Nơi buôn bán: tựa núi, hướng Nam, đông người, rộng mặt tiền

Tìm nhà nơi dương gian: bốn điều nên và hai điều tránh

Tìm nơi cát hướng là sứ mệnh chính yếu của thuật phong thủy. Việc ấy gồm hai mảng: tìm nhà cho người sống, gọi là dương trạch, và tìm nơi cho người đã khuất, tức âm trạch hay lăng mộ. Khi chọn vị trí cho một cửa hàng, người ta lấy cách chọn dương trạch làm chuẩn tham khảo. Từ cách chọn ấy có thể rút ra nguyên tắc cốt lõi gồm bốn điều nên làm và hai điều nên tránh.

Nên dựa lưng vào núi, hướng mặt ra nước

Dân gian lưu truyền một bài mật quyết nói về nguyên tắc này. Bản tạm dịch như sau:

Tìm vị trí xây cất nhà nên xem xét địa hình,

Quay lưng vào núi, đối diện với nước, hợp với lòng người.

Thế núi như con rồng ngóng đầu, tuyệt đẹp;

Thế nước phải bao quanh địa hình.

Minh đường rộng rãi thì nhiều phúc,

Cửa nước tích tụ hàng vạn đồng vàng.

Hai bên khép kín, không một trở ngại nào,

Khí vượng đường hoàng bước vào cửa trước.

Bài mật quyết truyền khắp nhân gian này diễn tả sinh động nguyên tắc “bội sơn diện thủy”. Đã nói dựa lưng vào núi thì mạch núi phải “đến như rồng, dừng lại thì tú khí phát ra”, cũng chính là thế rồng đổ về. Đã nói đối diện với nước thì dòng nước phải vây bọc, ôm lấy thành một vòng. Minh đường là khoảng đất rộng rãi trước nhà thì nhiều phúc, cửa nước là nơi tiền của tích tụ; bài quyết ấy gọi đó là minh đường thoáng và thủy khẩu đầy. Từ đó có thể hình dung một sơ đồ: phía sau dựa vào núi; phía trước có sông hay nguồn nước; đầu nguồn nước uốn lượn, nơi hội tụ có thể chứa đựng nhiều tiền của.

Nên cất nhà cao hơn mặt nước

Đây là nguyên tắc chọn nơi ở cho những vùng không có núi. Cất nhà cao hơn mặt nước, kết cấu nhà thành kiểu trước thấp sau cao, địa thế dốc dần xuống phía nước. Như vậy ngôi nhà được nâng đỡ ở thế cao, vừa đón được không khí mát từ mặt hồ, vừa mở rộng tầm nhìn. Theo cách nhìn phong thủy, mặt tiền nhà rộng rãi thì thu được sinh khí của trời đất. Trong dân gian, nhà xây hướng về phía mặt trời mọc ở sườn núi, gần nước, phần lớn đều dựa theo nguyên tắc này.

Nên xây nhà quay về phía Nam

Mục đích của nguyên tắc này là tránh nắng mùa hè chiếu vào và gió lạnh mùa đông thổi tới. Dân gian Trung Quốc có câu ngạn ngữ: có tiền mà không ở nhà hướng Đông hay hướng Tây, vì mùa đông không ấm, mùa hè không mát.

Vào mùa hè, mặt trời chiếu từ Đông sang Tây, khiến mọi vật ở cả hai phía ấy nóng rực. Phong thủy gọi cái nóng đó là một loại tà khí. Nhà quay về Đông hoặc về Tây thì chủ nhà phải hứng tà khí ấy, ngày đêm bị vây quanh, trong lòng không yên. Nhà quay về Nam thì tránh được tà khí do hướng Đông và Tây mang lại, lại còn đón được gió mát từ phương Nam thổi tới.

