Lý Long Cơ dám đánh Vi hậu giữa đêm và Bill Gates dám nghĩ điều chưa ai nghĩ

Việc lớn nào cũng có nhiều ngả rẽ, chỉ người dám bước mới thấy ngả nào mở ra

Sự vật trên đời không chỉ có một con đường phát triển. Nó luôn có hai, ba khả năng, và lịch sử xã hội do con người làm nên càng như vậy. Muốn tiến lên thì ít nhiều phải gánh trách nhiệm, phải dám làm điều người khác không dám, và nếu không có chút liều ấy thì bậc vĩ nhân nào cũng không đến nơi. Có thể nói không dám mạo hiểm thì không thành việc lớn, càng không thể trở thành nhà chính trị lớn.

Vi hậu nhà Đường và một đêm giết người để cứu cả triều đại

Có những kẻ ngồi trên ngôi cao mà tưởng mọi thứ đều nằm trong tay, cho đến khi một người chịu đặt cược mạng sống của mình.

Vi hoàng hậu, vợ vua Đường Trung tông Lý Hiển, là người đàn bà chuyên quyền, phóng túng và ra tay độc ác. Từ khi làm hoàng hậu, việc gì bà cũng học theo mẹ chồng là Võ Tắc Thiên. Trung tông lên ngai nhưng đã bị lật đổ mấy phen, nên chẳng còn thấy ngôi vua thiêng liêng, giao nhiều việc cho Vi hậu. Có quyền trong tay, bà cài người thân tín vào khắp nơi và gây dựng phe cánh để làm loạn.

Có hai quan là Lang Ngập và Yên Khâm Dung liều chết dâng thư vạch việc Vi hậu làm loạn quốc chính, tố cáo cả công chúa An Lạc, Võ Diên Tú, Tông Sở Khách cùng bà mưu hại xã tắc. Trung tông điều tra thấy đúng thật nên định phế Vi hậu. Nhưng bà và con gái là An Lạc ngầm bắt tay nhau, rồi ra tay trước, bỏ thuốc độc vào thức ăn của nhà vua. Giết Trung tông xong, Vi hậu lập đứa con mười sáu tuổi của ông là Lý Trọng Mậu lên ngôi, tự tôn làm Thái hậu để dự triều, nắm quyền như hoàng đế. Tông Sở Khách còn xui bà làm theo cách của Võ hậu, xóa vận mệnh nhà Đường để lập triều mới. Bà căm ghét người chú chồng từng làm hoàng đế là Tương vương Lý Đán, tính trước cách bãi chức ông rồi giết luôn Trọng Mậu cho sạch kẻ thù chính trị.

Con trai Tương vương là Lâm Tri vương Lý Long Cơ nhìn thấy những việc bạo ngược ấy mà căm giận đến tột độ. Trước uy thế dâm bạo của Vi hậu, ông không hề sợ, âm thầm chiêu mộ dũng sĩ, người nghĩa hiệp và những kẻ cùng chí trong đội cấm quân Vũ Lâm, bàn cách cứu vận nước. Thị lang bộ Binh Thôi Nhật Dụng biết âm mưu của bọn Tông Sở Khách, bí mật cho người đến báo và giục ông sớm định liệu. Lý Long Cơ cùng người cô là công chúa Thái Bình lặng lẽ vạch kế, quyết dấy binh dẹp loạn, ra tay trước để đập tan phe Vi hậu.

Ông nói trong cơn giận rằng Vi hậu can thiệp triều chính, làm ô uế cung đình, giết Trung tông bằng thuốc độc, nay lại định hại ấu chúa và quét sạch người không theo mình, tội không thể tha. Có người can rằng giết bà ta là hợp với lòng căm của dân, nhưng hiện bà nắm quyền lớn, các cửa kinh thành đều đông quân canh, quân Vũ Lâm còn đang trong tay họ Vi, việc cơ mật mà lộ hoặc kế hoạch sơ hở là họa sát thân. Lý Long Cơ đáp vận nước nhà Đường nguy nan trong sớm chiều, mình là vương tử không thể ngồi nhìn. Xưa nay người làm việc lớn đều có chút tinh thần mạo hiểm, phải liều mới có thể thành công, sợ hãi chùn bước chỉ ngồi chờ chết. Mọi người cảm động trước lòng chính nghĩa và sự quả quyết của ông, nhập cuộc một cách dũng cảm.

Có người đề nghị báo trước cho Tương vương để xin ý kiến. Lý Long Cơ phản đối: việc ta làm là báo đền đất nước, thành thì phúc về Tương vương, bại thì ta hy sinh vì nước, không để liên lụy đến cha. Nói trước, nếu ông đồng ý thì phải mang nguy hiểm vào mình, nếu không đồng ý thì hỏng việc lớn. Mọi người phục sự quyết đoán ấy.

