Cảnh quanh tiệm, màu ngũ hành và những hình nhà đón tài

Dáng cửa hàng phải hòa vào cảnh trí quanh vùng

Khi thiết kế vẻ ngoài của cửa hàng, ngoài tỷ lệ hài hòa của chính ngôi nhà còn phải để ý đến việc nó có hợp với cảnh thiên nhiên nơi ấy hay không. Phong thủy cho rằng vạn vật trong trời đất đều ẩn chứa khí. Cảnh trí sông núi tươi đẹp cho thấy sinh khí dồi dào; ngược lại cảnh đổ nát thê lương là tử khí ứ đọng. Ở nơi sơn thủy hữu tình, khí lưu động thông suốt; còn ở nơi đổ nát tiêu điều, sự lưu động của khí bị ngăn trở.

Theo cách nói ấy, khi xét mối quan hệ giữa dáng vẻ cửa hàng với cảnh trí tự nhiên, phải biết hòa dáng vẻ cửa hàng và cảnh trí thành một thể, đồng thời có ý thức tránh xa khu vực đổ nát tiêu điều, tránh để cửa hàng rơi vào nơi tử khí. Dáng vẻ cửa hàng hài hòa với cảnh trí khu vực nghĩa là thuận theo sự lưu thông của khí trong vũ trụ, đưa khu vực kinh doanh vào trong sinh khí của đại tự nhiên, nhờ vậy khách đầy trước cửa, kinh doanh hưng vượng. Trái lại, cửa hàng đặt trong môi trường tồi tệ, đổ nát tiêu điều thì việc làm ăn ảm đạm.

Về mặt tiếp thị, cửa hàng có bối cảnh tôn thêm vẻ tươi đẹp sẽ mang đến cho mọi người một hình tượng đẹp khi quảng bá ra ngoài. Điều này nhất là rõ với kinh doanh du lịch và khách sạn: một khách sạn nằm nơi cảnh sắc tươi đẹp thì du khách ùn ùn kéo đến.

Kiến trúc cửa hàng không hài hòa với cảnh trí tự nhiên là kiến trúc không tương xứng, hoặc trở nên thô kệch giữa thiên nhiên tươi đẹp. Nó phá vỡ cảnh đẹp vốn có, chẳng khác gì một vết bẩn không nên có bỗng hiện trên bức tranh đẹp. Nó làm nhiễu loạn khí tự nhiên của không gian vũ trụ, cản trở sự lưu thông sinh khí của vũ trụ. Sinh khí bị cản trở thì sinh ra sát khí, sinh khí vốn có biến thành sát khí. Kiến trúc cửa hàng cùng lúc mang sát khí đến thì bị sát khí vây quanh, và cửa hàng nằm trong vòng vây sát khí thì doanh thu thấp.

Nói theo thực tế khách quan, kiến trúc không hài hòa xuất hiện giữa cảnh trí tươi đẹp thì thiệt hại chủ yếu là phá vỡ hình tượng quảng bá bên ngoài, từ đó ảnh hưởng danh tiếng và buôn bán. Nhìn từ đó, cửa hàng đương nhiên không thể nằm trong môi trường tiêu điều đổ nát.

Có một cách đơn giản để xem dáng vẻ cửa hàng có hài hòa với cảnh trí khu vực không: vào buổi sáng và buổi tối, đứng nhìn từ nhiều góc độ khác nhau xem bên ngoài cửa hàng có đẹp không. Đặc biệt là lúc bình minh và hoàng hôn, xem dáng vẻ cửa hàng có nổi bật trong ánh sáng hay không. Nếu đạt hiệu quả như vậy thì dáng vẻ cửa hàng và cảnh trí khu vực đã ở trạng thái hài hòa tuyệt đẹp.

Một cửa hàng đẹp hợp với cảnh trí đẹp là thiên thời địa lợi, và là điều thương gia rất coi trọng. Người làm kinh doanh thông minh, tháo vát có thể mượn cái lợi của trời đất để đạt mục đích tài lộc dồi dào.

Màu sắc bên ngoài theo ngũ hành và tập tục dân gian

Một công trình không có màu sắc thì chỉ là một đống đất bụi bám.

Trong kiến trúc, màu sắc giữ vai trò vô cùng quan trọng. Bỏ màu sắc đi thì công trình chẳng khác gì một đống đất phủ bụi.