Mùa đông thường có gió lạnh cắt da của gió Đông Bắc và gió Tây Bắc, còn kéo theo gió bụi hại cây cối. Phong thủy cũng xem những luồng gió lạnh bụi mù đó là tà khí, con người nên tránh. Nhà quay về Đông, Tây hoặc Bắc thì hứng loại tà khí này. Còn nhà quay về Nam thì tránh được, lại có khí ấm để qua mùa đông, tức là có được sinh khí.

Nhà hướng nào hợp với tuổi nào

Khi chọn hướng nhà, các nhà phong thủy thường lấy tuổi của gia chủ làm căn cứ. Cách làm này rõ ràng không sát thực tế. Dù vậy, cách người ta xếp hướng cát hung theo từng tuổi làm nhà như sau.

• Tuổi Tý: hung là nhà tọa Nam (Mùi sơn) hướng Bắc, hoặc tọa Nam (Ngọ) hướng Bắc. Cát là nhà theo chiều từ Đông sang Tây, tọa Bắc hướng Nam.
• Tuổi Sửu: hung là tọa Đông (Chấn) hướng Tây, và tọa Nam (Mùi sơn) hướng Bắc. Cát là tọa Bắc hướng Nam, tọa Tây hướng Đông, tọa Nam hướng Bắc.
• Tuổi Dần: hung là tọa Bắc (Sửu sơn) hướng Nam, và tọa Tây (Thân sơn) hướng Đông. Cát là tọa Đông hướng Tây, tọa Nam hướng Bắc.
• Tuổi Mão: hung là tọa Tây (Dậu sơn, Tuất sơn) hướng Đông. Cát là tọa Bắc hướng Nam, tọa Nam hướng Bắc, tọa Đông hướng Tây.
• Tuổi Thìn: hung là tọa Nam (Mùi sơn) hướng Bắc. Cát là tọa Tây hướng Đông (trừ Tuất sơn thuộc Tây là hướng hung), tọa Bắc hướng Nam, tọa Đông hướng Tây.
• Tuổi Tỵ: hướng cát là tọa Nam hướng Bắc và tọa Bắc hướng Nam.
• Tuổi Ngọ: hung là tọa Bắc (Sửu phương, Tý sơn) hướng Nam. Cát là tọa Đông hướng Tây, tọa Tây hướng Đông, tọa Nam hướng Bắc.
• Tuổi Mùi: hung là tọa Tây (Tuất sơn) hướng Đông. Cát là tọa Đông hướng Tây, tọa Nam hướng Bắc, tọa Bắc hướng Nam.
• Tuổi Thân: hung là tọa Nam (Mùi sơn) hướng Bắc. Cát là tọa Bắc hướng Nam, tọa Tây hướng Đông, tọa Đông hướng Tây.
• Tuổi Dậu: hung là tọa Đông (Chấn sơn) hướng Tây. Cát là tọa Bắc hướng Nam, tọa Nam hướng Bắc, tọa Tây hướng Đông.
• Tuổi Tuất: hung là tọa Bắc (Sửu sơn) hướng Nam. Cát là tọa Nam hướng Bắc, tọa Tây hướng Đông, tọa Đông hướng Tây.
• Tuổi Hợi: hung là tọa Tây (Tuất sơn) hướng Đông. Cát là tọa Bắc hướng Nam, tọa Đông hướng Tây, tọa Nam hướng Bắc.

Nên chọn nền đất thoáng ráo

Các nhà phong thủy đòi hỏi tìm thế đất thoáng mát. Theo góc nhìn của kiến trúc hiện đại, khi chọn nhà phải xét đất ấy có thoáng ráo không, tức khi ở có giữ được mặt đất khô và dễ thoát nước hay không. Đất chọn không tốt, hoặc thấp trũng, hoặc đá lởm chởm, hoặc cỏ dại mọc thành cụm, hoặc có mùi hôi thối, đều khiến người ở thấy khó chịu sau khi dựng nhà: nhà bị ẩm, nước không thoát, hoặc nền đất trở lại tình trạng xấu như ban đầu. Nếu buộc phải dùng mảnh đất loại ấy thì nên bồi cao và dọn sạch. Dựng nhà xong, tốt nhất lát nền bằng gạch hoặc gỗ để đạt yêu cầu thoáng ráo.

