nhập Hạn Ca

Khái Niệm Mệnh Và Vận

Vận đỏ nghe người cho muối cá, hồi đen lắm kẻ xóc xương kình. Quân tử lúc cùng thèm then mặt, anh hùng khi gặp cũng khoanh tay. Lúc đạt chẳng qua nhờ vận mệnh, khi cùng chớ cậy có văn chương. Đó là những vần thơ thường thấy trong thi ca của ông Nguyễn Công Trứ — người vốn chìm nổi, thăng trầm, từng biết rõ thế nào là vận hạn của đời người.

Đã nói số mệnh thì tất phải nói tới vận hạn. Sách có câu: "Nhất mệnh, nhị vận, tam phong thủy, tứ âm công" — nghĩa là thứ nhất có mệnh lớn, thứ nhì có vận hay, thứ ba có mồ mả kết phát, thứ tư có nhiều âm đức.

Mệnh và Vận, đâu là trọng tâm

Câu phú căn bản của Tử Vi đẩu số là: "Mệnh hảo, thân hảo, hạn hảo đáo lão vinh xương" — mệnh tốt, thân tốt, vận hạn tốt thì sung sướng đến già; và ngược lại, mệnh xấu, thân xấu, vận hạn cũng xấu thì suốt đời khốn khó.

Nói "nhất mệnh, nhị vận" không có nghĩa là chỉ cần mệnh tốt thì rồi khỏi cần vận hạn nữa. Số tướng không nằm chết trong chữ mệnh — nó phải dựa vào chữ vận mới thành. Nếu chỉ nói đến mệnh mà thôi, thì mệnh sẽ chỉ là một tĩnh thể tuyệt đối, bất động; mà đã tuyệt đối bất động thì còn số mệnh làm gì nữa, đồng thời nhân gian cũng mất luôn cả sự sống. Cho nên vận hạn mới thật sự là trọng tâm triết lý của số mệnh.

Sách "Trịnh Chuyên" viết: "Thiên hạ chi lý, hữu bất động nhi năng hằng giả dã. Động tắc chung nhi phục thủy, sở dĩ hằng nhi bất cùng" — nghĩa là cái lý trong thiên hạ chẳng có gì bất động mà tồn tại được, vì chỉ có động mới làm cho cuộc sống trở nên miên viễn, vô cùng.

Như trên đã ghi lời giáo sư Tiền Mục: "Mệnh là tính cách của một người; vận là những hoàn cảnh mà người đó gặp phải." Tính cách thì định trước, nhưng vận sẽ tùy thời mà biến đổi. Cho nên mệnh phải đi đôi với vận. Phương ngôn có câu: "Vô vận bất năng tự đạt" là vậy — không có vận thì tự mình cũng không đạt được gì. Mệnh tốt mà toàn gặp vận xấu thì cuộc đời chỉ tầm thường; mệnh xấu nhưng nếu được một vận hay, vẫn có thể trở nên oanh liệt, dù chóng tàn.

Quan Niệm Phương Tây Về Vận Hạn Và Oan Án Lesurques

Tây phương cũng nhìn nhận có vận hạn trong đời người, mà họ gọi là "la loi des séries" — định luật chuỗi sự kiện.

Vận khác với may rủi. May rủi là những sự việc xảy ra trong khoảnh khắc; còn vận là những sự việc tốt hoặc xấu xảy ra liên tiếp trong một hạn độ thời gian dài — toàn chuyện tốt, hoặc toàn chuyện xấu. Điều này rất thường thấy. Có gia đình bỗng nhiên người mẹ phát điên, rồi người cha bị thương, mất hết sức làm việc, đến cô con gái lại bị đuổi ra khỏi sở. Có thể giảng tình cảnh trên bằng lý luận khoa học: sở dĩ người cha bị thương chắc vì ông buồn chuyện vợ điên nên đầu óc thiếu minh mẫn, còn cô con gái bị đuổi vì đau khổ mà sao nhãng công việc — những đau khổ về sau đều là kết quả của đau khổ đầu tiên, tạo nên tình cảnh "họa vô đơn chí." Giải thích như vậy nghe cũng xuôi. Nhưng còn nhiều chuyện khác không thể cứ mãi dùng lý luận ấy — như câu chuyện sau đây.

Câu chuyện oan án Lesurques thời Cách mạng Pháp

Vào thời kỳ "Directoire" của đại Cách mạng Pháp, có một chiếc xe thư đi từ Paris đến Lyon, mang theo một chiếc rương lớn đựng đồ vật quý giá, bị bọn cướp tấn công lúc chín giờ tối trong khu rừng Sénart.

Hôm ấy là ngày mồng 8. Cả bọn cướp sa lưới pháp luật, gồm sáu tên: Cuorriol — thủ phạm ngồi trên xe bên cạnh người xà ích, cùng Durochal, Rossi, Vidal, Dubosq dùng ngựa thuê để chặn xe, và Bernard — kẻ môi giới cho thuê ngựa cũng được chia phần. Cả sáu tên lần lượt bị đưa lên máy chém. Vụ án nếu chỉ có vậy thì chẳng đáng ghi vào lịch sử tư pháp. Sở dĩ nó thành lịch sử là vì công lý đã giết oan thêm một mạng người — kẻ vô tội tên là Lesurques. Khi bị kết án tử hình, anh ta luôn gào khóc phản kháng rằng mình không dính líu gì tới vụ cướp; chính sáu tên cướp cũng đều khai không hề biết Lesurques là ai.

