Hướng cửa theo năm sinh, ngũ âm và cửa tiệm đón khách

Cửa là nơi phân họa phúc của ngôi nhà

Phong thủy coi trọng đặc tính của dương trạch và xem nó là điểm mấu chốt để phân tích phúc họa. Trong hướng mở cửa của nhà ở, cổ thư Nguyên Tủy Kinh có viết:

Trạch lấy cửa để phân biệt âm dương, khí khẩu là nơi phân họa phúc.

“Khí khẩu” ở đây là cái cửa. Vì thế việc chọn hướng mở cửa của dương trạch rất quan trọng, dường như cửa nhà có thể quyết định cát hung họa phúc của cả gia đình và vận mệnh cả đời người. Các nhà phong thủy dân gian chọn hướng mở cửa dựa trên mấy nguyên tắc và phương pháp dưới đây.

Chọn hướng cửa theo năm sinh của chủ nhà

Hỏi năm sinh trước, rồi mới nói đến hướng cửa: đó là thói quen của nhiều thầy xem nhà.

Khi quyết định hướng mở cửa, các nhà phong thủy thường hỏi năm sinh của chủ nhà để tìm cái gọi là “khí vị”, tức phương vị của khí, rồi đối chiếu với “biểu khí vị năm sinh” lập sẵn để định hướng cửa. Bảng này chia làm hai phần: khí vị của nam và khí vị của nữ.

Bảng xếp từ trên xuống dưới, cứ chín năm là một vòng tuần hoàn. Khí vị của nam và nữ không giống nhau. Chẳng hạn nữ giới sinh năm 1912 có khí vị là Đông Bắc, còn nam giới cùng năm sinh lại có khí vị là hướng Tây.

Cách dùng là xác định năm sinh của chủ nhà; nam thì tra bảng nam, nữ thì tra bảng nữ; tìm năm sinh trong bảng rồi nhìn theo cột để biết phương vị của khí. Phương vị của khí ấy chính là hướng mở cửa của ngôi nhà. Ví dụ chủ nhà là nam sinh năm 1954, tra bảng nam, đối chiếu khí vị phía trên là hướng Bắc, nên cửa nhà này nên mở ở phía Bắc. Chủ nhà là nữ sinh năm 1946, tra bảng nữ, theo cột năm 1946 thì phương vị của khí là Tây Bắc, nên cửa nhà này mở ở Tây Bắc.

Nếu tra bảng ra hướng Nam thì đương nhiên là tốt nhất. Nhưng nếu ra hướng Bắc, Tây Bắc, Đông Bắc, Đông hoặc Tây thì mùa đông phải chịu nỗi khổ gió lạnh, mùa hè chịu nắng gay gắt. Vì hướng cửa này là theo năm sinh của chủ nhà, phong thủy giải thích đó là “mệnh trung chú định”, nghĩa là số mệnh đã định sẵn.

Cách lấy năm sinh để định hướng cửa như vậy có ba điểm không thỏa đáng. Một là người sinh cùng năm có hàng nghìn hàng vạn, còn nơi ở thì có hướng Bắc hướng Nam, trình độ dân trí lại có cao có thấp, làm sao đạt được phương vị khí giống nhau, hướng mở cửa giống nhau, cát hung họa phúc giống nhau? Hai là năm sinh và cách xếp khí vị không có căn cứ khoa học. Ba là không hợp với quy luật chọn lựa tự nhiên của con người về ánh sáng, hướng gió, khí hậu.

Chọn hướng cửa theo giờ sinh

Có thầy còn đi xa hơn năm sinh: hỏi cả canh giờ lúc chủ nhà chào đời.