Tránh ngã rẽ hình chữ T và chữ Y

Phong thủy cho rằng nhà nằm ở đầu đường chữ T hoặc chữ Y là đặt căn nhà vào luồng tà khí xung tới của con đường chính. Tà khí ấy làm người trong nhà khó chịu, vì nó mang điềm hung.

Tránh ngã tư đường và ngõ cụt

Không nên chọn ngã tư làm nơi ở, vì phải tính đến sự quấy nhiễu của tạp âm: tiếng người, tiếng gia súc, tiếng xe, tiếng còi. Người sống thường xuyên trong môi trường nhiều tạp âm như vậy ngày nào cũng bị kích động mạnh, não và dây thần kinh yếu dần, tinh thần học tập và làm việc khó tập trung, giấc ngủ không tốt. Người thể trạng yếu, nhiều bệnh thì bệnh càng nặng. Thành viên trong nhà vì bực bội mà lỡ lời, bất đồng ngôn ngữ, dễ sinh tranh cãi. Hơn nữa nơi giao nhau của các đường giao thông lại còn dễ gây tai nạn khi ra vào đi lại. Vì thế, làm nơi ở, tốt nhất không chọn địa điểm này.

Ngõ cụt cũng nên tránh. Phong thủy cho rằng ngõ cụt là nơi tận cùng của luồng khí lưu thông; khí đến cuối đường thì thiếu sinh khí, thiếu sinh khí thì tử khí sinh ra, và tử khí sinh ra chính là hung. Vì vậy phong thủy chủ trương không chọn ngõ cụt để ở.

Nhìn từ đời sống hiện nay, ở ngõ cụt thì trước hết ra vào không thuận tiện, tin tức không linh hoạt. Thứ hai là ít người qua lại: hễ xảy ra cãi vã đánh nhau, trộm cắp, cướp bóc hay hỏa hoạn thì chỉ có thể kêu mà không ai đến cứu, hoặc có cứu cũng không kịp, thậm chí muốn chạy cũng không có đường; nặng hơn, nếu có người chết trong ngõ cụt thì người bên ngoài cũng chẳng hay biết. Thứ ba là giao thông bất tiện, người và việc qua lại ít, dẫn đến tính cách con người dễ cô đơn, hẹp hòi.

Giá trị thật của nguyên tắc chọn dương trạch

Hóa ra phía sau những lời nói về khí có một lõi rất thực tế: nơi ở phải hợp với con người và với đất trời quanh nó.

Những nguyên tắc chọn dương trạch trong lý luận phong thủy có ý nghĩa khoa học nhất định và được nhiều nhà khoa học kế thừa trong nghiên cứu. Điểm cốt lõi là xét mối quan hệ giữa nơi ở và môi trường xung quanh, thông qua việc chọn được môi trường sống tốt để con người có không gian thích hợp.

Với việc chọn địa điểm cho cửa hàng, ngoài mối quan hệ giữa người với môi trường còn phải xét thêm môi trường kinh doanh của cửa hàng. Dân gian có câu “nhất cận thị, nhị cận giang”: vị trí tốt xấu của “thị” (chợ) và “giang” (sông) ảnh hưởng rất lớn đến việc buôn bán. Vì vậy chọn vị trí đặt cửa hàng, nơi giao dịch là điều vô cùng quan trọng đối với người làm kinh doanh.

Cửa hàng chọn nơi sầm uất, tránh chỗ hẻo lánh

Một cửa hàng đẹp đến đâu mà không có người ngang qua thì cũng như cây trồng giữa sa mạc.

Trong thành phố hay thị trấn, nơi người tụ tập qua lại với mật độ đông đúc chính là khu vực sầm uất. Theo cách nói của phong thủy, có người là có sinh khí, người càng nhiều thì sinh khí càng nhiều, và sinh khí nhiều thì mang lại hưng thịnh cho việc buôn bán.