Vì sao Lesurques lại rơi vào oan ngục này? Chỉ có thể nói đó là một vận hạn quá xấu của hắn. Lesurques từ quận Doai mang theo mình 88.000 đồng lên Paris để tìm chỗ học cho mấy đứa con. Tới Paris, Lesurques dùng cơm tối tại nhà người bạn tên Guesno, đúng lúc Cuorriol — thủ phạm vụ cướp — cũng tới đó và được mời ăn luôn thể. Sau khi vụ cướp xảy ra, Cuorriol bị lộ tung tích, cảnh sát gọi Guesno lên thẩm vấn, nhưng Guesno chứng minh được mình vô can nên được thả ngay, chỉ phải chờ đến hôm sau mới tới tòa lấy lại giấy tờ.

Ngày 11, Guesno ra sở cảnh sát lấy giấy tờ, nửa đường gặp Lesurques, rủ bạn cùng đi rồi định bụng sau đó đi nhậu. Trong lúc hai người ngồi chờ ông quận trưởng ký giấy, cảnh sát dẫn vào hai người đàn bà là hành khách trên chiếc xe thư bị cướp. Họ trông thấy Lesurques rồi nhận lầm là tên cướp Duborq, liền quả quyết đã nhận ra một trong những kẻ gây án.

Nhà chức trách tìm hiểu lý lịch thấy Lesurques có một quá khứ hoàn toàn lương thiện, nên tạo mọi điều kiện để anh chứng minh mình vô tội. Lesurques khai rằng đúng ngày mồng 8, anh ở nhà một người cùng làng tên Legrand — thợ kim hoàn — và đã chứng kiến Legrand bán một số đồ vàng bạc cho người đồng nghiệp tên Aldenoff. Nhà chức trách liền gọi Legrand mang hóa đơn tới đối chứng. Thật khó ngờ, khi xét lại, hóa đơn lại đề ngày mồng 9 chứ không phải mồng 8. Muốn cứu bạn, Legrand đem tẩy xóa số 9 rồi viết đè số 8 lên. Hành động vụng về ấy chẳng cứu được bạn, trái lại còn đẩy Lesurques vào chỗ chết — nhà chức trách phát hiện vết tẩy xóa, từ đó không còn tin bất cứ nhân chứng nào khác mà Lesurques đưa ra nữa.

Lesurques bị khép án tử hình và tịch biên gia sản. Từ lúc tuyên án đến lúc hành hình cách nhau tám mươi bảy ngày. Trong suốt thời gian đó, nhà chức trách vẫn không tìm ra bằng chứng xác thực, mà cơ quan Directoire lại không có quyền ân xá, nên phải gửi văn thư lên Hội Đồng "Cinq Cents" hỏi rằng có nên đưa Lesurques lên máy chém chỉ vì anh ta giống kẻ cướp hay không. Nhưng vì đang bận giải quyết một tình hình chính trị rối loạn, Hội Đồng chẳng buồn cứu xét, cứ để bản án được thi hành.

Tại pháp trường, chính Cuorriol — kẻ chủ mưu thật sự — đã la lên: "Lesurques là kẻ vô tội! Lesurques vô tội!" Nhưng chẳng ai nghe. Một năm sau, tên Dubosq mới bị bắt, oan tình của Lesurques mới sáng tỏ. Chính quyền hối hận vì đã giết oan một mạng người nên cho đi tìm gia đình anh. Được biết mẹ của Lesurques đã chết vì đau buồn, vợ anh phát điên, còn ba đứa con thì sống lay lắt trong cảnh bùn lầy tăm tối.

Về trường hợp Lesurques, từ bao ngàn năm trước, người Đông phương đã từng biết, từng nếm trải, và gọi đó là vận mệnh.

Vận hạn trong lịch sử: Napoleon và Hitler

Cuộc đời Napoleon có một vận lên như diều gặp gió — gặp bất cứ việc gì cũng thành cơ hội tốt, nhất là những lúc người chung quanh ông cùng gặp khó khăn thì chính khó khăn của họ lại trở thành cơ hội đưa ông lên cao. Napoleon thất trận tại Ai Cập, nhưng sự thất bại ấy lại là chiếc cầu đưa ông trở về Paris mà lên ngôi vua. Rồi khi sang vận khác, Napoleon liên tiếp gặp sóng gió, lỗi lầm và bại trận, để rồi bị đày cho đến chết.

Cuộc đời Adolf Hitler cũng vậy — bao sự việc dẫn tới cái chết của ông, tính kỹ ra đều nằm ngoài cái "logique" chính trị đương thời. Ví như một nước Hy Lạp nhỏ bé lại dám ngang nhiên cứng đầu chống lại Đức Quốc xã hùng cường, trong khi cả Nga Xô cũng đang phải lo sợ; hay như Nam Tư đã dám chấp nhận cuộc chiến với Đức Quốc xã trong thế tương quan lực lượng chẳng khác nào trứng chọi đá. Nếu chỉ đem "logique" chính trị ra mà suy đoán thì không ai hiểu nổi những chuyện ấy.

Cách Tính Đại Hạn Và Tiểu Hạn

Khoa Tử Vi cho rằng đời người có hai loại vận hạn: đại hạn — hay vận hạn kéo dài mười năm — và tiểu hạn — hay tiểu vận kéo dài một năm.

