Bài tổng quan
Phú Nôm Cốt Tủy: Chín Mươi Câu Lục Bát Về Sao Và Cung Số
Bên cạnh phú chữ Hán, Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư còn lưu thiên Phú Nôm Cốt Tủy gồm chín mươi câu lục bát tiếng Việt, tự nghĩa, không kèm chú giải. Kình Đà giáp Mệnh, cách Tứ Linh Cái Hổ Phượng Long và nhiều biến thể của Thiên Mã khi gặp Linh Hỏa, Khốc Khách, Thiên Hình, Đà La hay Tuần Triệt đều được đúc thành vần. Nhiều câu bàn về Thái Dương, Thái Âm, Liêm Trinh, Cự Môn, Phá Quân, Tham Lang đi cùng sát tinh, định ra cảnh công hầu, tù tội, tai nạn hay phiêu bạt. Không ít câu ghi riêng cho cung Phối, cung Tài, cung Điền, cung Tử Tức, cung Thiên Di, cung Quan Lộc. Có câu chỉ ra người miệng kín như bình là do Thái Tuế, Việt, Kỵ song hành cùng Cự Môn.
Phú Nôm Cốt Tủy: câu 1–34
Bên cạnh phú Hán-Việt, Tử Vi đẩu số toàn thư còn có "Phú nôm cốt tủy" — các câu lục bát tiếng Việt, tự nghĩa, không kèm chú giải riêng.
1. "Kình Đà giáp với Mệnh viên
Hoặc là Không Kiếp bần hàn yểu vong."
2. "Tứ Linh Cái Hổ Phượng Long
Công danh quyền thế lẫy lừng một mai."
3. "Hổ mà gặp Tấu đồng cung
Công danh thi cử nên công dễ dàng."
4. "Mã ngộ Linh Hỏa miếu cung
Chiến binh Mã ấy vẫy vùng mọi nơi."
5. "Mã cùng Khốc Khách hợp vào
Ngựa kia có nhạc anh hào lên yên."
6. "Thiên Hình chặn Mã chẳng nên
Ngựa mang sác chết tật nguyền chân tay."
7. "Mã kia Tuyệt địa một nhà
Cùng đồ Mã ấy thiệt là vô phương."
8. "Đà La với Mã sum vầy
Dây gai vương vít Mã này gãy chân."
9. "Tuần Triệt hội Mã mệnh viên
Ấy là ngựa chết đời liền gian truân."
10. "Thiên Hình đóng tại Dần cung
Mệnh thân ở đó uy hùng tướng quân
Kình, Binh, Ấn, Tướng họp cùng
Tài kiêm văn võ vẫy vùng bốn phương."
11. "Thái Dương đóng ở Hợi cung
Gặp Kình hay Kị yểu vong hoặc mù."
12. "Hỏa tai, thủy ách nhiều lần
Bởi Liêm Sát Hỏa, Diêu cùng Kị Tham."
13. "Thiên Đồng thủ Mệnh ấy là
Đổi thay tính khí khó mà chiều nuông."
14. "Đà La Địa Kiếp chiếu phương
Gặp Linh Tinh nạn bất tường chẳng sai."
15. "Thiên Diêu tài mệnh sinh ương
Không mê cờ bạc cũng phường rượu chè."
16. "Thái Dương Kình ở Ngọ cung
Mệnh viên tại đó uy hùng tướng quân
Thái Âm cư Hợi Mệnh thân
Gặp Khoa Quyền Lộc tấm thân sang giàu."
17. "Địa Kiếp độc thủ ác tà
Liêm Phá hãm địa quỉ ma bất tường."
18. "Hóa Kị thi rớt lắm khi
Dương gặp Kiếp sát học gì cho hay."
19. "Binh Hình tẩm ngẩm tầm ngầm
Hãm cung Phá Tuế nói rầm sấm vang."
20. "Mấy người phú quí không toàn
Bởi chưng Nhật Nguyệt hợp đoàn sát tinh."
21. "Song Hao Tham hội đa dâm
Thiên Đồng ngộ Quí mười phần thanh tao."
22. "Thất Sát Hình Kị Đà Dương
Chẳng mặt thì ngực có thương mới là."
23. "Sát Kình đóng tại Ngọ cung
Tai ương thảm khốc nằm trong cuộc đời."
24. "Khốc Hư gặp Cơ chớ màng
Bệnh lao phải liệu lo toan lấy mình."
25. "Vũ Tham tài bạch phải tường
Không gia ác sát ấy phương hoạnh tài."
26. "Liêm Trinh Quan Phù cùng nơi
Hãm cung tai hại kiếp người ra chi."
27. "Liêm Hao tài mệnh cùng ngồi
Phá tan tổ nghiệp ra người bần nhân."
28. "Liêm Hỏa Không Kiếp Phá Quân
Hãm cung thắt cổ nợ trần trả xong."
29. "Hình Diêu Tham Kị ngộ Liêm
Ở cung Tị Hợi là điềm mạng vong."
