Vì sao khó đoán được ai có nết gian qua lá số

Không ai dán nhãn "kẻ gian" lên trán mình, và trên lá số cũng chẳng có một ngôi sao nào đứng riêng lẻ mà đủ sức kết tội một người. Muốn nhận ra cái nết gian ẩn sau vẻ ngoài đường hoàng của một người, khoa Lý số học buộc phải nhìn vào cả một hệ thống sao cung phối hợp với nhau, chứ không thể vin vào một dấu hiệu đơn độc nào.

Cách gian phi trong khoa Lý số học

Trong khoa Lý số học, cách gian phi, cũng như hầu hết các cách khác, là một cách tổng hợp. Điều đó có nghĩa là không riêng một cung nào nói lên trọn vẹn cách này, cũng không riêng một sao nào chỉ đích danh cách này. Muốn xác định cá tính và hành vi gian phi của một người, phải xét toàn thể bảng số sao cung, kết hợp rất nhiều sao, nhiều cách khác nhau rồi mới có thể kết luận. Chính vì vậy, cách gian phi kể ra khó đoán hơn nhiều cách khác — khác hẳn với cách hùng biện, nơi chỉ cần một Lưu Hà hay một Cự Môn đắc địa đứng đúng chỗ đã đủ nói lên tài ăn nói của một người. Với gian phi thì không có lối tắt như vậy: một sao xấu đứng đơn độc chưa đủ để kết luận điều gì chắc chắn.

Lý do khó đoán không phải vì đời ít có kẻ gian — trái lại, có thể nói là có rất nhiều kẻ gian. Nguyên do nằm ở chỗ gian phi có quá nhiều hình thái phức tạp: từ trộm cắp, cướp của, giết người cho đến tham nhũng, lường gạt, hiếp dâm, và bắt nguồn từ vô số nét cá tính ẩn giấu khác nhau, từ bất nhân, độc ác, vô hạnh, xảo trá cho đến thủ đoạn, tham lam, đố kỵ, ghen ghét, ích kỷ, hung bạo. Ngần ấy biến thể khiến việc giải đoán khó mà cụ thể hóa được: cùng một tổ hợp sao xấu, người này có thể biểu hiện thành thói lường gạt vặt vãnh, người khác lại biểu hiện thành một âm mưu cướp đoạt có tính toán lâu dài — bản chất gian như nhau nhưng hình thức bên ngoài khác hẳn nhau.

Cái khó còn nằm ở một điểm khác: các sao chỉ nết gian hay hành vi gian giảo, độc ác lại trùng lặp với các hãm tinh, sát tinh, hình tinh vốn đã được dùng để đoán nhiều thứ khác. Cụ thể, cách gian phi rất dễ lẫn lộn với họa cách, yểu cách, bần cách. Có khi người ta gặp một sao nào đó chỉ là bị yếu vận chứ không hề gian; có khi vừa gian vừa yếu cùng lúc, khiến việc kết luận khó lòng dứt khoát. Người ta có thể áp dụng lối suy luận tương tự kiểu "bần cùng sinh đạo tặc" để tìm cách gian phi, nhưng trên thực tế không phải lúc nào lối suy luận này cũng đúng, vì có khi bần cùng mà vẫn thanh khiết như thường, thậm chí càng nghèo lại càng giữ khí tiết. Trên bảng số sao cung, những nét gian tuy dễ thấy nhưng không dễ nói ra thành lời chắc chắn. Vì vậy người xem số giàu kinh nghiệm thường rất thận trọng khi đụng đến cách này, không vội quy kết một ai đó là gian chỉ vì lá số có vài sao xấu — bởi lẽ sao xấu có thể chỉ báo hiệu vận hạn lận đận, tai bay vạ gió, chứ không nhất thiết là dấu hiệu của nết xấu trong lòng.

Dù vậy, xét rằng cá tính gian phi là chuyện phổ cập trong đời sống, nếu không tìm hiểu cho tới nơi tới chốn thì đó lại là một sơ suất lớn đối với người học Lý số. Cho nên, dù biết trước rằng việc cứu xét cách gian phi bao hàm không ít rủi ro sai lầm, người viết sách vẫn thấy cần phải mổ xẻ nó, để ít nhất cũng giúp người xem có được một ý niệm sơ khởi về những kẻ đang ở quanh mình, kể cả những người mình vẫn xem là bạn bè thân thiết. Đây không phải là chuyện tò mò vô ích, mà là một cách để tự bảo vệ mình trước những mối quan hệ có thể gây hại, miễn là người xem số biết giữ chừng mực, không biến việc xem số thành cái cớ để nghi kỵ, xa lánh người khác một cách vô căn cứ.

