Nhân tướng phú luận tứ độc, ngũ nhạc, ngũ quan và lục phủ

Giọng nói chẳng khác gì tiếng chuông, dư âm vang xa, rất lâu mà vẫn chưa dứt.

Thanh nhược kích chung

Tiếng của bậc quý nhân xuất từ đan điền, tiếng kẻ tiểu nhân chỉ ở đầu lưỡi mà ra.

THANH NHƯỢC KÍCH CHUNG

Tiếng chuông có dư âm vang xa, rất lâu mà vẫn chưa dứt. Tiếng nói là từ nguyên khí mà phát ra thì quý, chỗ vừa sâu lắng, vừa dài, vừa vang xa, vừa lớn, đều phải được phát ra từ đan điền. Nếu như vừa nông, vừa ngắn, vừa khô rít, như vật vỡ nát, đều là tướng triệu của hạng hạ tiện, đoản thọ.

Sách Ngọc quản chiếu thần luận chép rằng: Con người ta khi nói năng trò chuyện, mà thanh âm được như tiếng chuông, vừa lớn vừa vang xa. Dáng người nhỏ, âm thanh cũng nông nhỏ. Tinh thần trong sáng tất khí hòa yên, nên thanh âm cũng rõ ràng tươi nhuận. Thần mà tối tăm, thì khí sẽ không đầy đủ, vì vậy thanh sẽ không đều yếu nhỏ.

Cho nên giọng nói của bậc quý nhân, xuất từ đan điền, tương thông với tâm khí. Cho nên tiếng nói rõ ràng, mạnh mẽ, truyền đi được rất xa. Còn giọng nói của kẻ tiểu nhân, do từ đầu lưỡi mà phát ra, vừa vội vàng, vừa nhỏ, không thể truyền xa.

Đàn ông mà lại nói giọng như đàn bà, thì sẽ cô độc, bần cùng. Đàn bà mà lại có giọng đàn ông, nếu không trở ngại thì cũng tổn hại. Hình thể nhỏ mà tiếng lớn là điềm cát tường. Hình thể lớn, mà tiếng lại nhỏ là điềm không hay.

Có những người tiếng nói khô rít, không gọn gàng gọi là la võng thanh. Có người, tiếng nói to nhỏ không đều, gọi là thư hùng thanh. Hoặc giả có người lúc đầu nói rất nhanh, về sau càng chậm dần, hoặc ngược lại. Có người nói chưa xong nhưng hơi cạn dần, có khi nói không ra hơi nữa, gần như thần khí đã thay đổi. Đó chính là những hạng tiểu nhân hạ tiện.

Năm loại thanh âm theo ngũ hành

Thân thể con người ta, vốn do ngũ hành biến hóa mà sinh ra. Bởi vậy về mặt thanh âm cũng có thể căn cứ theo ngũ hành mà chia làm năm loại khác nhau:

Thổ âm thâm trầm, hậu trọng. Thâm trầm có nghĩa là không nông cạn, hậu trọng là không mỏng. Mạnh mẽ là do từ trong cổ họng phát ra.

Mộc âm cao, bay bổng lưu loát, tiếng nghe du dương nhưng lại hòa hợp.

Hỏa âm khô, nghe mãnh liệt chẳng khác gì lửa cháy, nhưng lại nông cạn, bạo liệt. Tục gọi là độc hỏa thanh. Đây chính là điềm triệu không tốt.

Kim âm, ôn hòa nhuận trạch, ôn hòa có nghĩa không gay gắt, nhuận trạch là tươi tốt, không khô. Chẳng khác gì tiếng gõ vào đồ đồng, như sênh tiền, thanh la, khánh ngọc, là các loại nhạc cụ vậy.

Thủy âm thì trong sáng, tròn trặn tươi tốt.

Vì vậy, sách Ca có nói: Mộc thanh cao mà du dương, hỏa thanh quyết liệt, kim thanh ôn hòa nhuận trạch mà không non nớt, thổ thanh chẳng khác gì tiếng nói từ trong vò, trong chum sâu thẳm phát ra bay bổng.

Lại nói: Quý nhân thì tiếng nói phát ra từ đan điền, khí đủ mạnh mẽ mà trong sáng khác thường, kẻ bần khốn thì do mệnh trời, tiếng nói phát ra ở đầu lưỡi, cho nên suốt đời lao lực, kham khổ, không đáng bàn.