Ngoài việc chiếu theo năm sinh, có nhà phong thủy lập thêm bảng theo giờ sinh để định hướng cửa. Bảng này cũng như bảng năm sinh, mang nặng tính gán ghép, không đủ cơ sở tin cậy. Sau khi hỏi giờ sinh, họ tra “bảng hướng cửa dương trạch theo giờ sinh” để xác định hướng cửa. Ví dụ gia chủ sinh vào khoảng bảy đến chín giờ sáng thì cửa nhà mở theo hướng Đông hoặc Đông Nam. Bảng ấy như sau:

• Giờ Thìn (7–9 giờ): Đông, Đông Nam.
• Giờ Tỵ (9–11 giờ): Nam, Đông Nam.
• Giờ Ngọ (11–13 giờ): Nam.
• Giờ Mùi (13–15 giờ): Nam, Tây Nam.
• Giờ Thân (15–17 giờ): Tây, Tây Nam.
• Giờ Dậu (17–19 giờ): Tây.
• Giờ Tuất (19–21 giờ): Tây, Tây Bắc.
• Giờ Hợi (21–23 giờ): Bắc, Tây Bắc.
• Giờ Tý (23–1 giờ): Bắc.
• Giờ Sửu (1–3 giờ): Bắc, Đông Bắc.
• Giờ Dần (3–5 giờ): Đông, Đông Bắc.
• Giờ Mão (5–7 giờ): Đông.

Hướng cửa theo ngũ âm và lời bác của Vương Sung

Một câu hỏi rất gọn đã được đặt ra từ thời Đông Hán: nếu một họ phải kiêng cửa Nam, thì người họ ấy có phải cả đời không được đi về phương Nam?

Ngũ âm theo phong thủy chia thành năm loại: cung, thương, giốc, chủy, vũ, còn gọi là ngũ tính. Hướng cửa nhà theo ngũ tính phải tương sinh với tính ngũ hành của bốn phương, không được tương khắc. Tương sinh là cửa cát, tương khắc là cửa hung.

Cách định hướng cửa theo ngũ âm xuất hiện từ rất sớm. Đời Hán, dân gian đã lưu hành những điều kiêng kỵ về việc mở cửa theo ngũ hành. Sách Đồ trạch thuật đời Hán viết rằng nhà họ Thương không nên mở cửa hướng Nam, nhà họ Huy không nên mở cửa hướng Bắc. Lý do là: họ Thương trong ngũ hành thuộc Kim, mà hướng Nam thuộc Hỏa, Hỏa khắc Kim; họ Huy thuộc Hỏa, mà hướng Bắc thuộc Thủy, Thủy khắc Hỏa. Lối lấy ngũ hành tương sinh tương khắc đơn giản như vậy để quyết định hướng cửa cũng là một kiểu gán ghép hoang đường.

Đầu thời Đông Hán, Vương Sung trong sách Luận hành đã phân tích và bác cách nói này. Lời lẽ của ông có ba điểm.

Điểm thứ nhất: nói họ có ngũ âm thì phẩm tính con người cũng có ngũ hành. Nếu nhà họ Thương không nên mở cửa hướng Nam, thì người bẩm tính thuộc Kim phải chăng cũng không nên ngồi quay mặt về hướng Nam, không nên đi về hướng Nam?

Điểm thứ hai: trong cánh cửa của ngũ âm lại có người của ngũ hành. Ví dụ nhà họ Thương có năm người, mỗi người một ngũ hành, tức năm sắc người khác nhau: người Mộc sắc xanh, người Hỏa sắc đỏ, người Thủy sắc đen, người Kim sắc trắng, người Thổ sắc vàng, nhưng cùng mở một cửa hướng Nam mà kẻ cát người hung, kẻ thọ người yểu đều khác nhau. Người gặp hung mà chết yểu chưa chắc là người sắc trắng; người gặp cát mà sống lâu cũng chưa chắc là người sắc vàng. Như thế lấy ngũ hành của họ để quyết định cát hung sao được?

Điểm thứ ba: cái họa của khí Hỏa hướng Nam giống như cái nóng của mùa hè; đó không phải riêng cửa hướng Nam hứng tai họa, mà cửa cả bốn hướng đều chịu. Từ phân tích của Vương Sung thấy rằng lấy ngũ âm để xác định hướng cửa là không đáng tin. Câu chuyện nhà họ Thương kiêng hướng Nam vì thế chỉ còn là một ví dụ về cách gán ghép.