Cách tính đại hạn

Tính đại hạn của Tử Vi phải căn cứ vào Cục để biết đại hạn bắt đầu từ năm mấy tuổi. Ví dụ người mệnh Hỏa Lục Cục thì đại hạn được tính bắt đầu từ tuổi lên sáu, khởi tại cung Mệnh, rồi hoặc đi nghịch hoặc đi thuận, mỗi cung ứng với mười năm.

Cách tính tiểu hạn

Tính tiểu hạn của Tử Vi lại căn cứ vào chi của năm sinh mà bắt đầu. Có câu ca an tiểu hạn: người tuổi Dần, Ngọ, Tuất khởi tại cung Thìn; người tuổi Thân, Tí, Thìn khởi tại cung Tuất; người tuổi Tị, Dậu, Sửu khởi tại cung Mùi; người tuổi Hợi, Mão, Mùi khởi tại cung Sửu.

Cuộc tranh luận chưa có lời giải về điểm khởi đại hạn

Lối tính đại hạn xưa nay vẫn có sự tranh luận giữa hai phái: một phái cho rằng đại hạn khởi bắt đầu từ chính cung Mệnh mà đi; một phái khác lại căn cứ vào một cách tính khác.

Tử Vi đẩu số của La Hồng Tiên lại có ghi một lối an đại hạn khác hẳn: đàn ông tuổi Dương, đàn bà tuổi Âm thì khởi từ cung trước cung Mệnh một cung (tức là cung Phụ Mẫu); đàn ông tuổi Âm, đàn bà tuổi Dương thì khởi từ cung sau cung Mệnh một cung (tức là cung Huynh Đệ). Như vậy, theo lối này, đại hạn không hề bắt đầu từ chính cung Mệnh, mà từ cung liền trước hoặc liền sau cung Mệnh.

Phái nào mới đúng? Không có gì để quyết đoán chắc chắn, mà vấn đề lại rất quan trọng, vì sự khác biệt giữa hai cách tính có thể chênh lệch tới cả mười năm trong một đời người. Đây thật là một chỗ kẹt lớn của khoa Tử Vi, khó lòng phá bỏ được.

Hạn Gặp Sao Tử Vi

"Tử Vi viên nội cát tinh làm, nhị hạn tương phùng phúc lộc hưng, thường nhân đắc ngộ đa tài phú, quan quý phùng chi chức vị thăng. Tử Vi nhập hạn bản vi tường, chỉ khủng tam phương Sát Phá Lang, thường thứ phùng chi đa bất lợi, quan viên giáng chức hữu kinh thương."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Tử Vi, đại ý: cung Mệnh có Tử Vi hội nhiều sao tốt, hạn đến đây thì phúc lộc hưng vượng — người thường kiếm thêm được tiền bạc, người có chức quyền thì được thăng chức.

Tử Vi nhập hạn vốn rất hay, chỉ sợ tam phương có Thất Sát, Phá Quân, Tham Lang — khi đó người thường gặp nhiều bất lợi, quan chức thì bị giáng chức.

Hạn Gặp Sao Thiên Cơ

"Nam nữ nhị hạn trí Thiên Cơ, Lộc chủ Khoa Quyền đại hữu vi, xuất nhập kinh doanh đa ngộ quý, vinh ưng khảo mệnh quý như hà. Thiên Cơ chiếu hạn bất an ninh, gia sự phàn phàn ngoại sự đa, cánh ngộ Dương Đà tính Cự Âm, tu tri thử tuế nhập nam kha."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thiên Cơ, đại ý: người nam hay nữ gặp hạn Thiên Cơ mà có Hóa Khoa, Hóa Quyền, Hóa Lộc thì ra vào làm ăn, kinh doanh thường được quý nhân giúp đỡ, vinh hiển vô cùng.

Nhưng nếu Thiên Cơ chiếu vào hạn mà ở hãm địa, cuộc sống sẽ bất an, gia sự rối rắm, việc ngoài nhiều lo toan; lại thêm Kình Dương, Đà La xung cùng Cự Môn, Thái Âm hãm địa thì có thể đưa đến sụp đổ.

Hạn Gặp Sao Thái Dương

"Nhị hạn thiên nghi kiến Thái Dương, thiên tài tấn nghiệp phúc phi thường, hôn nhân hòa hợp thiêm tử lộc, sĩ giả cao thiên tọa miếu đường. Thái Dương thủ hạn hữu đa ban, hãm địa tu phòng ác sát xâm, gia Kỵ phùng hung đa trở trệ, hoành sự phá tài gia đinh linh."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thái Dương, đại ý: đại hạn, tiểu hạn nên gặp Thái Dương đắc địa thì nhiều tiền của, sự nghiệp tấn tới, vợ chồng hòa thuận, sinh thêm con trai; kẻ sĩ thì công danh hiển đạt.

Sao Thái Dương thủ hạn có nhiều lối biến hóa: nếu ở hãm địa thì phải phòng ác sát xâm phạm; lại thêm Hóa Kỵ gặp hung tinh thì việc gì cũng trở ngại, có thể phá tài, khiến gia đình điêu linh.

Hạn Gặp Sao Vũ Khúc

"Đại tiểu hạn phùng Vũ Khúc tinh, nhược hoàn nhập miếu chủ tài hưng, cánh gia Văn Xương làm Tả Hữu, phúc lộc song toàn đắc xứng tâm. Vũ Khúc làm hạn Hóa Quyền tinh, tối lợi cầu mưu sự hữu thành, cánh ngộ cát tinh đồng hội hợp, văn nhân danh hiển thứ nhân hưng. Vũ Khúc chi tinh chủ quan nhân, công lại phùng chi hình trượng lai, thường thứ phùng chi hoàn phụ trái, quan viên trí thử hữu kinh hoài."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Vũ Khúc, đại ý: đại hạn, tiểu hạn gặp Vũ Khúc nhập miếu thì tiền tài hưng vượng; lại thêm Văn Xương, Tả Phụ, Hữu Bật thì phúc lộc song toàn, xứng ý.