Cùng tính một đêm, khi người đồng mưu hối hận

Giờ hẹn đã sát, mà cánh cửa tưởng mở sẵn bỗng khép lại, nên mưu hay phải đến từ người biết tìm chỗ hở của lòng người.

Mọi thứ đã sẵn sàng. Vào tối ngày thứ mười tám sau khi Trung tông chết, Lý Long Cơ cùng Lưu U Cầu mặc thường phục đến vườn cấm gặp Chung Thiệu Kinh để bàn việc. Không ngờ Chung Thiệu Kinh nhất thời hối hận, từ chối tiếp. Việc này khiến Lý Long Cơ rất sốt ruột vì giờ hẹn chỉ còn hai canh. Ông nghĩ người này không thể làm mất lòng, lộ tin tức ra thì việc lớn đổ hết. Giữa lúc nguy, ông nảy ra một kế hay. Ông vội sai Lưu U Cầu mang nhiều vàng đi vào bằng cửa sau, thuyết phục vợ của Chung Thiệu Kinh là bà họ Hứa, để bà khuyên chồng theo cùng. Lưu U Cầu trình bày xong, bà nhận lời ngay, nói cứ giao cho tôi. Rồi bà nói với chồng rằng liều thân cứu nước thì trời ắt giúp, bạn đồng mưu lại hẹn từ trước, giờ muốn rút cũng không được. Bà họ Hứa cuối cùng thuyết phục được chồng.

Đêm ấy, Lý Long Cơ dẫn quân ẩn vào vườn cấm, còn quân Vũ Lâm đã đóng sẵn ở cửa Huyền Vũ từ trước. Ông xông thẳng đến chỗ ngủ của tổng quản Vũ Lâm là Vi Bá, giết ông ta, xách đầu ra tập hợp quân Vũ Lâm, lớn tiếng tuyên bố rằng Vi hậu dùng thuốc độc giết tiên đế, làm loạn chính sự, đe dọa vận nước nhà Đường; nay ta vâng lệnh Tương vương báo thù cho tiên đế, bắt giết họ Vi cùng lũ nghịch thần, ủng hộ Tương vương làm yên thiên hạ; kẻ nào hai lòng giúp phản nghịch thì tội diệt ba họ, thành công sẽ bình công ban thưởng, thời cơ báo nước lập nghiệp đã đến, mọi người hãy theo ta. Tướng sĩ Vũ Lâm hưởng ứng. Ông dẫn các hào kiệt cùng ba trăm lính do Chung Thiệu Kinh đứng đầu hợp binh một chỗ, đi thẳng đến nơi Vi hậu nghỉ.

Vi hậu thấy loạn, chạy sang doanh trại cấm kỵ. Lý Long Cơ trông thấy bà chạy, trong cơn thịnh nộ dẫn người đuổi theo. Một người đàn bà gót vàng ba tấc thì chạy sao nổi, ông đuổi kịp, một nhát dao kết liễu bà. Tội ác của Vi hậu làm ông giận và cũng làm một số trung thần nhà Đường giận, nên họ không nén nổi mới cùng hợp lại để giết bà. Hành vi của một người đừng xúc phạm tới mọi người, nếu không thì cơn giận của mọi người sẽ hóa thành sức mạnh hủy diệt. Trong lịch sử Trung Hoa, Lý Long Cơ dám mạo hiểm và đã làm nên nghiệp lớn. Ngày nay tuy là tháng năm hòa bình, nhưng nhìn từ chuyện cạnh tranh và sinh tồn thì mối nguy mỗi người phải đối mặt không nhỏ hơn cái nguy ông từng đối mặt. Vì thế tinh thần dám mạo hiểm vì thiên hạ không hề lỗi thời. Mức mạo hiểm càng lớn thì cơ hội càng lớn và khả năng thành công cũng càng lớn.

Bill Gates, người dám nghĩ điều chưa ai dám nghĩ

Từ cung điện nhà Đường sang một phòng họp thế kỷ hai mươi, cùng một chữ liều vẫn đứng làm gốc.

Bill Gates, chủ tịch hội đồng quản trị hãng Microsoft của Mỹ, là một người hùng của thời đại đứng trước làn sóng cạnh tranh bằng tri thức mà vẫn dám liều. Khẩu hiệu của hãng ông trong việc phát triển phần mềm máy tính là dám nghĩ những chuyện người khác không dám nghĩ và dám làm những việc người khác không dám làm. Cuốn sách mới nhất của ông, mang tên Công ty vận hành với tốc độ của tư duy và nói về hệ thống thần kinh số, ra mắt khắp thế giới. Trong đó ông nhìn vào việc phát triển của các doanh nghiệp từ năm 2000 trở đi, và coi tốc độ là then chốt của cạnh tranh: chỉ doanh nghiệp điều khiển được thế giới con số mới có ưu thế.

