Thái Vi phú, bài phú gốc bàn lẽ huyền vi của Đẩu Số

Lời mở của Thái Vi phú

Sao có thể cùng chỗ mà Số lại phân định khác nhau, nên hiểu sinh khắc mới tỏ tường được miếu hãm.

Đẩu Số chí huyền chí vi, lý chỉ nan minh,
tuy thiết vấn vu các thiên chi trung, do hữu ngôn nhi vị tận,
chí như tinh chi phân dã, các hữu sở thuộc, thọ yểu hiền ngu, phú quý bần tiện, bất khả nhất khái luận nghị.

Đẩu số vô cùng huyền ảo thâm thúy, lý lẽ và ý nghĩa khó mà lường hết được. Tuy rằng có đặt ra các vấn đáp trong mỗi chương, nhưng do ngôn ngữ có giới hạn nên không thể nói hết thành lời được. Ngay như phân dã của các sao, tính chất sở thuộc của chúng, thọ yểu hiền ngu, phú quý bần tiện, đều không thể luận cứng nhắc theo một kiểu được đâu.

Kỳ tinh phân bố nhất thập nhị viên,
Số định hồ tam thập lục vị, nhập miếu vi kỳ, thất độ vi hư, đại để dĩ thân mệnh vi phúc đức chi bản, gia dĩ căn nguyên vi cùng thông chi tư.

Sao phân bố trên mười hai cung của nó, Số định ba mươi sáu vị, nhập miếu thì hay còn thất độ (lạc hãm) thì hỏng. Đại để lấy Thân Mệnh làm gốc của cái Phúc cái Đức, thêm căn nguyên là cái ý tứ của sự biến đổi cùng — thông mà xem xét.

Tinh hữu đồng triền, số hữu phân định, tu minh kỳ sinh khắc chi yếu, tất tường hồ đắc viên thất độ chi phân.

Sao có thể cùng chỗ, nhưng Số có sự phân định khác biệt. Nên hiểu sinh khắc của chúng là trọng yếu, tất sẽ tỏ tường sự phân biệt miếu đắc hay thất hãm ở cung viên.

Quan hồ tử vi xá triền, ti nhất thiên nghi chi tượng, suất liệt tú nhi thành viên,
Thổ tinh cức cư kỳ viên, nhược khả di động, Kim tinh chuyên ti tài khố, tối phạ không vong.

Xem triền xá (nơi cư ngụ của sao trên vòng xoay) của Tử Vi, tượng chủ mỗi một ngày, thống suất chư tinh liệt tú mà tạo thành tinh viên. Nên cảnh giác vì tuy Thổ tinh tạo thành cung viên, nhưng vẫn có thể di động, còn Kim tinh chuyên ti tài khố thì rất sợ Không Vong.

Đế tinh động tắc liệt túc bôn trì,
Tham thủ không nhi tài nguyên bất tụ.
Các ti kỳ chức, bất khả tham soa.
Cức hoặc bất sát kỳ cơ, canh vong kỳ biến, tắc số chi tạo hóa viễn hĩ.

Đế tinh động thì chư tinh liệt tú ắt sẽ xáo động gấp rút. Tham thủ Không thì tài nguyên chẳng thể nào mà tụ được. Chức vụ của các ti có sự phân biệt, không thể can dự chồng chéo vào được. Tự răn mình, tạm thời không bắt bẻ đến cái Cơ của chúng, tạm thời quên đi cái Biến của chúng, thì biết Số sâu xa của Tạo Hóa vậy.

Những quy ước của Thái Vi phú

Lộc gặp xung phá thì chỗ cát đã ẩn sẵn cái hung, Mã gặp Không Vong thì suốt đời chạy ngược chạy xuôi.

Lệ viết — quy ước rằng:

Lộc phùng xung phá, cát xứ tàng hung.
Mã ngộ Không Vong, chung thân bôn tẩu.

Lộc gặp hung sát tinh xung chiếu thì như ở chỗ cát mà lại có tàng ẩn sẵn cái hung. Mã gặp Không Vong thì suốt đời bôn ba vất vả.

Sinh phùng bại địa, phát dã hư hoa.
Tuyệt xứ phùng sinh, sinh hoa bất bại.

Mệnh cư chỗ bại địa là như hoa sớm nở tối tàn. Mệnh ở chỗ tuyệt địa nhưng được tương sinh thì không thể suy tàn sớm được.

