Bài tổng quan
Các nghề dạy học, luật, chính trị, viết văn và buôn bán qua sao
Tấu Thư là tờ giấy, Đà La là mực, Ân Quang Thiên Quý là bài vở — bộ sao của người cầm bút nghe như một chiếc bàn viết. Còn nghề luật thì có Thái Tuế, Quan Phù, Thiên Hình, và Thiên Hình trong một lá số đặc biệt tốt lại thành người vừa làm luật vừa cầm luật. Nhưng khoa Tử Vi chỉ tả được loại nghề chứ không chỉ đích danh…
Cách nghề nghiệp qua các sao
Sau khi xét các cung, đến lượt các vì sao chỉ mặt đặt tên cho nghề — dù chỉ dừng ở mức gợi loại nghề, không thể chỉ đích danh.
Vấn đề xác định một nghề cụ thể bao giờ cũng khó khăn, dễ sai lầm. Tính cách tạp bác của nghề nghiệp trong xã hội hiện thời không được khoa Tử Vi phản ảnh đầy đủ. Vì vậy, chỉ có vài nghề cụ thể được quyết đoán, kỳ dư, chỉ có thể định loại nghề mà thôi.
Để cho dễ tra cứu, chúng ta sẽ xếp loại các nghề, và trong mỗi loại, thử tìm ra cách vị trí hóa các sao hệ thuộc. Đại cương có thể chia ra làm:
- những nghề liên quan đến văn học
- những nghề liên quan đến kinh doanh
- những nghề liên quan đến khoa học ứng dụng.
- những nghề liên quan đến nghệ thuật.
- những nghề linh tinh khác.
Những nghề liên quan đến văn học
Mặc dù xếp dưới tiêu đề văn học, song chỉ thấy được rõ ràng nghề dạy học, nghề hành luật, nghề chính trị, nghề viết văn là có đủ sao chỉ năng khiếu liên hệ. Còn những nghề phụ khác, tùy theo sự liên hệ xa gần với bốn nghề chính trên, sẽ do những sao tương ứng mô tả.
Nghề dạy học
Chúng ta sẽ không ấn định cấp bực và trình độ giáo dục ở đây vì nó thuộc sự cao thấp của khoa bảng. Chúng ta chỉ liệt kê những sao chỉ năng khiếu giáo khoa. Về mặt năng khiếu, ngành giáo dục phải nói giỏi và học giỏi.
Nói giỏi thì có những sao hùng biện miêu tả, nay nhắc lại sơ lược:
- Lưu Hà, chỉ sự lưu loát của ngôn ngữ, sự phong phú của tư tưởng, sự ngăn nắp của bố cục, sự linh mẫn của lý luận, sự hấp dẫn của nội dung.
- Thái Tuế chỉ sự nói nhiều, khả năng biện luận, khuynh hướng đấu lý.
- Tấu Thư chỉ sự khôn khéo trong ngôn ngữ, sự thanh nhã của ý tưởng, sự mềm mỏng của cách trình bày, và hiệu lực thuyết phục sâu sắc.
- Hóa Khoa chỉ sự thông thái của tư tưởng, sự cao kiến của học thức, sự khúc chiết của cách trình bày.
- Thiên Hình chỉ khả năng phân tích sắc bén, sự sáng của tư tưởng và của lời nói, lối viết, sự tinh vi của lý luận.
Học giỏi thì đã có các sao ăn học phô diễn, xin nhắc lại những sao cốt yếu:
- Văn Xương, Văn Khúc, Văn Tinh
- Thiên Khôi, Thiên Việt, Hóa Khoa
- Thái Dương, Thái Âm
- Cự Môn, Thiên Cơ ở Mão, Dậu
- Thiên Cơ, Thiên Lương ở Thìn, Tuất
- Long Trì, Phượng Các, Bác Sĩ
Không cần hội đủ hết các sao kể trên mới làm giáo học, có khi cần một hay hai sao. Càng có nhiều sao hội họp thì trình độ giảng huấn càng cao và chức tước càng lớn. Ít sao là thầy giáo, nhiều sao giáo sư diễn giả.
Hai năng khiếu nói giỏi và học giỏi đó là căn bản cho nhiều nghề khác nữa, ví dụ như chính trị gia, thương thuyết gia, sĩ quan tâm lý chiến, các bộ dân vận, ứng cử viên tranh cử, cổ động viên. Nếu ít học, thì sẽ hành các nghề thấp hơn như quảng cáo, môi giới, hòa giải. Điều này cho thấy, xét về mặt năng khiếu thì nghề nghiệp liên quan với nhau rất nhiều. Ví dụ như nghề quảng cáo thương mại, tuy thuộc về doanh thương, song cần có khả năng hùng biện của một giáo sư. Khiếu ăn nói đó cũng cần cho chính trị gia hay cán bộ chiến tranh chiến trị. Thành thử, tiêu đề các nghề liên quan đến văn học, xét về năng khiếu hẳn phải được hiểu theo một nghĩa rất linh động, có thể làm căn bản tổng quát hóa cho nhiều chức nghiệp khác.