Trước khi đi vào kỹ thuật cụ thể, cần làm rõ nội dung của danh từ "gian phi" được dùng ở đây. Gian phi vừa chỉ một cá tính, vừa chỉ những hành vi phạm vào đạo đức, tính mạng, tài sản của người khác, chỉ vì để thỏa mãn những bản năng, dục vọng thấp hèn của bản thân. Các hành động này thường đi quá đà so với một đường lối xử thế bình thường, thiên hẳn về mưu hại, phá hoại, cướp đoạt, lừa lọc của cải, tính mạng hay các giá trị khác của người khác và của xã hội nói chung — đây gần như là một dạng cách cục lệch lạc của lòng ham muốn, khi dục vọng vượt khỏi tầm kiểm soát của lý trí, giống như một cơn nghiện không sao cưỡng lại được, cứ phải lặp đi lặp lại hành vi sai trái để thỏa mãn một khao khát nào đó bên trong.

Điều đáng lưu ý là tính nết và hành động gian phi nhiều khi không hề liên hệ gì đến chuyện giàu nghèo, sang hèn, trí thức hay ngu dốt. Cái nết gian hầu như không chừa một hạng người nào: người giàu thì gian theo kiểu giàu — có thể là lũng đoạn thị trường, trốn thuế, bóc lột kẻ dưới tay — người nghèo thì gian theo kiểu nghèo — có thể chỉ là trộm vặt, lừa dối qua ngày; hạng trí thức và hạng côn đồ hành xử gian phi theo những đường lối hoàn toàn riêng biệt, một bên dùng chữ nghĩa, luật lệ để lách luật, một bên dùng vũ lực trần trụi, khác hẳn với kẻ ngu si mà vũ phu chỉ biết ra tay thô bạo — nhưng tựu trung tất cả đều có chung một điểm tương đồng là nết gian. Nói cách khác, giàu, nghèo, sang, hèn, dốt, trí chỉ làm thay đổi hình thái hay cường độ của nết gian, chứ không hề làm nó biến mất. Đây là một nhận định đáng suy ngẫm: khoa Lý số học ở đây không hề có ý thiên vị hay miệt thị một tầng lớp xã hội nào, mà chỉ ra rằng cái ác, cái gian là một khả năng tiềm ẩn xuyên suốt mọi thân phận con người.

Vì kẻ gian phi thường hay gây thù chuốc oán, cho nên họ hay phải gánh chịu hậu quả của luật ác giả ác báo, đôi khi báo ứng đến nhãn tiền, ngay trong đời này chứ chẳng cần đợi kiếp sau. Chính vì vậy, họa cách của một người — tức những tai họa, trắc trở người đó gặp phải — có thể xem là một chỉ dấu giúp suy diễn gián tiếp về cá tính và hành vi gian phi của họ, dù việc suy diễn này đôi khi vẫn có thể rơi vào sai lầm, bởi không phải ai gặp họa cũng vì đã gieo nhân xấu. Dù sao, cách nhìn một kẻ gian qua ba địa hạt — cá tính, hành động và hậu quả — khi phối hợp với nhau lại không đến nỗi sai biệt nhiều. Chỉ có điều, sự phân biệt giữa ba địa hạt này dễ thấy trên phương diện lý luận thuần túy, còn trên thực tế, qua các sao, ba điểm ấy liên hệ với nhau rất mật thiết, khó tách bạch rạch ròi: một cá tính xấu dễ dẫn tới một hành động xấu, và một hành động xấu lại thường kéo theo một hậu quả tương xứng, ba vòng này cứ xoay chuyển nối tiếp nhau trên cùng một lá số. Như đã có dịp nhận xét ở những phần khác, khoa Lý số học vốn chuyên khảo về số mệnh, cho nên những nét cá tính hay hành động nào cũng đều mang ý nghĩa số mệnh — nhất là những nét cá tính hay hành động mang tính cực đoan, vì chính sự cực đoan ấy mới đủ sức tạo ra một khúc rẽ rõ rệt trong đường đời của một người.

Nếu cách gian phi đã khó nắm bắt qua từng sao riêng lẻ, thì việc nhìn vào các cung trên lá số — nơi những sao ấy hội tụ và tương tác với nhau — lại mở ra một hướng tiếp cận rõ ràng hơn, dễ hình dung hơn cho người mới học.

Cách gian phi qua các cung

Vì bản chất là một cách tổng hợp, cách gian phi thể hiện qua rất nhiều cung khác nhau trên lá số, đặc biệt là những cung cường — tức những cung có sức nặng riêng đối với vận mệnh — như cung Phúc, cung Mệnh, cung Thân, cùng những cung chiếu thẳng vào ba cung cường ấy như cung Quan, cung Tài, cung Di, cung Phu Thê. Sở dĩ những cung này được ưu tiên xem xét là vì chúng nắm giữ phần cốt lõi của một đời người: Mệnh là bản chất, Thân là chỗ dựa, Phúc là cái nền tảng âm đức, còn Quan, Tài, Di, Phu Thê là những địa hạt mà cá tính thật của một người dễ bộc lộ ra ngoài nhất, qua sự nghiệp, tiền bạc, các mối quan hệ xã hội và đời sống hôn nhân.

