Dự đoán để thắng: siêu thị Lâm Nghi, kem Phương Thảo và quả táo Apple sa sút

Việc gì có dự đoán thì thành, không dự đoán thì hỏng

Người Trung Quốc có câu cổ ngữ rằng xử lý công việc trước hết phải có hiểu biết, sau đó mới phán đoán. Khổng Tử cũng chỉ rõ:

Phàm sự dự tắc lập, bất dự tắc phế.

Ý nói bất kể làm việc gì, nếu có dự đoán và làm tốt khâu chuẩn bị trước thì có thể thành công, bằng không có thể thất bại.

Dự đoán khoa học là cơ sở để một doanh nghiệp tính toán mưu lược kinh doanh thành công. Xét về phương thức nhận thức và lối tư duy, việc hình thành mưu lược chịu ảnh hưởng và tác động của quy luật khách quan; dự đoán tương lai có chính xác hay không liên quan trực tiếp đến mưu lược cao hay thấp và kinh doanh thành hay bại. Có thể nói mưu lược hơn người một bậc bắt nguồn từ dự đoán hơn người một nấc. Vì thế khi định ra mưu lược kinh doanh, doanh nghiệp nên coi trọng tác dụng của dự đoán, giữ đầu óc tỉnh táo, phản ứng nhanh nhạy với môi trường bên ngoài, có tầm nhìn xa và suy nghĩ sâu trong thực tiễn, nắm chắc tương lai, lấy dự đoán để thắng đối thủ.

Nghĩ đến hại khi gặp lợi, nghĩ đến lợi khi gặp hại

Một cửa hàng được xây quá lớn so với thị trường tưởng như liều lĩnh, vậy mà chỉ một năm đã thu hồi hết vốn.

Binh pháp Tôn Tử, thiên Cửu biến, chỉ rõ:

Thị cố trí giả chi lự, tất tạp ư lợi hại. Tạp ư lợi nhi vụ khả tín dã, tạp ư hại nhi hoạn khả giải dã.

Người trí khi suy xét ắt phải lẫn lộn cả lợi và hại. Trong cái lợi mà nghĩ đến cái hại thì việc có thể tiến hành thuận lợi; trong cái hại mà nghĩ đến cái lợi thì họa hoạn có thể gỡ được. Học theo phép phân tích biện chứng lợi hại ấy, khi định mưu lược kinh doanh, doanh nghiệp không chỉ cần hướng tới lợi tránh hại, mà càng phải biết xử lý quan hệ giữa lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài. Mưu lược kinh doanh là phương châm quan trọng chỉ đạo toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh, nên phải xuất phát từ lợi ích cơ bản lâu dài, dùng tầm nhìn chiến lược để kết hợp trước mắt với lâu dài, thực hiện được mưu sâu lo xa, tính chuyện làm ăn bền vững.

Năm 1985, trạm thu mua hàng dệt thành phố Lâm Nghi, tỉnh Sơn Đông, vạch kế hoạch xây một siêu thị có diện tích kinh doanh 5.100 mét vuông. Lúc ấy Lâm Nghi có đến hàng trăm tiệm buôn lớn nhỏ, trong đó mấy chục tiệm có diện tích từ 3.000 mét vuông trở lên. Nếu xây theo cách thông thường thì tất nhiên chia đôi thị trường với người ta mà chẳng có nét đặc sắc gì mới. Sau khi điều tra phân tích kỹ, trạm cho rằng khi sức mua của xã hội tăng lên, mọi người không chỉ đòi hàng đẹp giá rẻ, màu sắc chủng loại đủ cả, mà còn đòi một môi trường mua bán tốt. Thế là họ mạnh dạn đầu tư 2,3 triệu nhân dân tệ, xây một thương trường có thiết kế, trang hoàng và thiết bị phục vụ ở trình độ bậc nhất, lại thêm phòng cà phê, âm nhạc, chỗ chơi điện tử. Siêu thị vừa khởi công đã gây chú ý, xây xong thì khách đến rất đông. Mở cửa từ tháng mười năm 1986, chỉ một năm đã thu về toàn bộ vốn xây dựng, trở thành một trong năm siêu thị lớn của tỉnh. Mưu sâu lo xa mang lại lợi ích lớn vì nó giúp doanh nghiệp khắc phục tâm lý đầu cơ ngắn hạn, không bị hiện tượng chốc lát của thị trường làm lệch hướng, và đòi hỏi không ngừng nâng cao tố chất bản thân, nhìn xa trông rộng, nhìn gần biết xa.