Sách Thông thiên kinh lại chép: Hình thể nhỏ nhưng thanh tiếng lớn, trò chuyện mà đến nỗi cách sông vẫn còn nghe thấy, hạng người như thế thì có thể trong một ngày mà đi được một nghìn dặm vậy.

Sách Quy giám viết: Tiếng nói tốt là tiếng nói có thể truyền đi xa mà không bị phân tán, ở gần cũng vẫn nghe rõ ràng lưu loát. Thanh âm mà cạn, ngắn thì không thể mạnh mẽ. Sâu xa nhưng đầm ấm, to lớn nhưng không ô trọc. Tiềm tàng nhưng vẫn rõ ràng. Nhỏ nhưng thanh vẫn rõ, nhỏ nhưng không líu ríu. Tiềm tàng nhưng phân minh. Dư âm vang vọng nhưng như tiếng sênh, tiếng chuông. Tiếng nói vừa thâm trầm vừa tươi tắn, đấy chính là những dấu hiệu cát tường, có thể sống lâu, giữ được tài lộc, quan tước.

Tiếng nói không tốt, là tiếng thô trọc, phát tán, nhỏ quá, khô sít, tạp loạn, như là hết hơi, không thể nghe xa, giống như tiếng của hổ báo. Tiếng phát là ở đầu lưỡi, lưỡi lại to, không thể đẩy được hơi ra. Đó là những tiếng hỗn tạp, ti tiện, cũng gọi là những ố thanh.

Tiếng nói xuất phát từ ngũ tạng. Sự tổng hợp tinh thần của ngũ tạng mà tạo nên âm thanh. Truyền từ bên trong ra để diễn đạt ý tứ, để mà giao tiếp với bên ngoài. Mở miệng ra nói là tự biểu thị tinh thần của mình. Không thể không hay. Thanh âm mà không tốt, chỉ do kẻ xấu nói ra. Nhất định sẽ gặp chuyện chẳng lành, thường gọi là hình ngục ách. Có nhiều quan chức gặp phải trường hợp này. Nếu đối với đàn ông thì không bảo toàn được gia đình, với phụ nữ thì không giữ được miếng cơm manh áo. Tiếng nói không thiện, không ác thì cũng không họa cũng không phúc.

Nhưng tiếng của người ta, qua quan hệ với ngũ hành, phối hợp với cung thương thuận theo lẽ âm dương, phải quan sát các điềm triệu tinh tế mà đoán cát hung. Học được thuật này, thì không khó gì việc đoán định quá khứ, vị lai. Âm thanh trong sáng, tốt lành, biểu thị sự hiền hòa. Âm thanh bất thiện, nghe ra hỗn trọc, tán loạn, rời rạc, lí nhí, như không thể điều khiển được nó.

Tiếng nói của những người lương thiện, nghe sảng khoái, thẳng thắn. Tiếng nói của những kẻ xấu xa rời rạc nhạt nhẽo. Tiếng của người tốt, sâu lắng, vang xa rõ ràng. Tiếng của người xấu lắt léo, nhỏ to, thầm thì.

Cung, thương, giốc, chủy, vũ

Trong ngũ âm, cung nghe thâm trầm ngưng đọng, hùng hồn. Thương nghe kiên cường, mạnh mẽ, khoan hòa, rộng rãi. Thanh giốc nghe thư thái tròn trặn, ngân dài. Chủy thanh thì như ấm ức, dồn nén. Vũ thanh thì nhỏ nhẹ, khi mờ khi tỏ, thâm trầm. Trước tiên, phải hiểu được những biểu hiện đó, thì sau đó mới phân biệt được tốt xấu, thiện ác qua giọng nói của mỗi người. Lại nữa, cung và thương là bình thanh, chủy là thượng thanh, vũ là khứ thanh, giốc là nhập thanh. Có người sẽ hỏi:

— Đều là bình thanh cả, sao còn cần phân biệt cung với thương hai thanh làm gì?

Đáp rằng:

— Khi phát âm, miệng mím lại, thu hơi vào, thì ta có cung thanh. Khi phát âm, miệng mở to, tống hơi ra, đó là thương thanh. Sự phân biệt là như vậy.

Màu trắng là màu của mạng Kim, màu của Thương thanh.

Màu vàng là màu của mạng Thổ, màu của Cung thanh.

Màu xanh là màu mệnh Mộc, thuộc Giốc thanh.

Màu đỏ là màu của mệnh Hỏa, thuộc Chủy thanh.

Màu đen là màu của mệnh Thủy, thuộc Vũ thanh.