Gates kể lại rằng mùa xuân năm 1997, khi chuẩn bị bài nói cho hội nghị đầu tiên của những người đứng đầu bộ phận chấp hành, ông nghĩ xem thế giới con số sẽ đổi cách kinh doanh ra sao. Ông không muốn khoe tiến bộ khoa học kỹ thuật, mà muốn bàn thêm vấn đề mà các nhà lãnh đạo doanh nghiệp vật lộn lâu nay: kỹ thuật giúp họ làm ăn tốt hơn thế nào, và giúp họ thành người chiến thắng sau năm hay mười năm ra sao.

Thế giới kết lại thành một mạng

Nếu đề tài của thập niên 1980 là chất lượng sản phẩm, của thập niên 1990 là dựng lại công ty, thì then chốt của giai đoạn sau năm 2000 là tốc độ: tốc độ doanh nghiệp đổi bản chất, tốc độ giao dịch, tốc độ thông tin thu về làm đổi cách sống của người mua và kỳ vọng của họ với doanh nghiệp. Phản ứng của nhà sản xuất hay nhà bán lẻ trước biến động tiêu thụ không còn là mấy tuần một lần mà là mấy giờ một lần, và khi đó họ thực chất không còn là công ty bán sản phẩm mà thành công ty phục vụ cung cấp sản phẩm. Sự thay đổi ấy dựa vào một ý niệm giản dị đến khó tin là dòng chảy của thông tin số.

Lần đầu tiên mọi thông tin, chữ viết, âm thanh, hình ảnh, được đưa vào dạng số để máy tính lưu giữ, xử lý và truyền đi. Lần đầu tiên phần cứng tiêu chuẩn kết hợp với phần mềm tiêu chuẩn tạo nên giải pháp có quy mô kinh tế, công ty lớn nhỏ đều mua được. Chữ cá nhân trong máy tính cá nhân nói lên một người làm việc bằng tri thức được trang bị công cụ mạnh để phân tích và dùng thông tin. Cuộc cách mạng bộ vi xử lý không chỉ ban cho máy cá nhân sức mạnh siêu cường mà còn đứng trước thời kỳ thiết bị số mới gồm máy tính xách tay, máy tính trên ôtô, thẻ thông minh và nhiều phát minh khác, mở rộng việc dùng thông tin số khắp nơi. Chìa khóa để máy tính gia đình lan rộng là công nghệ mạng, thứ nối cả thế giới thành một mạng.

Hệ thống thần kinh số

Khi suy nghĩ như thế, một khái niệm mới ùa vào đầu ông: hệ thống thần kinh số. Giống hệ thần kinh của con người, đó là cách doanh nghiệp để thông tin chảy có thứ tự, đưa đúng lượng thông tin cho công ty đúng lúc. Nó gồm cả quy trình số, nhờ đó công ty hiểu hoàn cảnh bên ngoài và đáp lại, thấy được thách thức của đối thủ lẫn nhu cầu của khách để có biện pháp kịp thời. Nó đòi sự kết hợp cả phần cứng lẫn phần mềm, một mạng máy tính đơn thuần không thể sánh ngang. Nó đem lại thông tin chính xác, trực tiếp và phong phú cho người làm việc bằng tri thức, tăng khả năng hiểu rõ và sự cộng tác giữa người với người.

Ông viết cho những người đứng đầu bộ phận chấp hành, người tổ chức và giám đốc các cấp. Ông mô tả hệ thống thần kinh số qua ba yếu tố lớn là khách hàng hoặc bạn hàng, nhân viên và quy trình, để ngành thương mại đổi loại hình và cơ quan chính phủ phản ứng nhạy hơn. Cách trình bày xoay quanh ba chức năng lớn của doanh nghiệp: thương vụ điện tử, quản lý tri thức và vận hành kinh doanh. Đó không phải chuyện kỹ thuật thuần túy, mà là giải thích công dụng và lý do của quy trình số trong việc giải quyết các vấn đề thực tế của kinh doanh.

Bước vào đời sống mạng

Nhìn mọi người sống trong mạng, dùng Internet để học và mua sắm theo cách mới khiến ông phấn khởi. Dù ai nghĩ thế nào về bản báo cáo của viện kiểm sát độc lập nước Mỹ về Tổng thống Clinton, thì Internet là môi giới duy nhất truyền được nhanh một tài liệu dày bốn trăm bốn mươi lăm trang, và trong tuần đầu có khoảng sáu đến chín triệu người xem lướt qua. Gates dùng ví dụ ấy để nâng vấn đề mạng của thời đại thông tin lên một tầm quan trọng mà ai cũng thấy. Kết luận của ông là trong thời đại thông tin, mạng giải được bài toán tốc độ. Nó giống như đánh trận, ai có tốc độ thì nắm chủ động, và người dám nhìn xa, dám chấp nhận rủi ro trước thời đại thì giành được tốc độ ấy để mở ra một kỷ nguyên mới.

Nguồn: Tư Mã Sơn Nhân, Âm Dương Kinh.