Đón cát tránh hung: cửa vượng và cửa suy

Cái cửa nhìn ra núi sông và cái cửa nhìn thẳng cổng nhà tù không thể cùng một số phận.

Phong thủy cho rằng cửa cũng chia ra vượng môn và suy môn. Hướng mở cửa có sơn thủy hữu tình, trên đón thiên khí, dưới đón địa khí, sinh khí vào cửa, đó là vượng môn. Hướng mở cửa gặp nơi đại hung như nha môn, nhà ngục, cổng thành thì luôn không yên ổn, đó là suy môn.

Phân biệt vượng môn và suy môn tức là yêu cầu hướng mở cửa phải đón cát tránh hung. Điều này có lý lẽ khoa học nhất định, giúp con người chọn được môi trường ra vào tốt, và hướng cửa cũng có lợi cho sức khỏe. Vượng môn coi trọng hướng sơn thủy hữu tình, nhờ vậy con người có môi trường sống tốt, không khí trong lành, tầm nhìn khoáng đạt, có lợi cho sức khỏe. Tránh suy môn là tránh để hướng cửa gặp vài thứ không may. Ví dụ nên tránh cửa nha môn, cửa nhà ngục, cổng chùa đình. Nếu cửa nhà đối thẳng cửa nha môn hay nhà ngục, thường xuyên thấy ánh đao, vết máu, phạm nhân bị áp giải ra vào, thì tinh thần con người luôn bị đè nén, hoang loạn; điều đó không có lợi cho người già tu tâm dưỡng tính, cũng không có lợi cho tư tưởng và sự lớn lên của thanh thiếu niên. Cửa nhà đối thẳng cổng thành thì hay gặp quan binh, sai nha, người ngựa ra vào, hay thấy quan lại quyền quý tranh đấu. Cửa nhà đối thẳng cửa kho thì hay gặp cảnh sai nhân bắt bớ, thúc thuế, khiến lòng người thường bất an.

Nhà tọa Bắc hướng Nam và cửa mở ở phương Tốn

Gió bấc từ Siberia và gió nồm từ biển Thái Bình Dương đã dạy người xưa cách quay mặt ngôi nhà.

Phong thủy cho rằng nhà ở tốt nhất là khám trạch, còn hướng mở cửa tốt nhất là phương Tốn. Tốn môn chính là Thanh Long môn, hợp nhất cho việc ra vào. Khám trạch là nhà tọa Bắc hướng Nam, phương Tốn là hướng Đông Nam. Phong thủy cho đây là hướng tọa và hướng cửa lý tưởng nhất của nhà ở.

Nhà tọa Bắc hướng Nam hợp với môi trường địa lý Trung Quốc. Trung Quốc nằm trên lục địa Á Âu, quốc gia có diện tích lớn thứ tư thế giới sau Nga, Canada và Hoa Kỳ, đồng thời là nước có diện tích giáp Thái Bình Dương lớn nhất. Lục địa và biển hấp thu ánh nắng với tốc độ khác nhau: lục địa nóng nhanh hơn biển, lạnh cũng nhanh hơn. Mùa đông nhiệt độ không khí trên lục địa thấp hơn trên biển, áp suất khí quyển cũng cao hơn, nên gió từ lục địa thổi ra biển, hướng gió thiên về phía Bắc. Mùa hè thì ngược lại: không khí trên lục địa nóng hơn ngoài biển, hình thành áp suất thấp, gió từ biển thổi vào lục địa, hướng gió thiên về phía Nam.

Nhà tọa Bắc hướng Nam thì mùa đông tránh được gió bấc thổi từ Siberia, mùa hè đón được gió Nam ẩm mát thổi từ biển vào. Mặt trời mọc ở Đông lặn ở Tây, nhà tọa Bắc hướng Nam cũng tránh nắng chiếu khá tốt.