30. "Liêm Kiếp Kình Dương một nơi
Tại cung Mão Dậu cuộc đời tù lao."
31. "Liêm Trinh ở Mão Dậu cung
Sát tinh hội tụ công danh chớ hòng."
32. "Phúc cung thấy đứng đầu Thiên Phủ
Địa Kiếp kia vào đó rủi thay
Đoán rằng con trưởng không may
Ví không yểu tử, cũng tay lạc loài."
33. "Nguyệt miếu vượng là người to lớn
Gặp hãm cung hơi ốm mà cao
Tính ưa ngâm vịnh tiêu dao
Danh tài nếu có nhờ vào văn tinh."
34. "Nguyệt hãm gặp Triệt không thành quí
Chỉ sợ Hình Diêu bị mục nguyền."
Phú Nôm Cốt Tủy: câu 35–68
35. "Tí Ngọ Tham đóng hai cung
Nếu không Tuần Triệt là phường bất nhân."
36. "Tham Đà đóng Dần cung trụy lạc
Hoặc Ngọ Dần lắm ác tinh vô
Hội cùng Bạch Hổ âu lo
Hoặc bị sét đánh, nạn to đợi chờ."
37. "Cự gặp Hổ, Tuế, Hình hội viện
Ấy là nghề thầy kiện quan tòa."
38. "Tham Linh Hỏa an nơi tứ mộ
Ngôi công hầu triệu phú gia tư."
39. "Cự Môn Thìn Tuất hai nơi
Đầu đường góc chợ những người ngụ cư."
40. "Ai người miệng kín như bình
Thái Tuế, Việt Kỵ song hành Cự Môn."
41. "Thiên Tướng miếu hãm gặp ngay
Tuần Triệt án ngữ thân này khó toàn
Dễ bị súng đạn đao gươm
Tứ chi đầu mặt tật thương đó mà."
42. "Thìn Tuất Tướng gặp Thiên Không
Cát tinh hội tụ, uy trong quyền ngoài."
43. "Lương Tị Hợi thế âu hãm địa
Nam phiêu bồng, nữ ấy đa dâm."
44. "Mão cung Lương Nhật đồng sinh
Mặt tươi vuông vắn, đời danh quan sang."
45. "Lương phùng Hao Sát Tị cung
Ắt là khó tránh khỏi vòng đao thương."
46. "Sát Mão Dậu Tuất Thìn hãm địa
Biết lắm nghề mà chẳng tinh thông
Sát Kình đóng ở Ngọ cung
Tai ương thảm khốc chờ trong cuộc đời."
47. "Ai người trận địa thây vùi
Vì sao Kình Sát đứng ngồi Ngọ cung."
48. "Phá, Kình Tả Hữu chớ ngờ
Ở cung Mão Dậu ắt là loạn quân."
49. "Trai bất nhân Phá Quân Thìn Tuất
Gặp Khoa Tuần phản ác vi lương."
50. "Phá cùng Linh Hỏa giao làm
Bôn ba vất vả lo phần đói no."
51. "Phá, Hao, Linh, Nhẫn cung Quan
Gặp Tham hãm địa tính đành ăn xin."
52. "Phá, Tham, Lộc Mã giao nhau
Nam thì lãng đãng nữ màu đa dâm."
53. "Tham Lương chỉ thích ăn sang
Diêu Kị tửu sắc lắm đàng ngả nghiêng."
54. "Phá Quân Diêu Mã họp vào
Ấy phường du đãng ai nào muốn thân."
55. "Mão đến Tị bóng đen Nguyệt hãm
Gặp Lương càng bi thảm gian truân."
56. "Đất Tị Ngọ Sửu Thân Hóa Lộc
Gặp Kiếp Không là gốc tàn suy."
57. "Đất tứ mộ Hỏa Linh Tham Vũ
Có uy quyền chớ ngộ Kình Dương
Thân cung liêm tướng một đường
Anh hùng vũ dũng ai đương được mình."
58. "Khoa hãm địa ở vòng mệnh vị
Nghiệp không thành danh chỉ như mây."
59. "Lộc ngộ Không Kiếp đồng qui
Cùng là vô dụng hóa vi cơ hàn."
60. "Tị Hợi mệnh ngộ Kiếp Không
Dẫu rằng đắc địa chết vòng trung niên."
61. "Lộc cư nô bộc bực mình
Đông tây xuôi ngược mới sinh tiền tài."
62. "Dương Linh tọa thủ mệnh ai
Lại gặp Bạch Hổ họa tai đao hình."
63. "Kị Hình Thất Sát tương phùng
Thiếu niên yểu chiết như giòng Nhan Uyên."
64. "Hạn phùng Diêu Hổ ưu phiền
Những loài ác thú chớ nên ở gần."
65. "Hãm cung Tang Tuế Cơ Lương
Ấy người kém phúc vợ con biếng chiều."
66. "Tuế Đà Cự Kị phận nghèo
Một thân lên thác xuống đèo chẳng yên."
67. "Tham Liêm Tị Hợi ngục tù
Dần Thân Tham hội Xương lo tụng đình."