Từ góc độ kinh tế, khu sầm uất của thành phố, thị trấn là nơi giao dịch hàng hóa sôi nổi và nhiều nhất; người tập trung về đó chính là những người chọn và mua hàng. Mở cửa hàng ở nơi sầm uất thì chủ động đưa sản phẩm đến tay khách; hàng hóa thu hút được sự chú ý, thúc đẩy tiêu thụ, buôn bán nhờ thế phát đạt.

Ngược lại, mở cửa hàng ở nơi hẻo lánh chẳng khác gì trốn tránh khách hàng. Cửa hàng đã khai trương mà khách rất ít, cảnh vắng vẻ, thậm chí cửa ngõ vắng đến mức chim sẻ làm tổ. Theo cách nói của phong thủy, người đại diện cho sinh khí; không có ai đến thăm cửa hàng thì cửa hàng thiếu sinh khí, mà sinh khí ít thì âm khí sinh ra. Buôn bán không khởi sắc, tiêu điều chính là do âm khí quá thịnh. Âm khí của cửa hàng quá thịnh không chỉ khiến kinh doanh thua lỗ, nặng hơn còn tổn hại nguyên khí của chủ cửa hàng, đẩy cửa hàng đến chỗ phá sản.

Cửa hàng mở ở ngã ba, ngã rẽ chữ Y: ba cách chế sát

Chỗ đông người nhất lại thường là chỗ gió độc đổ vào nhiều nhất.

Phần lớn thành phố, thị trấn ở Trung Quốc có những điểm sầm uất nhất nằm đúng ở giao lộ ngã ba hoặc ngã rẽ hình chữ Y. Mở cửa hàng ở đó cũng giống như dựng nhà ở: sẽ chịu sự tác động của tà khí từ con đường cái đổ thẳng vào. Muốn vừa tránh được cái hại của tà khí, vừa giữ được sinh khí để phát tài, phong thủy có một phép gọi là “chế sát”, gồm ba cách.

Cách thứ nhất là đặt một tấm bình phong hoặc treo một tấm vải ngay trước cửa hàng mở ở ngã ba đường hay giao lộ chữ Y. Hoặc đổi cửa ra vào sang mặt bên, để chắn và tránh gió bụi từ đường cái thổi vào. Cửa hàng ở giao lộ chữ Y cũng có thể đổi cửa chính mở sang bên cạnh với mục đích như thế.

Cách thứ hai là trồng cây cối hoặc hoa cỏ trước cửa hàng, vừa tăng thêm sinh khí vừa ngăn bụi bám.

Cách thứ ba là dù đã dùng hai cách trên để điều hòa sinh khí và sát khí trước cửa hàng, đoạn đường ấy vẫn nhiều bụi. Vì vậy vẫn phải chú ý tưới nước chống bụi để không khí trước cửa hàng trong sạch, đồng thời chăm quét dọn, lau rửa để dọn sạch lớp bụi đất tích tụ.

Tóm lại, kinh doanh ở ngã ba hoặc giao lộ chữ Y thì trong và ngoài cửa hàng đều phải sạch sẽ, nhất là với nghề ăn uống, hoa quả và hàng bách hóa. Thực phẩm, trái cây hay quần áo mà để bụi bẩn bám vào thì theo cách nói của phong thủy giống như bị nhiễm sát khí. Thực tế là hàng không sạch nên không ai hỏi mua, hoặc vì vấn đề vệ sinh mà bị thu hồi giấy phép kinh doanh, hoặc quần áo đồ dùng dơ dẫn đến tranh cãi với khách; tất cả đều có thể kéo việc buôn bán vào cảnh thua lỗ.

Mặt tiền rộng rãi, không bị vật gì che khuất

Có hàng tốt mà người đi đường nhìn không thấy thì cũng như chưa từng có.