Người mà thuộc cung hình, thì hợp với thương thanh, thì con cháu nhiều, đời sau thịnh vượng, tôn quý. Kim vốn từ Thổ mà sinh ra, nếu đi với Thương thanh sẽ bất thiện, con cái sẽ không hiếu thuận, mà hung bạo, ngỗ ngược, nếu không cũng tật bệnh, hoạn nạn, chí ít cũng hiếm hoi đường con cháu. Thanh giốc tốt, điềm chức tước thăng tiến. Mộc chính là hồn của Thổ, nếu Giốc thanh mà không thiện, thì sẽ gặp họa lao ngục. Chủy thanh mà là tốt, thích hợp với con cháu, bảo toàn cha mẹ. Hỏa thì hợp với mẹ, nhưng cha thì lại khắc Kim. Nếu như Chủy thanh không tốt, thì từ nhỏ đã mồ côi cha mẹ, hoặc không nữa thì cũng bị cha mẹ đối xử nghiêm khắc. Nếu như phù hợp với Vũ thanh, thì sẽ gặp được vợ hiền, nô tốt, sẽ đại phú. Thủy chính là vốn liếng của Thổ, nếu như Vũ thanh mà không hợp, thì sẽ gặp vợ con không ra gì. Nếu không thì cũng chẳng có gia tư điền sản gì, hoặc gặp cảnh vợ con chết yểu.

Một người nếu đạt được giọng nói tốt, thì có được đại phú, đại quý, trường thọ, yên ổn. Còn như có một giọng nói tàn độc, thì rồi hành động của họ cũng như vậy, nếu không què chân cụt tay, thì cũng ốm đau. Điều này là chỉ nói một phương diện còn như suy rộng ra, toàn bộ cuộc đời của họ, cũng chẳng còn điều gì đáng nói.

Tiếng người giống tiếng muông thú

Người có tiếng nói giống như tiếng gáy của chim bồ câu, thì tâm địa nhân từ.

Tiếng nói như quạ kêu, tính tình xảo trá, túc trí đa mưu, phù hợp với việc thư lại, thầy cò.

Con người có tiếng nói như tiếng chim ưng mặt mèo thì tâm địa ác độc, bất hiếu bất mục.

Người có tiếng nói như tiếng lừa rống, thì dâm tà.

Tiếng nói giống tiếng trâu, thì tính tình cẩn thận.

Giống tiếng lạc đà thì cao ngạo, phú quý.

Tiếng giống voi thì trường thọ, phú quý.

Tiếng như tiếng dê, là loại người bần cùng hà tiện.

Tiếng như tiếng sói lang, thì là người tàn ác, nhẫn tâm.

Tiếng như tiếng lợn kêu, thì người nghèo khó, dâm tà.

Tiếng như ngựa hí, là người dũng mãnh, cao quý.

Nhìn chung việc này là: chỉ cần nghe được tiếng nói ở sau một bức tường, thì cũng chẳng khác gì được nhìn tận mặt người đó rồi. Chỉ cần nghe như vậy cũng đủ nhận ra người xấu, người tốt, hiểu rõ tính tình ra sao. Điều này chẳng qua do sự tinh tế của các nhà chiêm bốc, là cái lẽ vi diệu mà họ có được. Có thể nhìn ra những tiềm ẩn ở cái vỏ ngoài âm thanh. Nó bay bổng, như nó cũng trói buộc người ta.

Thanh âm có dài có ngắn, có cao có thấp, có ngang có chìm. Có sâu có nông, có thô có tế, có tán có phá, có nhanh có chậm, có thẳng có quanh, có hoan lạc có buồn rầu, có viên nhuận, sung mãn no đủ, và có tiếng không hư, riết róng, khiếp nhược.

Làm thế nào để phân biệt được những tiếng nói này thì việc phán định cát hung, tốt xấu của mỗi người không còn khó khăn gì nữa. Phần tiếng trầm thấp, thô thì thuộc Cung thanh. Tiếng chậm nông thì thuộc Thương thanh. Tiếng thẳng, ngang thì thuộc Giốc thanh. Tiếng bay bổng, phát tán thì thuộc Chủy thanh. Tiếng ngắn gãy khúc thì thuộc Vũ thanh. Tiếng vui, tiếng buồn đều bởi tâm trạng. Tiếng đầy đặn sung mãn thì sự thịnh vượng giàu có đã rõ. Tiếng hư không khiếp nhược chẳng ốm yếu bệnh tật cũng là bị giam giữ, tỏa chiết.