Sách Tả truyện, thiên Tương công năm thứ mười một, chỉ rõ:

Cư an tư nguy, tư tắc hữu bị, hữu bị vô hoạn.

Ở yên mà nghĩ đến nguy, nghĩ đến nguy thì có chuẩn bị, có chuẩn bị thì không lo họa. Tình thế thị trường biến đổi nhanh, hàng bán chạy hôm nay có thể ế ẩm ngày mai. Một doanh nghiệp có tố chất cao luôn phải ở yên nghĩ đến nguy, chú ý quy hoạch tương lai, chú ý nhu cầu tiềm tàng của thị trường, nắm vững hướng đi, chuẩn bị sớm, tuyệt đối không được trong hoàn cảnh thuận lợi nhất thời mà chủ quan buông lỏng.

Từ kem xoa mặt đến kem đánh răng dược liệu

Có người đang cầm trên tay một tên tuổi được trả giá hàng triệu, vậy mà vẫn nhìn sang thứ chưa có ai làm.

Tổng xưởng hóa chất đồ dùng hằng ngày Hợp Phì, tỉnh An Huy, có lịch sử sản xuất từ những năm hai mươi thế kỷ trước, dùng nhãn hiệu Bạch Tuyết và đã đi qua nhiều thời kỳ lịch sử. Sản phẩm từng bán ở Trung Quốc và thị trường Đông Nam Á, trong đó kem xoa mặt Bạch Tuyết được liệt vào một trong bốn loại nổi tiếng của hóa mỹ phẩm sinh hoạt thời ấy. Cuối những năm bảy mươi, cạnh tranh ngày càng gay gắt, sản phẩm vẫn có thị trường, ngành ngoại thương còn muốn dùng hàng triệu để mua nhãn hiệu Bạch Tuyết. Nhưng nhà máy không bằng lòng với chất lượng hiện có mà nhìn về tương lai, cố gắng tạo một mặt hàng mới hợp thị hiếu để khai thác thị trường. Cuối cùng năm 1979 họ tung ra loại kem đánh răng nhãn hiệu Phương Thảo, loạt đầu tiên của kem đánh răng bằng dược liệu, vừa ra đã được người tiêu dùng đón nhận. Để Phương Thảo nổi tiếng khắp nơi, nhà máy trước sau dốc sức làm ra sản phẩm vượt tiêu chuẩn chất lượng quy định, nhiều chỉ tiêu vượt trình độ thế giới. Sản phẩm tốt không những chiếm thị trường mà còn được các chuyên gia chất lượng thừa nhận. Năm 1991, Phương Thảo giành huy chương bạc duy nhất toàn quốc khi bình chọn chất lượng kem đánh răng dược liệu tốt nhất.

Với doanh nghiệp kinh doanh, dự đoán vô cùng quan trọng. Trong cạnh tranh thị trường, tốt xấu, lợi hại, được mất, tiến lui đều không cố định. Mọi mưu lược chỉ phân tích ở trạng thái tĩnh, bất động đều không thể thích ứng với thị trường biến đổi khôn cùng. Công ty điện tử General của Anh là một công ty siêu quốc gia nổi tiếng thế giới, không chỉ có nhiều công ty con trong nước mà còn mở một trăm hai mươi công ty con khắp năm châu, doanh thu hàng chục tỷ đô la một năm, tài sản 2,4 tỷ đô la. Một bí quyết thành công của họ là việc gì cũng dự đoán, phòng ngừa trước. Mỗi ngày công ty phân tích, phân loại các điện báo, fax, thư tín của công ty con và khách hàng, kịp thời phát hiện và dự đoán những vấn đề trong nghiệp vụ buôn bán để có đối sách tương ứng. Mỗi tháng công ty phân tích báo cáo của các công ty con, qua tổng hợp tỷ suất lợi nhuận theo vốn, theo tiêu thụ, tỷ suất tiêu thụ tồn hàng, theo công nhân viên chức, để dự đoán vấn đề tồn tại và cơ hội tiềm năng mà áp dụng biện pháp chỉ đạo cần thiết. Công ty còn yêu cầu các công ty con và giám đốc bộ phận phải nắm việc mình phụ trách rõ như lòng bàn tay, luôn nắm chắc tình hình, đưa ra dự đoán trước cho mỗi vụ buôn bán, gồm các hạng mục hiệu quả lẫn khó khăn trở ngại, quyết không hành động tùy tiện cẩu thả. Nhờ coi trọng dự đoán mọi việc, công ty không những thu hiệu quả lớn mà còn dựng được thương hiệu tốt, vì mỗi vụ buôn bán đều được dự đoán đầy đủ nên tỷ lệ hợp đồng được ký và thực hiện cao tới một trăm phần trăm, rất được khách hàng tín nhiệm.