Chọn nơi ở theo phong thủy, trước nhà phải rộng rãi để thu nạp sinh khí của tám phương. Đây cũng chính là yếu tố được coi trọng trong buôn bán để thu hút khách. Theo nguyên tắc ấy, khi chọn địa điểm mở cửa hàng phải xét độ rộng của mặt chính diện trước cửa hàng, và yêu cầu không có bất kỳ vật gì che chắn, chẳng hạn tường bao, cột điện, biển quảng cáo, cây cổ thụ quá lớn che khuất tầm mắt.

Trước cửa hàng rộng thì mặt tiền cửa hàng hướng ra bốn phía, tầm nhìn rộng, khách hàng và người đi đường nhìn thấy mặt tiền từ khá xa. Nhờ vậy thông tin về sản phẩm của cửa hàng được truyền ra bốn hướng qua khách hàng và người đi đường. Phong thủy gọi cách truyền tin này là truyền tin lưu động; có sự lưu động của khí thì có sức sống mạnh mẽ. Về kinh doanh, khách hàng và người qua đường đã tiếp nhận thông tin về sản phẩm thì có thể tìm đến mua.

Trong buôn bán hàng hóa có thể nói: không truyền đi thông tin về sản phẩm thì không có khách; không có khách thì không có buôn bán. Cách quảng cáo thịnh hành ngày nay cho thấy việc truyền thông tin về sản phẩm quan trọng đến mức nào.

Cửa hàng là một loại hình kinh doanh cố định, khác với gánh hàng rong đi khắp ngõ ngách, linh hoạt chủ động đưa hàng tới tận tay khách. Kinh doanh cửa hàng phải khiến khách tìm đến, nên làm cho cửa hàng thu hút được sự chú ý của mọi người là điều cơ bản nhất. Việc đầu tiên là dùng mặt tiền rộng rãi để truyền đi tin tức về sản phẩm.

Ngược lại, chọn nơi có mặt tiền chật hẹp, hoặc mặt tiền bị che khuất, thì bất lợi cho việc làm ăn. Mặt tiền hẹp hay bị vật che lấp thì thông tin về sản phẩm không truyền đi xa được, hoạt động kinh doanh chỉ bó trong phạm vi nhỏ; không gian kinh doanh hạn chế thì đừng hy vọng lợi nhuận lớn. Nếu lấy phương thức kinh doanh để thay đổi tình thế thì cần nhiều thời gian. Cửa hàng vốn nhỏ lợi ít, hoặc chủ nôn nóng muốn thấy hiệu quả ngay, sẽ không gánh nổi, không chịu đựng được, danh tiếng cửa hàng khó dần truyền ra ngoài, đồng thời mất luôn khách mới.

Với mặt tiền chật hẹp hoặc bị che khuất, có bốn đối sách cải tạo. Một là cố gắng gỡ bỏ vật chắn trước mặt tiền, để cửa hàng hiện ra. Hai là nếu mặt tiền hẹp mà không cải tạo được thì làm biển hiệu lớn hơn, treo cao lên để từ xa nhìn bằng mắt thường cũng thấy. Ba là dùng truyền thông đa phương tiện như đài, báo, truyền hình, biển quảng cáo để giới thiệu rộng rãi, cố gắng làm cho khách biết địa chỉ, mặt hàng kinh doanh và đặc điểm dịch vụ của cửa hàng. Bốn là tích cực tham gia hoạt động từ thiện và phúc lợi xã hội, quảng bá danh tiếng thương hiệu của cửa hàng.

Cửa hàng nên quay về hướng Nam, tránh hướng Đông Bắc

Nắng mùa hè và gió bấc mùa đông vào cửa tiệm sớm hơn cả khách hàng.

Khi chọn nền dương trạch, phong thủy xây nhà theo kiểu tọa Bắc hướng Nam, nhằm tránh nắng rọi mùa hè và gió lạnh mùa đông. Chọn địa điểm kinh doanh cũng phải tính đến việc tránh nắng chiếu và gió lạnh, nên tốt nhất vẫn là tọa Bắc hướng Nam.