Vũ Khúc nhập hạn mà có Hóa Quyền thì cầu mưu việc gì cũng thành, thêm các sao tốt trợ lực thì văn nhân nổi danh, người thường làm ăn phát đạt. Vũ Khúc vốn là sao liên hệ tới quyền vị; nhập hạn mà ở hãm địa thì người làm công chức dễ gặp rắc rối, hình phạt; dân giả thì hay mắc nợ; kẻ quyền quý thì lo âu.

Hạn Gặp Sao Thiên Đồng

"Nhân sinh nhị hạn trí Thiên Đồng, hỷ khí doanh môn vạn sự vinh, tài lộc tăng thêm nghi sáng tạo, tòng kim gia đạo đắc phong long. Lưu niên nhị hạn trí Thiên Đồng, hãm địa tu phòng ác sát xung, tác sự mỹ trung, chung bất mỹ, duy phùng quan phá cập gia khuynh."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thiên Đồng, đại ý: đời người gặp hạn có Thiên Đồng thì hỷ khí đầy cửa, mọi sự hanh thông, tài lộc phát đạt nên gây dựng được việc gì mới, gia đạo hạnh phúc.

Nếu Thiên Đồng vào hãm địa thì rất sợ ác sát xung phá, làm việc gì cũng hỏng, có thể mất chức, vỡ nợ.

Hạn Gặp Sao Liêm Trinh

"Liêm Trinh nhập hạn vượng cung làm, hỷ phùng cát diệu phúc vinh tăng, tài vật tự nhiên đa tích súc, nhiệm nhân đắc ý vị cao thăng. Đại tiểu nhị hạn ngộ Liêm Trinh, cánh hữu Thiên Hình kỵ nhẫn xâm, nùng huyết hình tai đào bất đắc, Phá Quân Tham Sát phó u minh."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Liêm Trinh, đại ý: Liêm Trinh nhập hạn ở vượng cung, có cát tinh phù trợ thì phúc lộc dồi dào, tiền của tự nhiên tích lũy nhiều, mưu cầu chức vị dễ thành.

Đại hạn, tiểu hạn gặp Liêm Trinh mà lại gặp Thiên Hình, Hóa Kỵ thì rất kỵ; nếu có thêm Kình Dương thì dễ gặp tai nạn đổ máu hoặc vướng vòng tù tội; nặng hơn nữa mà thêm Phá Quân, Tham Lang, Thất Sát thì có thể nguy đến tính mạng.

Hạn Gặp Sao Thiên Phủ

"Hạn làm Thiên Phủ năng tư lộc, sĩ thứ phùng chi đa phát phúc, thêm tài tấn hỷ vĩnh vô tai, thả dã nhuận thân tịnh nhuận ốc. Nam đẩu tôn tinh nhập hạn lai, sở vi mưu sự xứng tâm hoài, nhược hoàn hựu Hóa Khoa Quyền Lộc, chỉ nhận hân nhiên triển đại tài."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thiên Phủ, đại ý: hạn gặp Thiên Phủ thì chủ về tài lộc — kẻ sĩ cũng như người thường đều tốt, thêm tiền thêm niềm vui, không có tai họa, ấm thân, xây thêm nhà cửa.

Mưu sự xứng tâm; nếu có đủ Hóa Khoa, Hóa Quyền, Hóa Lộc nữa thì có thể định được ngày phát triển hết tài năng sẵn có.

Hạn Gặp Sao Thái Âm

"Thái Âm tinh hạn trùng phùng, tài lộc phong doanh bách sự thông, giá thú thân nghinh thêm tự tục, thường nhân đắc thử vượng môn phong. Nhị hạn thiện nghi kiến Thái Âm, thêm tấn tài ốc phúc phi khinh, Hỏa Linh nhược dã lai tương tấu, vị miễn quan tai bệnh hoạn lắm. Hạn chí Thái Âm cư phản bội, bất hỷ Dương Đà tam sát hội, Hỏa Linh nhị hạn tối vi hung, ngược bất quan tai đa phá hối."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thái Âm, đại ý: hạn đến Thái Âm thì tài lộc nhiều, mưu việc gì cũng thành; chuyện dựng vợ gả chồng thuận lợi, sinh thêm con cái, nhà cửa hưng vượng.

Đại hạn, tiểu hạn nên gặp Thái Âm thì phúc lộc không ít, nhưng chớ có Hỏa Tinh, Linh Tinh mới thật tốt; nếu có thì dễ gặp tai ách, bệnh hoạn. Hạn mà gặp Thái Âm ở hãm địa — tức bị phản bội — lại thêm Kình Dương, Đà La, Hỏa Tinh, Linh Tinh nữa thì rất nguy hiểm, gặp quan tụng, nhiều lần thất bại.