Kết hợp những phương diện trên đây để nhận xét về tiếng nói của con người, ta sẽ có được một kết luận xác đáng. Ví như, con người đó thuộc cung hình, lại có Thương thanh gốc thiện, tiếng nghe vui vẻ, thì có thể sắp sinh con quý tử. Thương thanh mà lại bất thiện vẫn là điềm đông con nhiều cháu. Người có cung hình, lại thuộc Giốc thanh bất thiện, thêm tiếng nói đầy bi thương, thì có thể biết sắp mất chức quan. Người có cung hình, thuộc Vũ thanh, lại có Thượng tù thanh, thì có thể biết vợ, đầy tớ gái, gia súc tử vong. Cứ đem tù thanh ra mà nói, nếu thanh tù nặng thì vợ qua đời, thanh tù khinh thì đầy tớ gái qua đời hoặc vợ con bị bệnh. Nếu như có thêm tiếng nói bi ai, thì vợ con chia lìa. Giả như người có Giốc hình, có Giốc thanh, lại thêm có tiếng nói hưng thịnh to lớn, thì biết ngay người đó sống lâu, phú quý, không tật bệnh, thăng quan tiến chức.

Các loại tướng khác nhau rất nhiều, không thể nào kể tất cả. Chỉ xin đơn cử một vài trường hợp. Trong thực tế phong phú, phải tùy đó mà xét đoán.

Tứ độc tu nghi thâm thả khoát

Tai, mắt, mũi, miệng được ví với bốn con sông lớn, sông nào cũng cần sâu và rộng.

TỨ ĐỘC TU NGHI THÂM THẢ KHOÁT

Tứ độc, là bốn con sông, trong đó tai được coi là sông Giang. Miệng được coi là sông Hà. Mắt được coi là sông Hoài. Mũi được coi là sông Tế. Cả bốn con sông này, đều cần phải sâu rộng, cao đầy, có được dáng dấp của con sông đang chảy. Không được quá bằng phẳng, chậm chạp, khuyết hãm.

Đối với tự nhiên mà nói, thì Trường Giang, Hoàng Hà, Hoài Hà, Tế Thủy, là bốn con sông tiêu biểu, đối với con người ta, thì mũi, tai, mắt, miệng là những cái huyệt lớn nhất, chủ thông minh, trường thọ. Mắt càng lớn, là điềm có tài trí nhiều, có thể xây đắp sự nghiệp lớn. Mắt càng trong sáng, long lanh chứng tỏ có chức có quyền. Mắt ngắn, nhỏ là không thể tốt. Mũi càng lớn, thì là cái kho của trời, kho của người càng lớn, sẽ có nhiều của cải, có chức có quyền. Mũi mà nhỏ không tốt. Môi vừa đầy đặn vừa đỏ thắm tươi tốt, điềm nhiều tài lộc. Miệng rộng, có thể đút cả nắm tay của mình là điềm có thể giữ chức tướng công. Miệng nhỏ, không tốt.

Ngũ nhạc tất yếu khung dữ long

Trán, mũi, cằm và hai gò má được ví với năm ngọn núi lớn, núi nào cũng cần cao và có thế.

NGŨ NHẠC TẤT YẾU KHUNG DỮ LONG

Nhạc, chỉ núi cao mà tôn nghiêm. Theo sách Thuyết văn, là những núi Thái ở phía đông, núi Hành ở phía Nam, núi Hoa ở phía tây, núi Hằng ở phía bắc, và núi Tung ở giữa.

Ở con người, trán là Nam Nhạc Hành Sơn, mũi là Trung Nhạc Tung Sơn, cằm là Bắc Nhạc Hằng Sơn, xương quyền bên trái là Đông Nhạc Thái Sơn, xương quyền bên phải là Tây Nhạc Hoa Sơn. Ngũ nhạc đều cần cao to, có khí thế đẹp đẽ.

Xương dựa vào thiên thương mà nổi lên, đấy chính là báo hiệu một điều gì đó. Mũi thì cần to lớn mà cao thẳng. Chuẩn đầu không được sụp lở, khuyết lõm, nếu như vậy thì sẽ không lợi.

Sách Vạn kim bí ngữ nói rằng: Trán là Nam Nhạc nên như vầng trăng tròn đầy. Quyền trái nên tròn như quả trứng gà. Quyền phải là Tây Nhạc nên vuông vắn như một miếng bạc trắng. Mũi là Trung Nhạc nên vừa cao vừa to. Bắc Nhạc là cằm nên đầy đặn phong mãn nên nhô ra phía ngoài như một cánh chim. Cả ngũ nhạc mà toàn vẹn, mà các bộ vị khác đều tốt cả, không có gì khuyết hãm, thì là người có quan tước, bổng lộc, được tôn quý.