Theo ngũ hành phong thủy, trời đất vạn vật do năm yếu tố Thủy, Hỏa, Thổ, Kim, Mộc cấu thành. Màu sắc cũng được chia theo ngũ hành, gọi là ngũ sắc: xanh, đỏ, vàng, trắng, đen. Màu xanh ứng với mùa xuân ấm áp, là màu sinh sôi của cây lá. Màu đỏ ứng với mùa hè nóng nực, là màu lửa bùng cháy. Màu vàng ứng với đất, là màu của đất. Màu trắng ứng với mùa thu mát mẻ, là màu sáng rực của kim loại. Màu đen như mùa đông lạnh giá, là nước, là màu sâu thẳm. Mộc là màu xanh, Hỏa màu đỏ, Thổ màu vàng, Kim màu trắng, Thủy màu đen.

Thời Trung Quốc cổ đại, năm màu ấy còn mang nghĩa đặc thù: xanh là vĩnh viễn, hòa bình; đỏ là hạnh phúc, hỷ sự; vàng là sức mạnh, phúc, hoàng đế; trắng là bi ai, hòa bình; đen là phá hoại. Vì vậy kiến trúc cổ đại rất coi trọng việc chọn màu. Công trình mang ý nghĩa hy vọng và phú quý thì dùng màu đỏ; hòa bình vĩnh cửu thì dùng màu xanh. Màu vàng là màu riêng của hoàng đế, vua chúa; kiến trúc dân gian không được dùng, chỉ dùng ở vài bộ phận nhỏ. Màu trắng ít dùng. Màu đen ngoài việc vẽ đường viền cho một số công trình thì cũng không dùng nhiều. Vì vậy kiến trúc Trung Quốc cổ đại phần nhiều dùng màu đỏ, còn khi sơn trụ cột trong nhà thì chủ yếu dùng ba màu xanh, lục và lam, những màu khác rất ít dùng.

Ở Trung Quốc cổ đại, màu vàng được coi là quý nhất, thiêng nhất, tượng trưng cho trung tâm, quyền lực và phú quý, nên thành màu riêng của hoàng đế. Cung điện, thành trì nơi ở của hoàng đế và các cung điện liên quan đến hoàng thất đều dùng màu vàng. Trong cung điện và phòng ở cũng dùng màu vàng kim hoặc giấy thếp vàng để trang trí; long bào của vua cũng màu vàng. Đến cung điện của hoàng thái tử cũng không được dùng màu vàng mà dùng màu xanh. Cung điện của thái tử xây ở phía Đông của quần thể hoàng cung, gọi là Đông cung, ứng với mùa xuân, nên dùng màu xanh. Theo tài liệu khảo chứng, Nhật Bản từ thời Nại Lương đến thời Bình An, điện thái cực trong đại nội đều dùng hoa văn màu xanh mà không dám dùng màu vàng; nghe nói đó là biểu thị sự tôn trọng và thần phục đối với hoàng đế nhà Đường nên mới dùng màu của Đông cung thái tử.

Từ quan niệm màu sắc hình thành qua nhận thức ngũ hành, người Trung Quốc có một tập tục hòa vào đời sống thường ngày của dân thường. Gặp việc vui, ai cũng thích dùng màu đỏ để trang hoàng không khí. Ví dụ ngày Tết, hỷ sự thì treo đèn lồng đỏ, thắp nến đỏ, đốt pháo, dán chữ song hỷ, cắt hoa giấy đỏ, tặng bao lì xì, dùng thiệp mời đỏ, cài hoa đỏ lớn, mặc áo đỏ, dán câu đối đỏ, thật rực rỡ náo nhiệt. Gặp lúc bất hạnh, buồn đau, người ta thường dùng màu trắng và đen để biểu thị không khí tĩnh lặng. Chẳng hạn khi có tang, mọi người mặc hiếu phục trắng, đeo băng đen trên cánh tay, dùng vải màn trắng đen trang trí linh đường viếng, kết nhiều chùm hoa trắng to nhỏ, tạo nên cảnh tượng thê lương trang nghiêm.

Tập tục về màu sắc không chỉ là thưởng thức màu, mà là nơi gửi gắm một thứ tình cảm nào đó của con người, phản ánh quan niệm tín ngưỡng của một dân tộc. Vì thế khi thiết kế màu bên ngoài cửa hàng phải chú ý quan niệm truyền thống về màu sắc, để mọi người chấp nhận được. Dĩ nhiên theo sự phát triển của văn hóa hiện đại, nhu cầu về màu sắc của con người cũng đổi thay. Người kinh doanh cửa hàng phải chủ động đáp ứng nhu cầu mới ấy, dùng sự tươi mới, sức sống và vẻ đẹp của màu sắc để thu hút khách, thúc đẩy tiêu thụ.