Hạn Gặp Sao Tham Lang

"Bắc Đẩu Tham Lang nhập hạn lai, nhược hoàn nhập miếu sự hài hòa, Khoa Lộc sĩ lộ đa thành tựu, tất chủ đương niên phát hoạnh tài. Tham Lang chủ hạn tứ mộ làm, cánh hỷ nhân sinh tứ mộ sinh, nhược kiến Hỏa Tinh đa hoạnh phát, tự nhiên phú quý quán hương lân. Hạn chí Tham Lang hãm bất lương, chỉ nghi tiết dục tức tai thương, đổ đãng phong lưu khứ tài bảo. Cát diệu tam phương khả miễn tai, nữ hạn Tham Lang sự bất lương, nghi hoài lục giáp miếu tai ương, nhược vô cát diệu lai tương hội, tu tri nhất mệnh nhập hoàng tuyền."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Tham Lang, đại ý: hạn đến Tham Lang ở miếu địa thì mọi sự hòa hợp, có Hóa Khoa, Hóa Lộc lộ ra thì phần lớn thành tựu; nếu là người đang tuổi phát triển thì bất ngờ phát tài.

Tham Lang làm chủ hạn tại tứ mộ địa, người sinh vào các năm Thìn, Tuất, Sửu, Mùi mà gặp Hỏa Tinh thì bất ngờ phát tài rất nhanh, tự nhiên phú quý vang khắp làng xóm.

Hạn đến Tham Lang mà ở hãm địa thì bất lương — chỉ nên tiết chế sắc dục kẻo mang tai họa, tránh cờ bạc kẻo phá sản. Cả ba phương đều có cát tinh mới miễn được tai ương. Số đàn bà gặp hạn Tham Lang mà bất lương thì đáng lo nhiều, nếu không có cát tinh phù trợ sẽ khó thoát; người tuổi Giáp thì đỡ hại hơn. Nếu không có cát tinh nào hội tụ, e rằng mệnh phải rơi vào chốn hoàng tuyền.

Hạn Gặp Sao Cự Môn

"Cự Môn chủ hạn hóa Quyền tinh, tối hỷ cầu mưu đại sự thành, tuy hữu quan tai tịnh khẩu thiệt, hung vi cát triệu đắc an ninh. Cự Môn hạn hãm tối quai trương, vô sự quan phi náo nhất trường, khốc khấp tang liên chung bất miễn, phá tài ẩu khí thụ thê lương."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Cự Môn, đại ý: Cự Môn làm chủ hạn mà hóa thành Quyền tinh thì rất mừng, mưu cầu việc lớn dễ thành; tuy có chuyện quan tụng, khẩu thiệt, nhưng hung lại hóa thành cát, triệu chứng an ninh.

Cự Môn nhập hạn ở hãm địa thì đảo lộn mọi việc — dù không có việc gì cũng sinh ra thị phi, kiện tụng rối loạn khắp nơi. Gặp Tang Môn, Thiên Khốc thì tang chế liên miên, phá tài, lo âu, khổ sở.

Hạn Gặp Sao Thiên Tướng

"Thiên Tướng chi tinh tối chủ tài, chiếu lâm nhị hạn tất vô tai, động tác mưu vi giai toại ý, ưu du hưởng phúc tự nhiên lai. Thiên Tướng chi tinh hữu kỷ ban, tam phương bất hỷ ác tinh triền, Dương Đà Không Kiếp trùng tương hội, khẩu thiệt quan tai họa diệt liên. Hạn lâm Thiên Tướng ngộ Kình Dương, tác họa hưng ương bất khả đương, cánh hữu Hỏa Linh chư sát tấu, tu giao nhất mệnh nhập hoàng tuyền."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thiên Tướng, đại ý: sao Thiên Tướng lâm vào hạn mà ở đắc địa thì không sợ tai họa, mưu sự toại ý, ung dung hưởng phúc một cách tự nhiên.

Nhưng nếu Thiên Tướng bị ác tinh vây bọc, lại có cả Kình Dương, Đà La, Địa Không, Địa Kiếp hội tụ, thì vạ khẩu thiệt, tụng đình cứ triền miên không dứt. Hạn đến Thiên Tướng mà gặp Kình Dương thì có nhiều tai họa; nếu thêm cả Hỏa Tinh, Linh Tinh nữa thì đó là hạn chết.

Hạn Gặp Sao Thiên Lương

"Thiên Lương hóa ấm cát tinh hóa, nhị hạn phùng chi phúc tất đa, nhược gia cát diệu phùng miếu địa, quý cực nhất phẩm phụ sơn hà. Hạn chí Thiên Lương tối thị lương, do như thu cúc thổ hinh hương, gia quan tấn chức nghênh tân lộc, thường thứ phùng chi dã túc lương. Thiên Lương thủ hạn thọ diên trường, tác sự cầu mưu cánh cát tường, nhược ngộ Hỏa Linh Dương Đà hợp, tu phòng nhất ách dữ gia vong."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thiên Lương, đại ý: Thiên Lương vốn là sao che chở; vào hạn mà gặp sao tốt thì được nhiều phúc lộc, gặp cát tinh nơi miếu địa thì cực phẩm.

Hạn đến Thiên Lương rất tốt — ví như hoa cúc tới mùa thu, hương thơm sực nức; mưu vọng chức quan đều thành, kẻ dân giả cũng đủ ăn đủ mặc.

Thiên Lương đóng hạn thì sức khỏe dồi dào, thêm tuổi thọ, làm việc gì mưu cầu cũng toại ý; nhưng chớ gặp Hỏa Tinh, Linh Tinh, vì sẽ gây nguy hại khôn kể, tan cửa nát nhà.