Tránh mở cửa thẳng ra đại lộ

Con đường lớn trước cửa không chỉ đem đến khách mà còn đem cả tiếng ồn.

Phong thủy cho rằng đại lộ là nơi sinh ra sát khí. Cửa nhà mở thẳng ra đại lộ chẳng khác nào đón toàn bộ sát khí vào nhà. Trong phong thủy, “sát khí” này phần lớn chỉ tạp âm như tiếng ồn, tiếng còi xe cộ, bất lợi cho nghỉ ngơi và sinh hoạt hằng ngày. Việc tránh mở cửa theo hướng đại lộ vì thế có ý nghĩa nhất định.

Nguyên tắc chọn hướng cửa hàng về cơ bản giống nguyên tắc chọn địa điểm của dương trạch, đều chú ý đến nhu cầu của con người đối với môi trường tự nhiên tốt.

Cửa là yết hầu của cửa hàng nên làm cho rộng

Từ cửa nhà, khí và khách cùng đi vào; cửa cửa hàng còn phải chở cả hàng hóa.

Cửa là yết hầu của cửa hàng, là con đường lưu thông của khách hàng và hàng hóa ra vào. Mỗi ngày số khách qua lại và lượng hàng xuất nhập qua cửa quyết định sự hưng suy thành bại của cửa hàng. Vì vậy, muốn nâng cao lượng khách mà cửa hàng tiếp đón thì cửa ra vào không nên làm quá nhỏ.

Cửa thiết kế quá nhỏ, theo cách nói của phong thủy, là làm thu nhỏ đường khí của căn nhà, bất lợi cho việc nạp khí, khiến sự lưu thông của khí giảm đi và chậm lại, từ đó sinh khí trong nhà giảm, tử khí tăng lên.

Với hoạt động kinh doanh, lối ra vào quá nhỏ khiến khách ra vào không thuận tiện. Nếu khách còn phải khuân vác hàng hóa thì dễ va đập, có thể làm hư hại món hàng vừa mua. Cửa chật gây cảnh dòng người chen lấn; nhìn thấy cảnh ấy, một số khách sẽ dừng bước, khách với nhau dễ sinh tranh cãi, rồi nạn móc túi trộm cắp phát sinh, cuối cùng ảnh hưởng đến trật tự kinh doanh bình thường của cửa hàng. Đó chính là “tai họa” mà phong thủy thường nhắc tới.

Vì vậy nên mở rộng mặt bằng kinh doanh, thậm chí mở hết độ rộng của mặt tiền. Cửa mở rộng cũng là mở rộng “cửa khí”. Cửa khí lớn thì nạp được nhiều khí vào. Với người làm kinh doanh, đó là tiếp được nhiều khách, tránh được va đập hàng hóa và tranh cãi giữa khách với nhau, tránh phát sinh những chuyện không hay khác, nhờ vậy giữ được trật tự kinh doanh tốt, việc làm ăn phát triển không ngừng.

Cửa ra vào rộng còn có thể bày sản phẩm ngay trước mắt khách, thuận tiện cho khách chọn mua. Mở rộng cửa giống như dỡ bỏ bức tường ngăn giữa khách bên ngoài và hàng hóa bên trong, để hàng trong cửa hàng bày thẳng ra mặt phố, người đi đường liếc mắt là thấy. Hàng trưng bày trong cửa hàng nhờ vậy trở thành hiện vật quảng cáo, vừa là sản phẩm để tuyên truyền, vừa là sản phẩm để bán.