Ngũ quan yếu minh lương nhi đoan chính

Năm cơ quan trên khuôn mặt, mỗi cái giữ một việc: quan sát, thẩm thính, ra vào, bảo thọ.

NGŨ QUAN YẾU MINH LƯƠNG NHI ĐOAN CHÍNH

Ngũ quan, một là miệng, hai là mũi, ba là tai, bốn là mắt, năm là nhân trung. Cả năm đều cần sáng sủa, ngay thẳng. Không được nghiêng xiên, khuyết tật. Mắt là cơ quan để quan sát. Tai là cơ quan thẩm thính. Miệng là nơi ra vào. Nhân trung là nơi bảo thọ.

Con mắt là ánh sáng, là uy lực, cơ quan có khả năng biểu hiện tình ý một cách vi diệu. Sống mũi cao quý, trán đầy đặn, thẳng cao, là dự triệu của kẻ có chức có quyền. Miệng có góc cạnh, môi như cánh cung ở trên, môi dưới như vành trăng, là người có chức quyền. Nhân trung sáng sủa, cũng là điềm cho quyền chức. Tai có thành có quách, rủ xuống hai vai, thông với hai má, với miệng là điềm sống lâu.

Lục phủ dục kỳ thực nhi sung

Sáu phủ phải đầy đặn mà rắn chắc, qua lại bổ trợ cho nhau, không được lẻ loi đơn độc.

LỤC PHỦ DỤC KỲ THỰC NHI SUNG

Lục phủ gồm hai xương má, hai xương quyền, hai xương di, ở bên mép, cũng gọi là xương má nói chung. Cần đầy đặn nhưng rắn chắc. Qua lại bổ trợ cho nhau. Không nên lẻ loi đơn độc.

Sách Linh đài bí quyết nói: Hai phủ trên, từ phủ giác cho tới thiên thương, hai phủ giữa từ mệnh môn cho tới hổ nhĩ, hai phủ dưới từ kiên cốt cho tới địa các. Lục phủ cần đầy đặn nhưng ngay ngắn. Không được khuyết hãm. Có một cái nền đầy đặn, thì báo hiệu một tài vận hưng vượng. Thiên thương cao, thì nhiều tài lộc. Địa các vuông vắn thì sẽ có ruộng tốt hàng vạn mẫu. Địa các mà lõm khuyết, thì không tốt.

Nhất quan thành, thập niên quý hiển

Chỉ một bộ vị thật tốt cũng đủ mười năm bổng lộc, cộng lại thì thành một trăm năm.

NHẤT QUAN THÀNH, THẬP NIÊN QUÝ HIỂN
NHẤT PHỦ TỰU, THẬP TẢI PHÚ PHONG

Trong số ngũ quan, chỉ cần có một quan đặc biệt tốt, thì đã có thể được mười năm quý hiển mà hưởng thụ bổng lộc rồi. Trong số sáu phủ, nếu như có một phủ đặc biệt tốt, thì cũng đủ hưởng mười năm giàu có, đầy đủ.

Ví dụ như: Thiên thương đầy đặn là cốt tướng rất tốt. Ngược lại thì bất tường.

Mi mắt trái, từ đầu cho tới đuôi, lại quyết định hai năm vận mệnh. Mi mắt phải từ đầu cho tới đuôi cũng quyết định hai năm vận mệnh. Mi không rậm, mắt đẹp, thì quyết định được mười năm cát tường.

Mắt bên phải quyết định ba năm vận mệnh, mắt trái cũng quyết định ba năm vận mệnh. Mi mắt, cộng với mắt quyết định mười năm vận mệnh.

Từ sơn căn cho đến chuẩn đầu, lương tiết cốt cao dày, chuẩn đầu đầy đặn, dự triệu mười lăm năm vận mệnh. Cộng với mi và mắt, ta sẽ có hai mươi lăm năm vận mệnh. Những điều ngược lại sẽ là không tốt.

Nhân trung, hải huyệt, thừa tương địa các và hạ hàm mà đầy đặn, nhân trung sáng láng, hải nguyệt đoan chính, thừa tương rộng mở, địa các cũng rộng rãi, là dự triệu của hai mươi lăm năm cát tường. Và cũng như trên, ngược lại sẽ là điều không tốt.