Sự vật nào cũng có dấu hiệu riêng giúp ta tìm ra, chỉ cần quan sát tỉ mỉ là phát hiện được: một chiếc lá rụng báo mùa thu đến. Dự đoán được trước thì xác lập được định hướng cho doanh nghiệp, phải giỏi nắm thông tin, suy diễn và phán đoán khoa học, đưa ra dự báo chuẩn xác về tương lai và hành động thích hợp. Ai dự đoán chuẩn, ai ra tay trước thì người ấy chiếm thế chủ động; bằng không chỉ ngồi nhìn thời cơ trôi đi để người khác chiếm trước.

Gợi ý từ quả táo của nước Mỹ

Quả táo rơi xuống đất giúp một nhà khoa học nhận ra lực hút, còn một quả táo khác nhắc ta rằng người khổng lồ cũng ngã khi đóng cửa tai mình.

Táo chín sẽ từ trên cây rơi xuống đất, qua hiện tượng ấy Newton, nhà khoa học vĩ đại, đã phát hiện ra lực hút của quả đất. Quả táo nói ở đây không phải quả táo của Newton nước Anh mà là hãng máy tính Apple của nước Mỹ. Apple là người khổng lồ của ngành công nghiệp máy tính Mỹ, từng được coi là thần tượng của giới kỹ thuật cao thời kỳ hậu công nghiệp nên được nhiều người tín nhiệm. Nhưng những năm gần đây Apple nhiều lần thất bại trong cạnh tranh, mức lỗ một quý năm 1998 lên đến 69 triệu đô la. Mọi hiện tượng cho thấy trong giới máy tính, Apple đang nhanh chóng sa vào tình thế bi đát.

Một người có thẩm quyền cho rằng nguyên nhân khiến người khổng lồ hiển hách một thời bỗng rơi vào cảnh khó khăn là ngay từ khi nghiên cứu chế thử máy Apple II và mở ngành máy tính cá nhân, họ đồng thời tạo ra một loại sản phẩm phản văn hóa mà nhiều người đã biết. Đặc trưng cơ bản của nó là bảo thủ cái mình sáng tạo, xem thường người phản đối, không chú ý đến sức mạnh truyền thống và văn hóa xã hội, khiến công ty lớn ấy ngày một sút kém. Doanh nghiệp lớn nhỏ gì, muốn tìm đường sinh tồn trong cạnh tranh thị trường biến đổi khôn lường, quanh mình luôn có hiểm họa, đều phải thính tai tinh mắt, nhìn bé biết to, phản ứng nhanh, quyết sách đúng, hành động quả đoán, tránh hành động phản văn hóa đi ngược sự phát triển, kẻo thành một đứa trẻ trí năng thấp có mắt mà không tinh, có tai mà không thính, ngửi mà không thấy, hành động mà không nhạy, rồi khó tránh bị đào thải.

Muốn loại mầm độc phản văn hóa, doanh nghiệp cần có cơ chế lành mạnh, coi trọng việc lập và xây các cơ cấu dự đoán tình hình thị trường, nghiên cứu hành vi tiêu dùng, tư vấn thông tin tình báo, soạn kế hoạch tiêu thụ chiến lược để bảo đảm tính chính xác và khoa học của quyết sách. Đồng thời phải nâng cao trình độ quản lý. Apple từng một thời dẫn đầu khá xa về kỹ thuật, nhưng chính vì quản lý bất lực và mô thức quản lý không tốt: một mặt nội bộ bè phái, cản trở lẫn nhau, mặt khác ban lãnh đạo đổ lỗi cho nhau, mất đoàn kết, thiếu trách nhiệm, khiến một số nhân tài lần lượt bỏ công ty ra đi.

Nguồn: Tư Mã Sơn Nhân, Nguyên An, Âm Dương Kinh.