Tinh lâm miếu vượng, tái quan sinh khắc chi cơ.
Mệnh tọa cường cung, tế sát chế hóa chi lý.

Sao đã lâm vào nơi miếu vượng, lại cần xét xem then chốt của sinh khắc. Mệnh đóng vào cường cung, cần quan sát kỹ cái lý chế hóa.

Nhật Nguyệt tối hiềm phản bối,
Lộc Mã tối hỉ giao trì.

Nhật Nguyệt rất ghét lạc hãm, Lộc Mã rất mừng gặp gỡ kết giao với nhau.

Thảng cư Không Vong, đắc thất tối vi yếu khẩn.
Nhược phùng bại địa, phù trì đại hữu kỳ công.

Giả sử cư chỗ Không Vong thì việc xét đắc hãm lại rất quan trọng. Nếu gặp ở nơi bại địa thì các yếu tố trợ giúp sẽ có vai trò vô cùng quan trọng.

Tử Vi Thiên Phủ toàn ỷ Phụ Bật chi công,
Thất Sát Phá Quân chuyên ỷ Dương Linh chi ngược.

Tử Phủ muốn thành công phải hoàn toàn nhờ vào trợ giúp của phù tá tinh Tả Phụ, Hữu Bật. Sát Phá thường nương theo Kình Đà, Linh Hỏa mà làm điều mãnh liệt, hung tàn.

Chư tinh cát, phùng hung dã cát.
Chư tinh hung, phùng hung dã hung.

Các sao tốt lành mà gặp hung thì mất tốt lành. Các sao hung mà gặp hung thì càng thêm hung. (Người dịch chú: câu sau ngờ có sự thất bản, chép nhầm chữ Cát thành chữ Hung, vì theo cái lý thì sao Hung gặp Cát tinh hóa giải mới có thể làm giảm, làm mất đi tính hung.)

Phụ Bật giáp Đế vi thượng phẩm,
Đào Hoa phạm Chủ vi chí dâm.

Phụ Bật giáp Tử Vi là thượng cách, rất đẹp. Tham Lang — chánh đào hoa — xâm phạm chỗ Tử Vi ở Mão Dậu, lại gặp sát ám dâm tinh nữa thì sẽ rất dâm.

Quân thần khánh hội, tài thiện kinh bang.
Khôi Việt đồng hành, vị cư thai phụ.

Có cách Tử Vi hội họp với các cát tinh phù tá thì là kẻ tài giỏi kinh bang tế thế. Có cách tọa Quý hướng Quý, tức tọa Khôi hướng Việt hoặc ngược lại, hay là ở Mệnh Thân đều có Khôi Việt thì quan tước cỡ Tam Công.

Lộc Văn củng mệnh, quý nhi thả hiền.
Nhật Nguyệt giáp tài, bất quyền tắc phú.

Được cách Lộc tinh và Văn tinh củng chiếu Mệnh, là vừa sang quý vừa hiền đức. Có cách Nhật Nguyệt giáp Tài, thì chẳng quyền cao thì cũng giàu to.

Mã đầu đới kiếm, trấn vệ biên cương.
Hình Tù giáp Ấn, hình trượng duy ti.

Có Kình Dương cư Ngọ là cách Mã đầu đới kiếm, thì giỏi trấn giữ và bảo vệ biên cương. Có cách Hình Tù giáp Ấn, thì chủ quản ti hành pháp, xử phạt đòn roi.

Thiện Ấm triều cương, nhân từ chi trường.
Quý nhập quý hương, phùng chi phú quý.
Tài cư tài vị, ngộ giả phú xa.

Có cách Cơ Lương chầu Mệnh, thì là người nhân từ. Quý tinh mà nhập vào chỗ quý thì được hưởng phú quý. Tài tinh mà cư ở cung Tài, Điền, gặp được thì giàu có xa hoa.

Những cách lớn của Đẩu Số

Mặt trời giữa trưa và vầng trăng in bóng cành quế — hai cách đẹp nhất của Nhật Nguyệt đều nằm ở đây.

Thái Dương cư Ngọ, vị chi "Nhật lệ trung thiên", hữu chuyên quyền chi quý, địch quốc chi phú.

Thái Dương cư Ngọ, chính là Mặt Trời sáng rực rỡ giữa bầu trời, người quyền quý cực cao, giàu có nhất nhì trong một nước.