Lông mày quyết định năm năm, tai mười lăm năm. Lão điều, chủ quản mười năm.

Như vậy là đủ một trăm năm trường thọ. Nếu như không có những điều này thì tuổi thọ giảm.

Những tướng cách được phong hầu bái tướng

Mắt rồng ngươi phượng thì ngồi ngôi tam công, hàm én cổ hùm thì lập nghiệp ngoài nghìn dặm.

PHÒNG HUYỀN LINH LONG MỤC PHƯỢNG TÌNH, TAM THAI LIỆT VỊ

Phòng Huyền Linh, người Lâm Truy thuộc Tề Châu, tên Kiều, thờ Đường Cao Tổ, Đường Thái Tông, giữ chức trung thư lệnh.

Phòng Huyền Linh người đời nhà Đường. Mắt rồng, con ngươi phượng. Làm quan tới tam công, hiển hách, vinh hoa, phú quý. Xem tướng Huyền Linh, có người bảo: Long mục phượng tình, vị cực công khanh.

Phòng Huyền Linh long đầu phượng nhãn, đầu rồng mắt phượng, xương ngọc chẩm đầy đặn, rắn chắc, phía sau gáy, xương ngọc chẩm, hai gò nổi lên song song, tất vinh hoa phú quý. Ngọc chẩm hạ xuống thấp, càng quan cao lộc trọng. Còn như cao lên trên, thì chỉ làm người dân thường, nhưng cũng thông đạt một đời.

Sở dĩ gọi là mắt phượng bởi vì phía trước thì ngay ngắn tròn trặn. Còn như con mắt trắng đen rõ ràng, trong mắt có những đường hoa thanh tú, ánh mắt rực sáng long lanh sắc nhọn, thì người ấy văn chương mẫn tiệp, hạ bút là có nghìn lời tươi tốt.

BAN TRỌNG THĂNG, YẾN HẠM HỔ CẢNH, VẠN LÝ HẦU PHONG

Ban Trọng Thăng tức Ban Siêu, thờ Hán Minh Đế, Hán Chương Đế, Hán Hòa Đế, làm tước Định Viễn hầu, được phong ấp thiên hộ.

Ban Siêu là người nhà Hán, cằm khoan rộng, cổ to khỏe. Hứa Phụ xem tướng của Ban, nói: Cằm én, cổ hùm, có tướng kiếm cơ nghiệp ở nơi xa, cho nên có thể được phong hầu ở ngoài nghìn dặm. Về sau, Ban quả nhiên được Hán triều phong Định Viễn hầu. Đó là tước phong cho người có công trấn an một cõi biên cương xa xôi.

Ban Siêu nhà Hán, cằm dưới đầy đặn, địa các rộng rãi. Đầu đỉnh đoan chính, cao ráo, tươi tốt như phát sáng. Đầu hổ, hàm én dáng khi ăn uống như bay liệng trên cao, quan lộc pháp lớn vào tuổi già, vì đó là điềm hàm dưới đầy đặn. Cho nên các nhà tướng thuật nói: Đáng được phong hầu Vạn lý.

Anh mâu, hào khí và hai ngả họa phúc

Ánh mắt như điện, khí như cầu vồng; nhưng tính có thô ác hay biết tu đức thì họa phúc lại chia hai ngả.

ANH MÂU HỀ KÍCH DIỆN

Anh mâu, chỉ đôi mắt trang nghiêm, có ánh sáng lấp lánh như điện sáng. Mắt như mắt chim ưng, là tướng người phú quý. Là để chỉ người có thần thái tỏa sáng ra ngoài rất rực rỡ, đủ màu.

HÀO KHÍ HỀ THỔ HỒNG

Anh hùng hào kiệt, ngôn từ lỗi lạc, chí khí hiên ngang, chẳng khác gì màu sắc sáng phát từ cầu vồng. Ở bên trong thì giống như hạt châu nằm dưới đáy nước. Giống như viên ngọc quý không chịu nằm ngoài viên đá. Giống như vàng mười ẩn trong mỏ khoáng vật tầm thường. Nhưng ánh sáng của nó vẫn phát rọi ra bên ngoài.