68. "Hình Kình cư Ngọ đồng gia
Sát Kiếp lai chiếu ắt là ngục trung."
Phú Nôm Cốt Tủy: câu 69–90
Từ câu 74 trở đi, nhiều câu có ghi chú riêng theo từng cung: cung phối, cung tài, cung Điền, cung Tử tức, cung Thiên Di, cung Quan Lộc.
69. "Dậu cung Thái Tuế Thiên Hình
Phải phòng vận hạn dễ sinh gông cùm."
70. "Thìn Tuất Thất Sát xem qua
Hình, Kình hội ngộ hẳn là đảo điên."
71. "Thái Dương hãm ngộ hung tinh
Nếu không kiện tụng thôi đành tóc tang."
72. "Linh phùng Sát Phá hạn hành
Văn Xương xưa cũng giam mình ngục trung."
73. "Nguyệt hãm Đà Hổ Tuế xung
Hãi thay điềm Mẹ thoát vòng trần gian."
74. (cung phối) "Phá Quân Tuần Triệt lâm vào
Có chăng thì cũng ba tao mới thành
Vũ Khúc Thất Sát đồng hành
Bao lần hôn phối mới lành được chăng
Cự Môn Linh Hỏa tương phùng
Bảy lần mối lái chẳng xong mối sầu
Phối cung Không Kiếp kể chi
Tai hại ba độ họa may mới toàn."
75. (phối cung) "Thiên Tướng đứng đắn lạ thường
Liêm Trinh đắc địa vợ thường đoan trinh."
76. (cung phối) "Bính Hình gặp Hỏa, Kị xung
Đêm ngày cư xử ra lòng bạc đen
Tang Môn Thiên Khốc phận hèn
Hoặc là làm lẽ hoặc phen ly tình
Triệt Tuần ngộ Mã ưu phiền
Bỏ chồng vợ trốn đến miền phương xa
Phá Quân duyên nợ ít toàn
Cô Quả Tang Hổ Khốc thường tóc tang."
77. (cung tài) "Thiên Hình giữ của tốt sao
Linh Tinh hà tiện nên giàu đáng khen
Hỏa Linh miếu phát nhiều phen..."
78. (cung tài) "Cơ Lương Lộc Mã ấy ai
Thạch Sùng kim ốc có sai đâu mà."
79. (cung tài) "Gian tà Kiếp Sát Phục Bình
Khúc Xương Thái Tuế mưu sinh tảo tần."
80. (cung Điền) "Tuần Triệt thước tấc cũng không
Tư Cơ nan bảo Phủ Không xứ phùng."
81. (cung tài) "Thiên Cơ lực phí tâm tàn
Đà La đói rách củi than làm nghề
Kiếp Không khốn khó mọi bề
Hỏa Linh hãm biển lận đáng chê vô cùng
Phá Quân nhị Hao Kiếp Không
Tấu thư Xương Khúc trùng phùng bạch gia."
82. "Vợ về sẵn của muôn trùng
Đồng Ân Lộc Mã Khúc phùng Thái Âm."
83. "Đồng Lương hội nhập phối cung
Hai vợ ắt một tổ tông đó mà."
84. (cung Tử tức) "Vũ Xương hoặc Khúc cùng ngồi
Sinh con xinh đẹp hơn người chẳng ngoa
Không ngộ Linh Hỏa xấu xa
Sinh con lại gặp những tà ác tinh
Khốc Hư ngộ Dương Không lành
Tướng Binh xung phá hẳn đành hoang thai
Kình Đà Không Kiếp Khốc Hư
Sinh con điếc lác ngẩn ngơ thêm buồn."
85. (cung Thiên Di) "Thiên Diêu Hóa Kị ra ngoài
Đa chiêu mạ nhục chẳng ai yêu mình
Tướng Quân ngộ Triệt không lành
Trận tiền kia dễ bỏ mình chôn thây
Long đong đóng tấu tây trì
Bởi vì Cơ Mã Thiên Di hãm nhàn."
86. (Quan lộc cung) "Hỏa Linh Mùi Sửu an bài
Chiến công đã hẹn đức tài bình nhung
Cung Quan mà gặp Đào Hồng
Thiếu niên đã thỏa tang bồng chí trai."
87. (Quan lộc cung) "Tuế Hổ Phù hợp Khúc Xương
Có tài hùng biện văn chương hơn người."
88. "Khúc Xương Long Phượng phát văn
Vũ Tham Sát Phá Cự rằng võ công
Nhật Nguyệt Quan lộc bất thông
Chỉ hiềm một nỗi đồng cung Sửu Mùi."
89. (Quan lộc cung) "Kình tứ mộ Mã triều lai
Biên cương ắt hẳn ra tài võ công
Kình Đà ngộ Mã đã đành
Là người suôi ngược để dành chiến công."
90. "Phong Các Thiên Tướng chính tinh
Ơn nhờ lộc nước hiển vinh muôn phần."
Nguồn: Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư – Vũ Tài Lục