Thái Âm cư Tý, hiệu viết "Thủy trừng quế ngạc", đắc thanh yếu chi chức, trung gián chi tài.

Thái Âm cư Tý, là Nước trong in bóng cành Quế, thường được giữ chức vụ quan trọng, lại có tài can gián vua.

Tử Vi Phụ Bật đồng cung, nhất hô bách nặc, cư thượng phẩm.
Văn Hao cư Dần Mão, vị chi chúng thủy triều đông.

Tử Vi đồng cung với Phụ Bật thì hô một tiếng có trăm người dạ ran, làm quan cao tột bực. Khúc Xương gặp Phá Quân ở Dần Mão được coi là nước đổ ra bể đông, nghèo.

Nhật Nguyệt thủ bất như chiếu hợp,
Ấm Phúc tụ bất phạ hung nguy.

Đối với cả hai sao Nhật Nguyệt thì chiếu hợp giáp đẹp hơn khi chúng đồng cung tọa thủ. Lương Đồng gặp thêm các cát tinh thì không sợ hung nguy.

Tham cư Hợi Tý, danh vi "phiếm thủy đào hoa".
Hình ngộ Tham Lang, hiệu viết "phong lưu thái trượng".

Tham Lang — chánh Đào Hoa tinh — khi ở Tý Hợi là thủy cung thì gọi là Đào hoa lênh đênh trên sóng nước. Hình gặp Tham ở Dần Thân thì được gọi theo biệt hiệu là khoe mẽ phong lưu — cách này dễ bị ăn đòn vì thói phong lưu trăng gió.

Thất Sát Liêm Trinh đồng vị, lộ thượng mai thi.
Phá Quân ám diệu đồng hương, thủy trung tác trủng.

Liêm Sát đồng cung dễ chôn thây ở trên đường. Phá với ám tinh đồng cung, có thêm Xương Khúc, thì dễ chết chìm, táng mạng dưới nước.

Lộc cư Nô Bộc, túng hữu quan dã bôn trì,
Đế ngộ hung đồ, tuy hoạch cát nhi vô đạo.

Lộc cư Nô thì tuy làm quan vẫn vất vả hoặc làm công việc có tính chất chạy đôn đáo ngược xuôi, chủ yếu là do Kình Đà xung chiếu vào Mệnh. Tử Vi gặp Kiếp Không, sát tinh, thì tuy vẫn có phần thành công nhưng là kẻ vô đạo.

Đế tọa kim xa, tắc viết kim dư phù giá,
Phúc an văn diệu, vị chi ngọc tụ thiên hương.

Tử Vi cư Ngọ có Tả Hữu chầu gặp các cát tinh là cách Kim dư phù giá — vua ngồi xe vàng, quần thần phù tá xa giá. Phúc cung an Khôi Việt Xương Khúc là coi như ngọc sáng, truyền đời nắm quyền cao.

Thái Dương hội Văn Xương vu Quan Lộc, hoàng điện triều ban, phú quý toàn mỹ.
Thái Âm hội Văn Khúc vu Thê cung, thiềm cung chiết quế, văn chương toàn thịnh.

Nhật hội với Văn Xương ở Quan Lộc cung thì làm quan to trong triều, vừa phú vừa quý. Thái Âm hội Văn Khúc ở cung Thê thì lấy vợ con gái nhà danh gia, lại thường có tài văn chương, thi cử đỗ đạt.

Lộc Tồn thủ ư Điền Tài, đôi kim tích ngọc.
Tài Ấm tạo ư Thiên Di, cự thương cao cổ.

Lộc Tồn cư Điền Trạch, Tài Bạch thì giàu có vô cùng. Tài tinh, Ấm tinh ở Thiên Di thì đi buôn phát tài lớn.

Hao cư Lộc vị, duyên đồ khất thực.
Tham hội vượng cung, chung thân thử thiết.

Phá Quân hoặc Đại Tiểu Hao ở vào chỗ với Lộc vị là số ăn mày. Tham Lang cư Tý Ngọ Mão Dậu, lại trúng chỗ Vượng của Tam Hợp tuổi, là số trộm cắp.

Sát cư Tuyệt địa, thiên niên yểu tự Nhan Hồi.
Tham tọa Sinh hương, thọ khảo vĩnh như Bành Tổ.