Hạn Gặp Sao Thất Sát

"Nhị hạn tuy nhiên phùng Thất Sát, thung dung hòa hoãn gia đạo phát, đối cung Thiên Phủ chính triều lai, sĩ hoạn phùng chi danh hiển đạt. Thất Sát chi tinh chủ thù khanh, tác sự gian nan cầu hữu thất, cánh gia ác diệu tại hạn trung, chủ hữu quan tai đa bệnh tật."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thất Sát, đại ý: đại hạn, tiểu hạn tuy gặp Thất Sát, nếu đắc địa thì gia đạo, thân thế vẫn ung dung, phấn phát; đối cung lại có Thiên Phủ chầu về thì kẻ sĩ gặp hạn này lại được danh hiển đạt.

Nhưng Thất Sát vốn là sao gây nên tiếng than van — hạn Thất Sát ở hãm địa thế nào cũng vất vả, gian nan; nếu bị thêm ác tinh nữa thì quan tụng, tật bệnh dây dưa không dứt.

Hạn Gặp Sao Phá Quân

"Phá Quân nhập hạn yêu suy tưởng, miếu địa phương tri Phúc Lộc Xương, cánh ngộ Văn Xương đồng Khôi Việt, hạn làm thử địa cực phong quang. Phá Quân nhập hạn yêu suy tưởng, miếu địa vô hung thiểu tổn thương, sát tấu Phá Quân phòng hao phá, cánh phòng thê tử tự thân vong. Phá Quân nhập hạn đa nùng huyết, thất thoát quai trương bất khả thuyết, cánh trí nữ nhân chủ hiếu phục, huyết quang sản nạn tai ương tiết."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Phá Quân, đại ý: hạn đến Phá Quân phải xét cho tường tận — nếu ở miếu địa thì phúc lộc dồi dào, lại thêm Văn Xương, Thiên Khôi, Thiên Việt thì hạn ấy cuộc sống rất phong quang, sáng sủa.

Hạn đến Phá Quân phải xét kỹ: ở miếu địa mà không gặp hung tinh thì ít tổn thương; nếu bị ác tinh tụ hội thì phải đề phòng hao phá nặng nề, vợ con dễ gặp chết chóc, bệnh nặng.

Hạn Phá Quân chủ thất thoát, hao tài; tai nạn khó lường trước được; số đàn bà gặp hạn này dễ có đại tang hoặc sinh đẻ khó khăn.

Hạn Gặp Sao Lộc Tồn

"Lộc Tồn chủ hạn tối vi lương, tác sự cầu mưu tận cát tường, sĩ lộc phùng chi đa chuyển chức, thứ nhân ngộ thử túc tiền lương. Lộc Tồn thủ hạn thọ diên trường, tác sự doanh mưu vạn sự xương, Lộc Tồn lộc chủ đa phú túc, hôn nhân giá thú thêm tự tục. Cánh kiêm Khoa Lộc hựu đồng cung, tất chủ vinh hoa hưởng hậu phúc, Lộc Tồn giao trì hạn bộ phùng, tối Phá Kiếp Không tương hội đồng, cánh kiêm Thái Tuế ác tinh xung, hạn đáo kỳ niên nhập mộ trung."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Lộc Tồn, đại ý: Lộc Tồn làm chủ hạn thì rất tốt lành, mưu sự việc gì cũng cực kỳ thuận lợi; kẻ sĩ, quan chức gặp hạn này thường được chuyển chức, người thường thì phát tài, thêm lương bổng.

Lộc Tồn thủ hạn thì sức khỏe, tuổi thọ đều tốt; mưu tính việc doanh thương vạn sự đều hay. Lộc Tồn cũng là hạn của lộc, của phú túc; hạn Lộc Tồn còn là hạn dựng vợ gả chồng, sinh con đẻ cái.

Lộc Tồn hội cùng Hóa Khoa, Hóa Lộc, Tả Phụ, Hữu Bật thì vinh hoa, hưởng phúc hậu. Lộc Tồn giao hội với vận hạn, tối kỵ gặp Phá Quân, Địa Kiếp, Địa Không cùng hội; nếu lại thêm Thái Tuế, ác tinh xung phá thì hạn ấy vào đúng năm suy vong, dễ gặp nguy hiểm.

Hạn Gặp Sao Kình Dương

"Kình Dương thủ hạn tế suy tưởng, tứ mộ sinh nhân miễn họa ương, nhược ngộ Tử Vi Xương Phủ hội, tài quan hiển đạt phúc du trường. Thiên La Địa Võng ngộ Kình Dương, nhị hạn xung hề họa hoạn trạng, nhược thị mệnh trung chủ tinh nhược, đinh giao nhất tật mộng hoàng lương."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Kình Dương, đại ý: hạn có Kình Dương, người sinh vào các năm Thìn, Tuất, Sửu, Mùi thì không sợ tai họa; nếu lại được Tử Vi, Văn Xương, Thiên Phủ hội tụ thì càng là bậc quan chức hiển đạt bội phần.

Hạn gặp Kình Dương ở cung Thiên La, Địa Võng (tức Thìn, Tuất) mà lại có tuế hạn xung phá, chính diệu ở cung Mệnh xấu, thì có thể mắc bệnh nặng mà chết.