NHƯỢC PHÚ TÍNH THÔ ÁC, HỌA TẤT CẬP

Phàm những người bản tính hung ác, bản thân nhất định gặp tai họa. Và cuối cùng sẽ không thể tốt lành. Thiên thương, phú tử của một người mà hình dáng thô trọng xấu xa, mắt không đầu không đuôi, lông mày không ra thanh cũng không ra thô, trông chẳng khác gì con chuột, con rắn, giọng nói nghe như sói lang, tinh thần hoảng hốt, hung bạo, xương đầu sứt mẻ, các xương không toàn vẹn, mắt một màu trắng bạch, lại xen lẫn những mạch máu đỏ, ánh mắt như quỷ ám, ăn nói lộn xộn bừa bãi, đó chính là tướng mệnh của một con người hung bạo, chết yểu. Ở mức độ thấp, thì cuộc đời người này cũng gian nan, khốn đốn.

NHƯ TU ĐỨC DỊCH, LỘC VĨNH CHUNG

Nếu như một người thường thường chăm lo tu dưỡng đạo đức, cẩn thận trong ngôn ngữ cử chỉ, thì có thể vĩnh viễn giữ được bổng lộc địa vị của mình.

Khuyên người làm việc thiện, trời cao sẽ đem tài lộc cấp cho con người đạo đức cao thượng đó. Mà không bao giờ lại cho lũ người hung ác. Vì vậy người có đạo đức, sẽ giữ được phúc lộc, địa vị vĩnh viễn.

Trên dài dưới ngắn và trên ngắn dưới dài

Cùng một thân người, lưng dài chân ngắn thì bay cao vạn dặm, chân dài lưng ngắn lại phiêu bạt đất khách.

THƯỢNG TRƯỜNG HẠ ĐOẢN HỀ, VẠN LÝ CHI TIÊU HÁN ĐẰNG DỰC

Phàm thân thể con người ta, cần phải có lưng dài, chân ngắn, chẳng khác gì chim bằng chim côn bay trên chín tầng mây xanh, cao vạn dặm mây, không thể có gì cản trở nổi.

Trong ngực ôm ấp hàng vạn việc, đó chính là nhà cửa cung thất của thần khí, thần mà được yên ổn thì khí sẽ bình hòa.

HẠ TRƯỜNG THƯỢNG ĐOẢN HỀ, NHẤT SINH CHI TÔNG TÍCH PHIÊU LINH

Sách Thuyết văn giải thích: Cây cỏ hao, một loại cỏ lau; Tế Điền nói rằng, cây hao là một loại cỏ sinh theo lối phát tán, gặp gió thì hoa bay khắp nơi để sinh sôi. Con người ta mà chân dài, lưng ngắn, thì cả đời lang thang, lưu lạc, chết nơi đất khách.

Ngực ngắn mà mỏng, không ngay ngắn, hoặc khuyết hãm, thì bần cùng hạ tiện. Ngực mà lồi lên, nhô lên thì chết yểu. Ngực mà lõm xuống, thì vừa hung ác vừa khốn đốn.

Sách Bạch Viên kinh nói rằng: Hạ đình ngắn, thượng đình dài, lại thêm bộ vị thượng học đường đẹp đẽ, thì có thể quan cao, tước trọng, gần gũi được cả hoàng đế.

Sách Thông tiên kinh nói: Phần phía trên thân thể dài, phần dưới ngắn, là tướng của bậc công hầu. Trước đây, Tôn Quyền có tướng thượng trường hạ đoản, nên suốt đời một mình hùng cứ một phương vậy. Ngược lại thì sẽ không ra gì.

Đầu tròn như trời, chân vuông như đất

Người thừa hưởng khí âm dương nên hình hài cũng chẳng khác gì trời đất: đầu tròn, chân vuông, huyết khí như sông suối.

DUY NHÂN, BẨM ÂM DƯƠNG CHI HÒA, TIÊU THIÊN ĐỊA CHI TRẠNG

Thân hình là sự thụ mệnh của những tự nhiên, sách Mạo cảm văn nói rằng: Vạn vật giữa trời đất, đều gánh vác ôm ấp, khí âm, khí dương mà phát triển. Nhưng chỉ có con người có linh tính tối thượng. Riêng hưởng chính khí âm dương mà sinh ra, xác thực được trời đất tạo hóa vậy.

Sách Ngọc quản chiếu thần luận nói: Con người thừa thụ khí âm dương, cho nên nó cũng có hình hài như trời đất. Tiếp thụ sự biến hóa của ngũ hành mà sinh, nên là loại tối linh trong vạn vật. Vì thế cho nên đầu thì tròn như trời, chân thì vuông như đất. Mắt giống như mặt trăng, mặt trời vậy. Tiếng nói, thanh âm thì giống tiếng sấm sét. Huyết khí thì giống con sông, con suối. Cốt tiết thì giống như vàng như đá. Mũi, trán thì giống như núi lớn. Lông tóc thì giống như cây cỏ.