Điều cần lưu ý là xem số giáo sư, nên để tâm nhiều hơn vào cung Nô, vì đa số thầy giáo giỏi đều có cung Nô rất tốt.
Nghề hành luật
Dưới danh hiệu này có các nghề luật sư, dân biểu, cảnh sát thám tử, văn phòng cố vấn pháp luật, giáo sư luật học, sinh viên ngành luật…. Vì luật lệ và chính trị có liên quan nhau nên nghề này cũng chỉ luôn các chính trị gia mà không đến nỗi sai lầm.
Trong nghề luật, có hai năng khiếu đáng lưu ý là sự tranh biện và tinh thần pháp luật, chưa kể khả năng học văn phải có. Sự tranh cãi thật ra không khác gì sự hùng biện, cho nên có thể tham chiếu các sao hùng biện để dẫn chứng. Còn vấn đề pháp luật (hay chính trị) có liên quan với những sao dưới đây:
Thái Tuế, Quan Phù, Quan Phủ
Thái Tuế bao giờ cũng tam chiếu với Quan Phù. Còn Quan Phủ thì lại đồng nghĩa với Quan Phù. Ba sao này điển hình cho ngành luật, mọi chuyện có liên quan đến luật pháp, tù ngục, điều tra, thư gởi, khiếu nại, bắt bớ, đến truy tố, xét xử, bênh vực, tranh chấp…
Thiên Hình
Sao này cũng chỉ nghề luật, đặc biệt là cách bị cáo, bị án, bị điều tra, bị gọi làm nhân chứng v.v… Trong trường hợp hành nghề luật thì ý nghĩa: tích cực ưu thắng: đương sự chuyên xử, truy bắt, bỏ tù, kết án kẻ khác.
Trong một lá số đặc biệt tốt, Thiên Hình có nghĩa làm luật cầm luật.
Cự Môn, Hóa Kỵ
Hai sao này là ám tinh vừa chỉ sự đa nghi, sự cạnh tranh trước pháp luật, vừa chỉ các vấn đề liên hệ đến luật pháp, từ việc nghiên cứu luật pháp, học luật pháp cho đến dạy luật pháp và hành xử luật pháp. Tư cách nạn nhân của một vụ tranh chấp trước luật pháp cũng được bao hàm, nhất là khi gặp vị trí hãm địa và không hành nghề luật chánh tông. Ngoài ra, Hóa Kỵ còn là cái lưỡi để cãi lý, để bài xích, chê bai, vu khống, nói xấu, đầu mối của nhiều vụ thưa kiện.
Nghề chính trị
Như đã trình bày, năng khiếu của chính trị gia bao hàm năng khiếu của giáo sư, của luật sư cho nên các sao mô tả hai nghề này đều ứng dụng cho nghề chính trị. Ngoài ra, có thể có thêm một số sao khác như:
Phục Binh
Sao này chỉ thủ đoạn, chỉ sự rắp tâm mưu hại kẻ khác, đồng thời cũng có nghĩa là mình bị mưu hại bằng thủ đoạn. Có Thái Tuế đi kèm thì càng rõ nghĩa. Đương số phải chịu nhiều búa rìu của dư luận, đồng thời cũng sử dụng dư luận để đập lại đối thủ hay địch thủ. Những năng khiếu đi kèm với Phục Binh tất phải có, từ sự lừa lọc, gài bẫy, cho đến việc đánh úp, bôi nhọ, thanh lọc, kiềm chế, bế tỏa, ngăn trở, chèn ép, chụp mũ…
Thiên Không
Gần như đồng nghĩa với Phục Binh, chỉ tư chất, lưu manh của hành động, mánh khóe, xảo thuật ứng dụng để loại trừ đối thủ hoặc để tự vệ, chống đỡ phản đòn của họ cũng bằng cách thủ đoạn đó.
Bạch Hổ, Thiên Khốc, Thiên Hư đắc địa
Bạch Hổ chỉ xu hướng hoạt động chính trị của phái nam, đồng thời chỉ sự hùng biện, sự kích động, sự lôi cuốn thiên hạ bằng ngôn ngữ có tâm huyết, có khí phách, có tác dụng xách động, có dụng tâm cổ võ tranh đấu.
Thiên Khốc và Thiên Hư cùng đồng nghĩa.
Nếu được đắc địa thì xu hướng chính trị có triển vọng, ngôn ngữ đắc dụng và hiệu quả. Nếu hãm địa thì có khuynh hướng sai ngoa, xuyên tạc nhiều hơn, tuy không hẳn có nghĩa thất bại.
Lẽ dĩ nhiên, các ý nghĩa của năng khiếu chính trị trên chỉ liên quan nhiều đến phái nam.