Sát ở Tuyệt đồng cung, mệnh ở đó thì ngàn năm bạc mệnh, yểu như Nhan Hồi. Tham Lang với Tràng Sinh đồng cung thọ như Bành Tổ.

Kỵ ám đồng cư Thân Mệnh Tật Ách, trầm khốn uông doanh,
Hung tinh hội ư Phụ Mẫu Thiên Di, hình thương phá tổ.

Hóa Kỵ với ám tinh cùng cư Mệnh Thân Tật thì mê muội, nghèo khổ, yếu ớt càng nhiều. Hung tinh hội vào Phụ Mẫu, Thiên Di thì hình khắc, dễ bị phạt, bị thương, hoặc dễ phá tán tổ nghiệp.

Hình Sát đồng Liêm Trinh ư Quan Lộc, gia nữu nan đào,
Quan Phù gia Hình Sát ư Thiên Di, ly hương tảo phối.

Hình Sát và Liêm Trinh hội ở Quan Lộc thì gông xiềng bắt bớ là khó tránh. Quan Phù và Hình Sát ở Thiên Di thì đi xa kết duyên chồng vợ.

Thiện Phúc cư Không vị, Thiên Trúc sinh nhai.
Phụ Bật đơn thủ Mệnh cung, ly tông thứ xuất.

Thiên Cơ, Thiên Đồng đóng ở chỗ Không Vong thì dễ đi tu. Tả Phụ hoặc Hữu Bật độc thủ ở Mệnh là rời bỏ quê quán tổ tông, nếu là chi thứ trong họ mà không phải dòng trưởng thì thậm chí còn có thể đổi họ, hoặc là con của vợ lẽ sinh ra.

Thất Sát lâm ư Thân Mệnh gia ác sát, tất định tử vong.
Linh Dương hợp ư Mệnh cung ngộ Bạch Hổ, tu đương hình lục.

Thất Sát và hung sát tinh nơi Thân Mệnh là số chết yểu. Linh Hỏa, Kình Đà hội hợp ở Mệnh gặp Bạch Hổ là phải chịu lăng nhục, hình phạt, tra tấn.

Lưu Niên, Tiểu Hạn và lẽ huyền vi

Hạn trẻ nít như bọt bèo trên mặt nước, hạn người già tựa đốm lửa giữa gió lộng.

Quan Phủ phát ư cát diệu,
Lưu Sát phạ phùng Phá Quân.
Dương Đà bằng Thái Tuế dĩ dẫn hành,
Bệnh Phù Quan Phù giai tác họa.

Quan Phủ mà thấy các cát tinh thì hay. Lưu niên sát tinh e ngại gặp Phá Quân vì dễ tai họa ập đến. Kình Đà nhờ vào Thái Tuế mà dẫn động lưu hành, Bệnh Phù và Quan Phù đều là tác nhân gây họa.

Tấu Thư Bác Sĩ dữ lưu Lộc, tận tác cát tường.
Lực Sĩ Tướng Quân đồng Thanh Long, hiển kỳ quyền thế.

Tấu Thư, Bác Sĩ cùng Lưu Lộc Tồn đều tạo ra sự hết sức tốt lành. Lực Sĩ, Tướng Quân và Thanh Long là hiển lộ về sự quyền lực, quyền thế.

Đồng tử hạn như thủy thượng phao ẩu,
Lão nhân hạn tự phong trung nhiên chúc,
Ngộ sát vô chế nãi lưu niên tối kỵ.

Hạn của trẻ nít như là bọt bèo trên mặt nước. Hạn người già tựa đốm lửa giữa gió lộng. Lưu niên hạn gặp phải sát tinh mà không có cát tinh chế giải thì rất đáng ngại.

Nhân sinh vinh nhục hạn nguyên tất hữu hưu cữu,
Xử thế cô bần số trung phùng hồ bác tạp,
Học chí thử thành huyền vi hĩ.

Hạn vinh nhục của đời người, nguyên trong lúc tốt cũng có một vài khi xấu và ngược lại. Vị thế cô bần của người ta trong xã hội cũng vì số mệnh toàn tạp mà không thành thuần cách. Học giả nắm được bấy nhiêu cũng gọi là nắm được lẽ huyền vi rồi.

Thái Vi phú nêu cái lý chung, còn phú Ma Thị lại đi vào từng cách một, mỗi câu hai vế đối nhau.

Nguồn: Tử vi đẩu số ca phú tập thành — Quách Ngọc Bội.