Ý nghĩa của yêu cầu “cửa phải rộng” là mở rộng phạm vi, tạo thuận lợi cho khách tiếp xúc với sản phẩm. Tiến thêm một bước theo nguyên tắc thiết kế ấy là lập cửa hàng tự chọn, để khách tự lấy sản phẩm. Trong cửa hàng tự chọn có rất nhiều hàng bày ngay trước mặt khách; khách tiếp xúc với sản phẩm tự do hơn, không cần qua nhân viên bán hàng vẫn chọn được hàng. Thực tiễn chứng minh, để khách tiếp xúc rộng rãi với sản phẩm và tự do chọn theo ý mình thì nâng cao được mức kinh doanh của cửa hàng. Đó cũng là hiệu quả cần đạt được của chuyện “cửa nên rộng rãi”.

Cửa phải đón khách: hướng cửa quyết định bởi nơi khách đến

Thầy xem nhà có thể chỉ cho chủ tiệm một hướng đẹp, nhưng khách thì không đi theo hướng ấy.

Hướng của cửa hàng là điều người kinh doanh phải thận trọng, thường được xem như nhân tố quyết định thành bại. Vì tâm lý cầu cát tránh hung rất mạnh, nhiều người đi mời nhà phong thủy xem để quyết định. Các nhà phong thủy thường lấy một bảng như dưới đây làm kim chỉ nam:

• Văn phòng luật sư, trung tâm y tế: cửa chính hợp hướng Bắc hoặc hướng Đông.
• Công ty đóng tàu, công ty kiểm toán, công ty bảo hiểm, công ty thương mại: hướng Đông Bắc hoặc Đông Nam.
• Cửa hàng bán buôn, khách sạn: hướng Bắc hoặc Đông Nam.

Bảng của nhà phong thủy này được lập theo nguyên lý ngũ hành tương sinh tương khắc. Nhưng trên thực tế, sự hưng suy của cửa hàng do khách hàng quyết định. Khách hàng là tài nguyên của cửa hàng; khách đầy cửa thì cửa hàng hưng vượng phát đạt, ngược lại thì cửa hàng phải đóng cửa. Vì vậy hướng của cửa được quyết định bởi khách hàng: khách ở đâu thì cửa hàng mở về đó. Nếu một mực dựa vào phong thủy thì rất có thể rơi vào tình cảnh khách ở hướng Nam mà mở cửa về hướng Bắc; như thế không bị người khác coi là ngốc nghếch thì cũng bị đời coi là kẻ bất tài vô dụng.

Hướng mở cửa còn liên quan rất lớn đến việc chọn địa điểm cửa hàng. Nếu cửa hàng chọn thế tọa Nam, hoặc tọa Tây hướng Đông, mà điểm tụ hội của khách lại đúng ở phía hướng tọa của cửa hàng, thì cửa chỉ có thể mở về hướng Bắc hoặc hướng Đông. Khi ấy cửa hàng lại phạm vào điều đại kỵ là cửa không nên mở theo hướng Bắc và hướng Đông: mùa hè bị nắng chiếu gay gắt, mùa đông bị gió Bắc làm lạnh. Trước tình cảnh ấy có thể vận dụng quy luật tương sinh tương khắc của âm dương ngũ hành để giải quyết. Mùa hè nắng chiếu gay gắt thì dùng âm để khắc; mùa đông gió Bắc thổi thì dùng dương để khắc. Cụ thể có thể dùng các cách che nắng, chắn gió bằng mành, bình phong đã nhắc khi chọn địa điểm cửa hàng.

Nếu kinh doanh khách sạn, vào mùa hè ngoài việc treo thêm một tấm màn che nắng trước cửa, còn có thể đặt ở tiền sảnh một bể cá vàng lớn và bày thêm vài chậu cảnh. Bể cá vàng thuộc Thủy, chậu cảnh thuộc Mộc, đều có tác dụng làm dịu khí nóng trong phòng. Vào ngày nóng nực, nhìn thấy nước mát trong bể, bên trong lại có cá vàng đầy sinh khí, mọi người sẽ có cảm giác tươi mát mới mẻ.

Cầu thang không đối thẳng cửa chính, mái hiên che nắng che mưa

Tiếng ồn từ ngoài phố có thể theo bậc thang leo thẳng lên phòng làm việc nếu ta không chặn nó lại.