Khi xét đến những cung này, người xem số thường gặp lại các hãm tinh, sát tinh, hung tinh tái hiện nhiều lần, hoặc ở vị trí tọa thủ trực tiếp, hoặc ở vị trí hội chiếu từ xa. Việc cùng một loại sao xấu xuất hiện trùng lặp nhiều lần như vậy chính là một biểu hiện khá rõ rệt về nết gian của đương số — nói cách khác, một cái xấu lặp lại nhiều nơi bao giờ cũng đáng lưu tâm hơn một cái xấu chỉ xuất hiện đơn độc ở một cung không mấy quan trọng. Đây chính là nguyên tắc "trùng sao" mà người xem số dày dạn kinh nghiệm luôn để tâm: một Kình Dương hãm địa đơn độc ở một cung phụ không nói lên điều gì đáng kể, nhưng nếu cả Mệnh, Thân, Phúc cùng lúc thấp thoáng bóng dáng của những sát tinh, hãm tinh tương tự nhau, thì đó mới thực sự là điều đáng lưu tâm.

Có người còn lưu ý thêm đến cung Nô Bộc, cho rằng cung này ám chỉ những người cộng sự, tay chân thân tín của đương số. Nếu cung Nô xấu, đương số dễ bị di họa vì chính bạn bè, tay chân của mình — một dạng liên đới trách nhiệm khá đặc biệt trong khoa Lý số học, ngụ ý rằng đôi khi cái gian không nằm ở chính đương số mà nằm ở những kẻ đương số chọn để gần gũi, tin cậy. Tuy vậy, cung này cần được xem xét một cách dè dặt, không nên vội vàng kết luận chỉ dựa vào riêng nó, vì cung Nô xấu cũng có thể chỉ đơn thuần là vận hạn giao du không may mắn, chứ chưa chắc bản thân đương số đã có nết gian.

Cũng có người đòi hỏi phải để ý thêm đến cung Tật Ách, nhằm tìm ra hình thái của tai họa mà đương số sẽ phải gánh chịu trong đời. Trên cơ sở cái họa cụ thể ấy, người xem số có thể suy diễn bổ túc thêm về cá tính và hành động gian phi tiềm ẩn nơi đương số, xem tai họa ấy có phải là hậu quả tất yếu của những gì họ đã gieo hay không. Đây là cách tiếp cận đi từ kết quả ngược trở về nguyên nhân, tuy gián tiếp nhưng nhiều khi lại soi sáng được những góc khuất mà việc nhìn thẳng vào Mệnh, Thân không thấy hết.

Dù sao đi nữa, vì cách gian phi luôn cần đến sự tổng hợp của nhiều cung quan trọng cùng lúc, người xem số càng hội đủ nhiều yếu tố — nhiều cung, nhiều sao, nhiều chiều hướng đối chiếu với nhau — thì việc giải đoán càng có cơ sở vững chắc, tránh được cái bẫy quy kết oan uổng chỉ vì một dấu hiệu đơn lẻ, phiến diện. Đây cũng chính là điểm phân biệt giữa một người xem số cẩn trọng với một người chỉ nhìn thấy cát hung theo kiểu trắng đen rạch ròi: cách gian phi, xét cho cùng, đòi hỏi một thứ cơ chế phòng vệ trong chính lối tư duy của người luận giải, để không biến một khoa học về con người thành một tòa án kết tội vội vã, và cũng để tự nhắc mình rằng lá số chỉ cho biết xu hướng tiềm ẩn, chứ không phải một bản án đã định sẵn không thể thay đổi.

Một điều nữa cũng cần được nhắc lại cho rõ: việc học cách nhận diện gian phi qua lá số không nhằm mục đích biến người xem số thành quan tòa xét xử đạo đức của người khác. Mục đích thực sự gần với việc phòng bệnh hơn là trị bệnh — biết trước một người có xu hướng gian phi tiềm ẩn để mà giữ khoảng cách phù hợp, để không đặt hết niềm tin, tài sản hay tính mạng vào tay một kẻ mà bản chất số mệnh đã cho thấy nhiều rủi ro, chứ không phải để lên án hay trừng phạt họ. Ngay cả khi lá số cho thấy rõ dấu hiệu gian phi, điều đó cũng không đồng nghĩa với việc người ấy chắc chắn sẽ phạm tội trong đời thực; nó chỉ nói lên một xu hướng, một khả năng tiềm tàng cần được cảnh giác, chứ không phải một định mệnh không thể tránh khỏi.

Xét cho cùng, khoa Lý số học khi đụng đến cách gian phi cũng đang chạm vào một trong những câu hỏi muôn thuở của con người: cái ác từ đâu mà ra, và làm sao để nhận diện nó trước khi nó kịp gây hại. Người xưa không có những công cụ của khoa tâm lý học hiện đại, không có trắc nghiệm nhân cách hay hồ sơ tội phạm học, nhưng qua hàng ngàn năm quan sát, họ vẫn cố gắng hệ thống hóa những dấu hiệu ấy lại thành một khoa học riêng, dù khoa học ấy — như chính sách đã thừa nhận — còn nhiều điểm mơ hồ, cần được vận dụng một cách thận trọng và tinh tế.

Nguồn: Dương Thành, "Hi Di Trần Đoàn với nền văn hóa Trung Hoa đời Tống"