Chín năm nhập thất và phép tu luyện thân thể

Trong các phép tu luyện lung-gom, có một dạng chủ yếu là nhảy lên từ tư thế ngồi xếp bằng hai chân tréo mà không được dùng tay trợ giúp. Trước khi nhảy, hành giả hít không khí đầy ngực; luyện tập đều đặn mỗi ngày, người tập sẽ nhảy được ngày càng cao trong khi thân thể như ngày càng nhẹ đi. Điều quan trọng nhất không phải sức mạnh cơ bắp mà là hơi thở thật sâu phối hợp với kỷ luật thân thể nghiêm ngặt. Bản thân người lữ hành chưa từng tập phép này và cũng không nhớ có ai nhắc tới nó tại Nyang-to Kyi-phug, nhưng theo bà Alexandra David-Neel, đây được xem như một cách thử nghiệm cho lung-gom.

Bài thử trong hố đất và mái vòm

Theo mô tả của bà, người ta đào một cái hố sâu bằng chiều cao thí sinh, phía trên dựng một mái vòm cũng cao tương tự, đỉnh vòm có một lỗ nhỏ — sao cho khoảng cách từ đáy hố đến đỉnh vòm gấp đôi chiều cao cơ thể. Thí sinh phải ngồi xếp bằng dưới hố, nhảy dựng lên và lọt qua đúng cái lỗ trên đỉnh vòm. Bà từng nghe người Khampa kể rằng ở xứ họ có người đạt được điều này, dù bản thân bà chưa từng tận mắt chứng kiến.

Điều thú vị là bản thân người lữ hành cũng không nghe ai xác nhận chuyện này tại Nyang-to Kyi-phug, nhưng lại tình cờ thấy một sự trùng hợp lạ lùng với mô tả của John Blofeld về nhà huyễn thuật Meng Goong ở một làng vùng bắc Thái Lan. Ngồi trước bàn thờ tổ tiên trên chiếc ghế cao khoảng một mét, tay đập trống, giọng nói khỏe mạnh đến đáng sợ, nhà huyễn thuật này thỉnh thoảng bật lên một tiếng rống ghê gớm rồi bắn mình lên cao cả mét, mét rưỡi, rơi thịch xuống ghế làm nó rung lên chực gãy — hai chân vẫn khoanh tròn không hề duỗi ra suốt động tác, đến mức người chứng kiến phải toát mồ hôi lạnh vì kinh hãi.

Không phải sức mạnh cơ bắp, mà là sự nhẹ nhàng phi thường

Sự trùng hợp giữa hai vùng đất cách xa nhau — đông Tây Tạng và bắc Thái Lan — cho thấy hai điều: phép tu của người Tây Tạng không phải chuyện hoang tưởng như nhiều độc giả có thể nghĩ, và đây không đơn thuần là chuyện sức mạnh cơ bắp. Người Tây Tạng nhìn thấy trong đó sự hiện diện của phép bay bổng, dù ngắn ngủi, được sinh ra từ sự nhẹ nhàng phi thường và sức mạnh tâm linh của một Lung-Gompa thực thụ.

Gốc gác đích thực của lung-gom vẫn là phép niệm hơi thở pranayama cổ xưa của Ấn Độ — phần chủ yếu trong pháp tu du già của cả Ấn Độ giáo lẫn Phật giáo — trong đó việc luyện tập thân thể không hề đóng vai trò chủ chốt. Cũng vì thế, không thể nói rằng người luyện lung-gom là kẻ chịu "chôn sống" hay nguyện "vĩnh viễn sống trong bóng tối": không có gì trên đời mà không chịu sự biến đổi hay chuyển hóa, ý muốn và cảm xúc con người lại càng không — ngay cả thệ nguyện sống đời tu sĩ cũng không phải điều "vĩnh viễn" bất khả thay đổi. Ai tự thấy đời tu không hợp với mình hay không mang lại tiến bộ tâm linh đều có quyền quay về đời sống bình thường; sự cách ly hoàn toàn chỉ là phương tiện đưa đến mục đích, không phải cứu cánh tự thân.

Chín năm sau lớp niêm phong

Thời gian nhập thất tùy theo phép tu và trình độ mỗi người, không ai bị ép tiếp tục nếu sức khỏe hay năng lực giảm sút. Tại Nyang-to Kyi-phug, thời gian ngắn nhất kéo dài một đến ba tháng, trung bình một đến ba năm, dài nhất chín năm — được xem là đủ để hoàn tất phép lung-gom, dù có truyền thống cho phép kéo dài đến mười hai năm. Để tránh chuyện khai gian thời gian tu luyện, cửa vào thất được niêm phong bởi các cơ quan tôn giáo hay thế tục, và bảng niêm phong ấy không ai được phép mở ra nếu chưa có lệnh của chức sắc có thẩm quyền. Vào thời gian ông đến nghiên cứu, có sáu người đang nhập thất tại đây, trong đó một người đã ba năm tịnh khẩu thiền định, dự tính còn sáu năm nữa mới ra khỏi thất.

Không ai được phép trò chuyện với một hành giả lung-gom, cũng không được nhìn thấy dù chỉ một phần thân thể của họ — quy luật ấy nhằm bảo toàn tính vô ngã, ẩn danh tuyệt đối. Ngay cả khi thò tay qua khe cửa lấy thức ăn, bàn tay hành giả cũng được vải che kín để không ai nhận ra dấu vết riêng như sẹo hay hình xăm. Khe hở ấy — đo được 22,5 x 25 cm — cũng chính là nơi hành giả sẽ chui qua sau chín năm tu luyện, khi thân thể đã trở nên nhẹ và mềm dẻo đến mức lọt qua một lỗ chỉ to hơn bàn tay người thường đôi chút, và có thể chạy nhanh như ngựa phi nước đại, chân gần như không chạm đất.

Sau khi hoàn thành sứ mạng

Người Tây Tạng tin rằng sau khi hoàn thành sứ mạng ấy, hành giả lung-gom sẽ tìm một nơi ẩn cư theo ý mình — một hang động hay một thất do chính mình dựng hoặc tín đồ xây tặng — để thiền định và giáo hóa chúng sinh đến cuối đời, tùy theo yêu cầu của tha nhân và đệ tử mà chia sẻ phước lành, cứu chữa kẻ ốm đau, giúp người hoạn nạn. Nhiều khi chỉ cần một cái chạm tay, hoặc qua những nghi lễ đặc biệt dùng dược thảo đã được ban phép — những thứ đóng vai trò quan trọng trong Phật giáo Tây Tạng. Người Tây Tạng tin rằng ai càng đi xa trên con đường đạo thì càng có nhiều năng lực cứu giúp kẻ khác, càng có thể truyền vào vật thể sức mạnh phước lành của chính mình.

Nguồn: Con đường mây trắng, Lama Anagarika Govinda (Nguyễn Tường Bách dịch, NXB Trẻ, 1999).