Nếu cửa hàng có tầng lầu và tầng hai dùng làm văn phòng, cửa hướng về phía khách thì tạp âm từ phía trước có thể ảnh hưởng đến phòng làm việc trên tầng hai. Để tránh ảnh hưởng ấy, không được thiết kế cầu thang đối diện thẳng cửa chính. Theo cách nói của phong thủy, cửa cầu thang tầng trên đối thẳng cửa chính thì sát khí tụ ở cửa chính, tức tạp âm, sẽ đi thẳng lên tầng hai theo đường cầu thang. Cách hóa giải lý tưởng là bố trí cầu thang ở hai bên, cửa cầu thang tránh mở thẳng cửa chính. Nếu không thay đổi được thì tốt nhất đặt giữa cầu thang và cửa chính một bức bình phong để chắn tạp âm.

Trên phố thường thấy vài cửa hàng cải tạo từ nhà ở. Những căn này trước đây phần lớn dùng để ở, phía trên cửa chính thường không có mái hiên nhô ra để che mưa nắng. Cửa tuy mở về phía khách nhưng bất lợi cho việc khách ra vào. Những cửa hàng kiểu này nên lắp mái hiên che mưa nắng phía trên cửa chính. Có mái hiên thì mùa hè tránh được nắng gắt, còn làm chỗ dừng chân cho khách trước cửa hàng. Mùa mưa thì tránh được nước mưa hắt vào, cũng làm chỗ trú mưa cho khách. Nếu trước cửa hàng không có mái che, dưới nắng gắt khí nóng ập tới, khách không chịu nổi tất sẽ bỏ đi; dưới trời mưa, hơi ẩm bám vào người, khách không có chỗ đứng đương nhiên sẽ không đến.

Cửa không đối thẳng những công trình xui xẻo

Có mùi khói đen và tiếng khóc than thổi qua cửa, thì dù hàng tốt đến mấy cũng khó giữ được khách.

Về vệ sinh tâm lý và vệ sinh môi trường, hướng mở cửa còn phải tránh đối diện thẳng một số công trình mà phong thủy cho là không cát tường, không may mắn. Những công trình ấy chủ yếu là ống khói, nhà vệ sinh, chuồng trâu bò ngựa, bệnh viện. Chúng dễ khiến lòng người khó chịu: hoặc khói đen cuồn cuộn, hoặc xú khí ngạt thở. Những luồng khí do các công trình xui xẻo ấy mang lại được phong thủy xem là khí hung.

Nếu cửa mở đúng thẳng những công trình này thì khí hung cuồn cuộn bay vào. Với nghề ăn uống và khách sạn, thực khách tất nhiên rất ít, khách du lịch thưa thớt, vì chẳng ai muốn bỏ tiền đến một nơi để ngửi mùi xú uế hoặc nghe tiếng khóc. Với chủ cửa hàng, ở lâu trong môi trường ấy cũng nhiễu loạn tinh thần, tâm khí không thông, nặng hơn còn mắc bệnh tật, kinh doanh thất bại.

Dĩ nhiên khi chọn địa điểm mở cửa hàng nên tránh những công trình phạm hung. Nhưng nếu vì lý do nào đó mà cửa hàng phải đặt ở nơi có những công trình xui xẻo ấy, thì khi mở cửa nhất định phải tránh đối thẳng chúng. Nếu không tránh được thì hóa giải bằng cách đặt sau cửa chính một tấm bình phong để ngăn các loại sát khí.

Phong thủy coi trọng việc hướng cửa dương trạch phải tránh những vật không may mắn, nhưng còn một ý nghĩa thiết thực khác: nhấn mạnh môi trường sống và làm việc của con người phải trong lành. Trong môi trường tốt, tinh thần làm việc của con người luôn vui vẻ, phát huy trí lực tốt, tỷ lệ thành công của công việc đạt mức cao nhất.

Nguồn: Thiệu Vĩ Hoa, Phong Thủy Toàn Thư.