Màu sắc bên ngoài không hài hòa chủ yếu chỉ việc công trình bị sơn những màu mà người ta kiêng kỵ, hoặc tô màu, phối màu khiến người nhìn thấy không hợp khẩu vị. Màu sắc bên ngoài không hài hòa sẽ ảnh hưởng đến hình tượng cửa hàng. Theo lý luận phong thủy, màu sai, màu không hài hòa mang đến sát khí. Dù không nói đến phong thủy, màu bên ngoài không hài hòa cũng như một người mặc bộ đồ đầu đuôi lệch lạc khiến mọi người chán ghét, nên tránh. Mượn màu sắc để trang điểm, làm nổi bật cửa hàng là nhận thức hoàn toàn mới của thương gia hiện đại khi đặt chiến lược cho cửa hàng.

Những hình nhà được xem là cát tường

Hình thang, hình tròn, chữ Thổ, chữ Thượng đều được đọc như một lời chúc viết ngay trên mặt bằng ngôi nhà.

Trong cách nói về dáng vẻ bên ngoài của dương trạch, phong thủy dựng lên nhiều hình kiến trúc cát tường.

Hình thang. Dương trạch hình thang, trước hẹp sau rộng, trước thấp sau cao, có dáng như hình “quan tài”, mà “quan tài” đọc gần với “thăng quan phát tài”. Đó là hình dương trạch cát lợi nhất, đúng như câu “trước hẹp sau rộng, phú quý như sơn; trước thấp sau cao, đời đời anh hào”. Phong thủy cho rằng nhà hình quan tài thì chủ nhà đại phát tài. Tốt nhất là đại sảnh, cổng chính, nhị đường, tam đường trong nhà và tường bao quanh dương trạch đều có hình quan tài, để hàm ý được thêm tài, trọn lợi. Nhưng nếu đảo ngược thành trước rộng sau hẹp thì hóa thành dương trạch đại hung, gọi là “trước rộng sau hẹp, mất ấn bỏ chạy, nghèo khổ bất lợi, tài ngắn tuyệt tự”. Phong thủy gọi hình ấy là “hình mũi nhọn, đuôi rắn”.

Hình bát giác và hình tròn. Dương trạch hình bát giác và hình tròn thường được ví với đồng tiền vuông của thời cổ, “trong vuông ngoài tròn”, tượng trưng cho kim tiền tài phú. Nhưng nếu cắt đôi hình bát giác hoặc hình tròn thành hình bán nguyệt và hình cánh cổng, thì thành kiến trúc hình quạt và hình khuyết khẩu, không cát lợi. Nhà hình quạt thì tài khí không tụ; nhà hình khuyết góc thì gia tài bị chảy ra ngoài.

Hình chữ Thổ và chữ Công. Phong thủy cho rằng thổ sinh vạn vật, nên dương trạch hình chữ “thổ” cũng tượng trưng cho sinh tài, sinh phú. Chữ “thổ” có phần đầu nhô lên, chính là biểu thị đất sinh ra tài phú. Đó cũng là bộ phận có tài khí, phú quý trong dáng kiến trúc, nên bố trí ở đó những hoạt động quan trọng. Nếu bỏ phần nhô lên của chữ “thổ” thì thành chữ “công”, tượng trưng cho công việc; phần bị bỏ đi chính là tài khí, nên bỏ phần ấy nghĩa là chỉ có bằng nỗ lực làm việc mới giành lại được tài phú đã mất.

Hình chữ Thượng và chữ Hạ. Dương trạch hình chữ “thượng” giống chữ “thượng” trong chữ Hán, tượng trưng cho sinh trưởng và tiến lên, nghĩa là sự nghiệp lên như diều gặp gió, thăng quan tiến chức. Ngược lại dương trạch hình chữ “hạ” giống chữ “hạ”, tượng trưng cho đi xuống, tuột dốc, nghĩa là phát triển sự nghiệp gặp gian nan, phải ra sức tranh giành, nếu không sẽ chán nản vì khốn khó. Ý nghĩa ấy không thuộc loại hung trạch.

Hình vuông và hình lăng đầu. Hình vuông tượng trưng cho đất, nên nhà vuông vức đều đặn gọi là “trời tròn đất vuông”. Hình vuông còn có nghĩa là “chính trực”, “quyền lực”, nên dương trạch hình vuông tượng trưng cho quan chính trực liêm khiết, có quyền, có thế. Nếu cắt bỏ hai góc trái phải của hình vuông thì hàm ý bỏ “chính trực” và “quyền lực”, tượng trưng bị người chê trách, chỉ trích và bị xâm phạm quyền lực.

Từ những ví dụ trên có thể thấy cách nói cát hung về dáng vẻ bên ngoài của dương trạch chủ yếu suy diễn từ nghĩa chữ Hán và nhiều hình tượng hình vẽ để ví von; thực chất đó hoàn toàn là cách nói gán ghép do con người tạo ra.

Nguồn: Thiệu Vĩ Hoa, Phong Thủy Toàn Thư.