Trời thì cần phải cao, phải xa, đất thì phải vuông, phải dày. Mặt trời, mặt trăng thì phải sáng sủa. Sấm sét thì phải âm vang. Sông thì phải nhiều nước. Vàng đá thì phải cứng rắn. Núi thì phải cao chót vót. Thảo mộc thì phải đẹp tốt. Trên đây là những nét đại để.

TÚC PHƯƠNG HỀ, TƯỢNG ĐỊA VU HẠ

Chân cần phải mềm dẻo, nhưng lại phải đầy đặn. Đó chính là quý tướng.

ĐẦU TIÊN HỀ, TỰ THIÊN VI THƯỢNG

Trời đáng được tôn trọng, đất bị coi thường. Thiên tôn địa ti, thì càn khôn xác định. Vì thế chân vuông tượng trưng cho đất. Đầu tròn tượng trưng cho trời. Trời thì cần phải rộng mở, đất thì cần phải vuông dày. Trời mà không mở rộng thì làm sao bày đặt được vạn cảnh? Đất mà không vuông dày, thì làm sao chứa được muôn vật? Đầu viên túc phương, chính là người phú quý. Đầu nhỏ, chân mỏng là hạng người bần tiện.

Sách Quy giám nói: Đầu cao ráo, đầy đặn, chân vuông vắn, dày, là hạng người phú quý. Ý nói, đầu cao, có đỉnh, tóc tốt lan xuống tận tai.

Đường Sinh nói rằng: Đầu là phần cao nhất ngoài thân, đó là bộ vị tối cao của con người. Phần trên nên phải to lớn, vì vậy thân cũng phải đỡ nó vững vàng không mệt mỏi. Nằm ở chỗ cao nhất của thân, người ta không đủ vì đỡ cái đầu mà khiến thân mệt mỏi là thân không đủ sức. Lại nữa đầu còn nằm trên cả thất khiếu. Tự do tự tại, từ đó mà nhìn người đời. Đầu nhỏ là điều không hay, nó chứng minh cho một tính cách nhỏ nhen tùy tiện.

Đầu người giống đầu muông thú

Hứa Phụ nói: Đầu như đầu bò, bốn góc vuông vắn, là điềm phú quý cát xương. Đầu như đầu hổ cao ráo, phú quý không biết chừng nào. Đầu như đầu chó, vừa tròn vừa nhỏ, suốt đời sướt mướt, khóc than, gặp không biết bao nhiêu tỏa chiết, nguy nan tai họa. Đầu như đầu hươu, vừa gầy vừa dài, chí khí hùng cường, đáng phục.

Đường Sinh nói: Đầu như đầu thỏ, chí khí quật cường nhưng gàn dở cố chấp. Đầu như đầu rái cá, to bè, tính tình khoáng đạt, rộng rãi. Đầu như đầu voi, vừa to vừa dài, phúc lớn, sống lâu. Đầu như đầu tê giác, vừa to vừa cao, phú quý rực rỡ.

Chu Kiến nói rằng: Đầu như đầu lạc đà, vừa to vừa cao, là điềm đại phúc đại lộc. Đầu như đầu rùa, bé nhỏ, thì chỉ đủ rượu thịt là may rồi. Đầu như đầu rắn, vừa mỏng vừa nhỏ, tài sản rất ít. Đầu như đầu cáo, đầu hổ, vừa nhỏ vừa nhọn, gia cảnh khốn đốn.

Lại nói: Xương đầu dày, vừa tôn quý vừa trường thọ, một đời vui vẻ, khoái lạc. Da đầu trắng, một đời hạ tiện. Da đầu màu xanh thì thông minh, hiếu thuận, làm quan có lộc, sống lâu. Da đầu màu vàng, bần cùng hạ tiện. Da đầu màu đỏ, chết vì binh đao. Thịt ở ngoài xương đầu, mỏng nhẹ thì bần cùng. Đầu nhỏ mà tiếng nói lại nhọn sắc, mắt trắng đen rõ ràng, linh lợi, thì con người này, không có khó khăn nào có thể cản trở nổi. Ngày xưa tướng Tần là Bạch Khởi, chính có tướng như vậy, về sau lập quân công lớn, phong tước Vạn Lý hầu.

Nguồn: Nhân tướng phú — Trần Khang Ninh biên soạn, theo Nhân luận đại thống phú của Trương Hành Giản.