Cửa hàng khi buôn bán phải mở toàn bộ cửa. Nếu cửa hàng mở theo hướng Đông hoặc hướng Tây, mùa hè ánh nắng chiếu vào từ sáng sớm đến tối qua cả hệ thống cửa. Nắng mùa hè rất gay gắt, phong thủy xem đó là sát khí, loại sát khí rất bất lợi cho kinh doanh. Sát khí vào cửa hàng thì người đầu tiên phải chịu là người trong tiệm. Dưới nắng chiếu hàng ngày, miệng lưỡi khô, đầu óc quay cuồng, toàn thân vã mồ hôi, rất khó kiên trì làm tốt việc. Tâm trạng làm việc giảm, hoặc tìm chỗ tránh nắng, hoặc tìm mọi cách hạ nhiệt, hoặc bật quạt mạnh. Nhân viên rơi vào tình trạng ấy thì trong lòng bực bội, không coi trọng khách, không đón tiếp khách như “thượng đế”, thậm chí cư xử cục cằn thô lỗ.

Thứ hai là hàng hóa. Dưới nắng gắt, hàng dễ giòn vỡ, đổi màu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng. Nếu hàng bán nhanh thì tác hại không lớn; còn để lâu không bán được thì nhất định hỏng, kết quả là buôn bán không thành mà còn thua lỗ.

Thứ ba là khách hàng. Cửa hàng phơi dưới nắng, khí nóng làm người ta bức bối; trừ khi cực chẳng đã, khách sẽ không bước vào. Cũng chẳng vị khách nào muốn đứng dưới nắng gắt để chọn hàng. Cửa hàng không có khách thì sát khí càng nặng. Sát khí chính là tử khí, cửa hàng ấy ắt sẽ đóng cửa.

Nếu mặt tiền hướng Bắc thì mùa đông đến cũng không thể tưởng tượng nổi: gió Đông Bắc hay gió Tây Bắc đều đi qua cửa chính của cửa hàng. Phong thủy xem hàn khí là một dạng sát khí; hàn khí quá nặng thì bất lợi cho con người và cho kinh doanh. Gió lạnh làm nhân viên mệt mỏi; người khỏe còn chống chịu được, người yếu có thể sinh bệnh. Tuy họ có thể mặc thêm áo ấm, nhưng hàn khí quá nặng khiến họ không muốn đi lại. Đứng quầy giao dịch là dựa vào sự chăm chỉ và khả năng thuyết phục khách để bán hàng. Nhân viên vì lạnh mà không muốn đi lại thì hàng hóa lưu thông chậm, lượng bán giảm.

Còn chọn cửa hàng theo thế tọa Bắc hướng Nam, tức mặt tiền quay về Nam, thì tránh được hàng loạt phiền toái do thời tiết mang lại, việc kinh doanh có thể tốt gấp ba lần trước.

Nếu bất đắc dĩ phải chọn theo hướng Đông Tây thì phải có biện pháp chống sát khí của hai mùa hạ và đông. Mùa hè, phía trước cửa hàng có thể dùng mành che nắng để tránh nắng chiếu trực tiếp. Mùa đông thì treo lên cửa một tấm mành giữ ấm, bên trong lắp thiết bị sưởi, nâng nhiệt độ trong phòng, tạo môi trường hợp với con người để việc kinh doanh diễn ra bình thường. Phương pháp điều hòa mùa đông này, phong thủy gọi là “âm dương tương khắc” hoặc “ngũ hành tương sinh”.

Chọn địa điểm kinh doanh có rất nhiều nhân tố phải cân nhắc. Có người chọn con phố mang tên cát tường, hoặc chọn số nhà cho rằng mang lại vận tốt. Cách chọn như vậy ngoài việc khiến người kinh doanh trong lòng yên tâm thì không có ý nghĩa thực tế nào trong buôn bán.

Nguồn: Thiệu Vĩ Hoa, Phong Thủy Toàn Thư.