Hạn Gặp Sao Đà La

"Hạn ngộ Đà La sự diệc đa, tất nhiên nhẫn nại yêu khiêm hòa, nhược vô cát diệu lai tương hội, tu giao nhất mộng nhập nam kha. Hiệp thân hiệp mệnh hữu Đà Dương, Hỏa Linh Không Kiếp hựu lai thương, thiên lộc bất phùng sinh vượng địa, hình thê khắc tử bất vi lương."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Đà La, đại ý: hạn gặp Đà La thì lôi thôi thật nhiều; nếu không được cát tinh phù trợ, tất cả sẽ đổ vỡ. Nếu Đà La được cát tinh trợ giúp thì lại nhẫn nại, khiêm hòa.

Kình Dương, Đà La giáp cung Mệnh hay giáp cung Thân, lại bị Hỏa Tinh, Linh Tinh, Địa Không, Địa Kiếp xung phá, sao Lộc Tồn lại rơi vào hãm địa, thì chủ về hình khắc vợ chồng, con cái.

Hạn Gặp Sao Hỏa Tinh

"Hỏa Tinh đắc địa hạn cung phùng, hỷ khí doanh môn bách sự thông, sĩ hoạn phùng chi giai phát phúc, thường nhân đắc thử tài phong long. Hỏa Tinh nhất tú tối quai trương, vô sự quan tai náo nhất trường, khắc hại lục thân ưng bất miễn, phá tài gian khổ miễn sương hoàng."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Hỏa Tinh, đại ý: Hỏa Tinh đắc địa mà làm chủ hạn thì trăm việc đều hanh thông, hỷ khí đầy nhà; kẻ sĩ, quan chức gặp hạn này thì phát phúc; người thường thì phát tài, cơ nghiệp dựng nên nhanh chóng.

Hỏa Tinh là sao đứng đầu trong loại sát tinh, cực kỳ ngang ngược; không gặp việc gì bất trắc thì cũng ồn ào, náo nhiệt khắp nơi. Hạn Hỏa Tinh ở hãm địa thì tai họa như từ trên trời rơi xuống, khắc hại người thân, gây tai họa, gian khổ.

Hạn Gặp Sao Linh Tinh

"Hạn chi Linh Tinh sự nhược hà, Tham Lang tương ngộ phúc hoàn đa, cánh gia nhập miếu phùng chư cát, phú quý thanh dương sử sử ca. Linh Tinh nhất tú bất khả đương, thủ lâm nhị hạn tất điên cuồng, nhược vô cát nhất diệu lai tương chiếu, vị miễn chiêu tai nặc họa ương."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Linh Tinh, đại ý: hạn có Linh Tinh mà tính nhu nhược thì gặp Tham Lang lại hoàn toàn phúc; nếu thêm nhập miếu, gặp nhiều cát tinh thì phú quý nổi danh khắp nơi.

Hạn đến Linh Tinh gặp được Tham Lang thì hẳn nhiên phú quý, nổi danh. Linh Tinh là sao mang họa đến cho vận hạn con người, gây ra sự đảo lộn; nếu không được cát tinh phù trợ thì tai ách cứ liên miên.

Hạn Gặp Sao Thiên Không

"Thiên Không nhập hạn phá điền trang, thê tử tu phòng hữu tổn thương, Tài Bạch bất duy đa thất bại, cánh ưu thọ mệnh nhập tuyền hương."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thiên Không, đại ý: Thiên Không nhập hạn thì phá tan điền sản, gia trang; vợ con dễ bị tổn thương; cung Tài Bạch không giữ được, làm việc gì cũng thất bại; còn phải lo cả tới sự sống chết của bản thân.

Hạn Gặp Sao Địa Kiếp

"Kiếp tinh nhị hạn nhược tương phùng, vị miễn đương niên vô họa ương, Thái Tuế sát lâm đa tật ách, Quan Phù tinh ngộ hựu Quan Phủ."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Địa Kiếp, đại ý: Địa Kiếp nhập vào đại hạn, tiểu hạn thì năm ấy khó lòng tránh khỏi nguy hiểm; nếu thêm sát tinh Thái Tuế thì càng nhiều chuyện lôi thôi, rắc rối, dễ vướng vòng quan tụng.

Hạn Gặp Thiên Thương - Thiên Sứ

"Thiên Hao thủ hạn hiệu Thiên Thương, Phu Tử tại Trần dã tuyệt lương, Thiên Sứ hạn lâm nhân cộng kỵ, Thạch Sùng hào phú phá gia vong."

Bài ca luận về vận hạn gặp Thiên Thương, Thiên Sứ, đại ý: Thiên Thương còn có biệt danh là Thiên Hao, đóng vào hạn khiến người ta như Đức Khổng Tử bị tuyệt lương ở nước Trần. Hạn đến Thiên Sứ cũng nguy hiểm bội phần — như nhà đại phú Thạch Sùng, giàu có bậc nhất một thời, mà gặp hạn này cũng tan cửa nát nhà.

Hạn Gặp Sao Thiên Mã

"Thiên Mã làm hạn tối vi lương, Tử Phủ Lộc Tồn ngộ phi thường, quan phí phùng chi ưng hiển đạt, sĩ nhân ngộ thử phó khoa trường. Thiên Mã thủ hạn bất đắc trụ, hựu pha Kiếp Không lai tương ngộ, cánh kiêm Thái Tuế tọa cung trung, hạn đáo kỳ niên tầm tử lộ."

Bài ca luận về vận hạn gặp sao Thiên Mã, đại ý: Thiên Mã làm chủ hạn rất tốt nếu gặp Tử Vi, Thiên Phủ, Lộc Tồn thì khác thường — chuyện quan tước gặp hạn này càng thêm hiển đạt, kẻ sĩ gặp hạn này thì đỗ đạt, thăng khoa trường.

Thiên Mã thủ hạn thì bất đắc trụ — tức không đứng yên một chỗ. Nếu lại có Địa Không, Địa Kiếp tương ngộ, thêm cả Thái Tuế đóng ngay giữa cung, thì hạn ấy dẫn tới đường chết.

Hạn Gặp Hóa Lộc

"Hạn trung nhược ngộ Lộc lai lâm, tước vị cao thiên tá thánh minh, thường thứ tương phùng đương đại quý, tự nhiên súc tích quảng kim ngân."

Bài ca luận về vận hạn gặp Hóa Lộc, đại ý: hạn trung mà gặp Lộc lai lâm thì tước vị lên cao, thiên hạ đều biết tiếng. Người thường cũng trở nên cao sang; tiền bạc tự nhiên tích lũy, làm ăn phát đạt.

Hạn Gặp Hóa Quyền

"Thử tinh chủ hạn hỷ phi thường, Quan Lộc cao thăng tá đế vương, tài bạch phong thêm quan sáng nghiệp, tòng kim gia đạo bảo an khang. Quyền tinh thủ hạn ngộ Vũ Tham lâm, tác sự cầu mưu tận đắc thành, sĩ tử danh cao thiên phú lộc, thứ nhân đắc thử tích kim ngân."

Bài ca luận về vận hạn gặp Hóa Quyền, đại ý: Hóa Quyền làm chủ hạn thì niềm vui khác thường; cung Quan Lộc mà cao thì lên tới hàng đế vương; cung Tài Bạch mà tốt thì thêm quan chức, sáng nghiệp; từ đó gia đạo được an khang.

Hóa Quyền làm chủ hạn mà gặp thêm Vũ Khúc, Tham Lang thì mưu cầu điều gì cũng đạt thành; kẻ sĩ thì danh tiếng lên cao, hưởng cả phú lẫn lộc; người thường thì tích lũy được vàng bạc.

Hạn Gặp Hóa Khoa

"Khoa tinh nhị hạn ngộ Văn Xương, sĩ tử phùng chi tinh danh hương, tăng đạo thứ nhân đa phú quý, bách mưu bách toại sự anh dương."

Bài ca luận về vận hạn gặp Hóa Khoa, đại ý: sao Hóa Khoa mà hạn gặp thêm Văn Xương thì kẻ sĩ đỗ đạt, nổi danh tiếng thơm; người thường cũng thêm phần phú quý, trăm việc mưu cầu đều thành, mọi sự hanh thông.

Hạn Gặp Hóa Kỵ Và Về Năm Xung Năm Tuổi

"Kỵ tinh nhập miếu phản vi giai, túng hữu quan tai diệc bất thương, nhất tấn nhất thoái danh bất toại, cánh kiêm ngộ cát hảo an khang. Nhị hạn không trung kiến Kỵ tinh, chí tài vi họa tất gia khuynh, vi quan thoái chức tao trang lạm, tể lại tu phòng cấm trượng hình. Kỵ tinh lạc hãm tại nhân cung, ác sát gia lâm tác họa hung, tài tán nhân ly đa tật khổ, thương quan thoái chức hiểu trùng phùng."

Bài ca luận về vận hạn gặp Hóa Kỵ, đại ý: Hóa Kỵ nhập miếu thì lại hóa hay, dù có quan tụng cũng chẳng sao — chỉ hiềm việc gì cũng tiến thoái thất thường, công danh khó trọn vẹn; nếu gặp thêm cát tinh thì an khang.

Đại hạn, tiểu hạn mà Hóa Kỵ đóng ngay giữa cung thì tai họa khôn kể — làm quan thì bị thoái chức, làm lại nha thì bị hình phạt, giam cầm; đi buôn bán thì mất của.

Hóa Kỵ rơi vào hãm địa thêm ác sát tinh thì tài sản tiêu tán, người phải xa lìa nhau, lắm bệnh tật, tang chế. Ngoài đại hạn mười năm và tiểu hạn một năm, trong Tử Vi đẩu số toàn thư còn có câu quyết nói về những năm mang ảnh hưởng xấu cho số mệnh mỗi người.

Về "năm xung năm tuổi" — một câu quyết cần thận trọng

Câu quyết ấy đại ý: người tuổi Tí, tuổi Ngọ kỵ các năm Dần, Thân; người tuổi Sửu, tuổi Ngọ sẽ kém vào các năm Sửu, Ngọ; người tuổi Dần, Mão kỵ các năm Tị, Hợi; người tuổi Tị kỵ năm Tị, người tuổi Thìn kỵ năm Thìn; người tuổi Thân hạn đến năm có Hỏa Tinh, Linh Tinh thì không tốt; người tuổi Mùi kỵ gặp năm Dậu, Hợi; người tuổi Tuất, Hợi kỵ gặp hạn Kình Dương, Đà La; người tuổi Dậu cũng kỵ gặp hạn Kình Dương, Đà La.

Câu quyết này đã từng phổ biến vào tư tưởng thường nhật của mọi người, biết Tử Vi hay không biết Tử Vi, tức là cái mà người ta vẫn nói với nhau là "năm xung, năm tuổi." Nhưng xét cho kỹ, đây chỉ là câu quyết của mấy người thuật sĩ giang hồ, không có cơ sở chắc chắn — vì nếu cứ tính miên man như vậy thì con người ta chẳng còn có năm nào tốt nữa.

---

Nguồn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư – Vũ Tài Lục