Ngoài ra, nghề chính trị còn đòi cung Nô tốt hoặc là có nhiều sao chỉ nhân lực trợ giúp. Có như thế, chính trị gia mới có tập đoàn ủng hộ và dân chúng hậu thuẫn, giúp cho sự tiến đạt và sự thành công dễ dàng và bền vững.
Nghề viết văn
Nghề này tập hợp các văn, thi sĩ, tác giả viết tuồng, ký giả, phóng sự, các nhà khảo cứu đủ mọi ngành nghề và mọi giới.
Đặc tính chung của họ là giấy, bút, mực, hội với khả năng học hành. Còn ngành chuyên môn thì tùy theo các sao khác.
Thiên Tướng
Về vật dụng, Thiên Tướng chỉ cây bút. Về tính tình, Thiên Tướng chỉ con người thấy sự bất bình không nhịn được, phải cải sửa, sửa đời. Tuy nhiên, riêng sao Thiên Tướng chưa đủ diễn tả tư cách viết văn, phải có thêm sao khác.
Tấu Thư, Đà La, Ân Quang, Thiên Quý
Tấu Thư là giấy, Đà La là mực, Ân Quang Thiên Quý là bài vở. Ngoài ra, Tấu Thư còn chỉ sự sắc bén, sự tế nhị của lời văn, ngòi bút, Ân Quang, Thiên Quý chỉ sự thiết tha, hay là cái hoài bão cải tạo con người cho nên tốt thêm.
Tả Phù, Hữu Bật, Hóa Khoa
Bộ sao này chỉ ngành về nghề dịch thuật vì khoa chỉ học vấn, đi với Tả, Hữu có nghĩa là biết nhiều ngoại ngữ. Tả Hữu có thể đi với Văn Xương, Văn Khúc hay Văn Tinh… để chỉ nghề dịch, người thông ngôn.
Nghề viết văn vẫn có thể có năng khiếu của thầy học, của luật sư, và vẫn có thể được bổ túc bằng các sao mô tả đặc tính của hai loại nghề này. Cho dù hành nghề nào đi nữa mà có nhiều sao kể trên thì cũng sáng tác, xuất bản. Có thể nói rộng ra đến nghề in sách. Nếu văn sĩ có thêm các sao tình dục thì có thể viết các dâm thư, kiểu như Hồ Xuân Hương.
Những nghề liên quan đến kinh, thương
Từ bàn giấy, tòa án và nghị trường, sang phía quầy hàng — nơi khoa Tử Vi xưa ít khi ghi chép.
Ngành kinh doanh, thương mại có rất nhiều ngành phụ thuộc, nhất là vào thời đại hiện giờ, khoa Tử Vi chưa theo kịp đà phát triển của lãnh vực kinh thương trong xã hội mới cho nên chỉ tập hợp được vài bộ sao tương đối ít ỏi, các ngành tổng quát hơn là cái nghiệp cụ thể.
Nghề thương mại
Thương mại qui tụ rất nhiều nghề từ buôn bán lẻ đến cho vay tín dụng, ngân hàng, xuất nhập cảng, vận tải, môi giới… Duy, hầu hết đều có đặc tính chung là: liên quan đến tiền bạc, sự tham lam, óc tính toán và tài tháo vát.
Tính tham do các sao dưới đây mô tả.
Tham Lang
Sao này điển hình cho con buôn, có óc kinh doanh và hám lợi. Vì thế, đi với bất cứ tài tinh nào đều có ý nghĩa kiếm lời bằng hình thái này nọ, đặc biệt là trục lợi trong thương trường.
Ở thế đắc địa, tính hám lợi thường gặp may mắn, dễ làm giàu, nhất là từ tuổi 30 trở về sau. Người có Tham đắc địa dám mưu sự lớn lao, đầu tư vào các lãnh vực rộng lớn của nền kinh tế, có óc mạo hiểm táo bạo.
Ở hãm địa như Tý, Ngọ, Tỵ, Hợi, lòng tham còn dữ dội hơn khả dĩ đến chỗ thất tín bất nhân. Đây là thế của gian thương đầu cơ, tích trữ, lũng đoạn kinh tế, không quan tâm đến đạo đức xã hội, dù là tối thiểu.
Phá Quân hãm địa
Ở Dần, Thân, Hợi, Phá Quân vô cùng hám lợi. Riêng ở Tỵ, Hợi, đi với Vũ Khúc sự tham tiền này đi tới chỗ bất lương. Duy cách này thường gặp phá sản, khánh tận hoặc buôn bán khổ nhọc ở phương xa.
Óc tính toán và mưu trí trong thương trường thường được mô tả bởi những bộ sao dưới đây:
- Thiên Cơ, Cự Môn ở Mão, Dậu
- Thiên Cơ, Thiên Lương đồng cung
- Thiên Đồng, Thiên Lương đồng cung
- Thiên Đồng, Thái Âm đồng cung ở Ngọ
Những bộ sao này không nặng tính tham mà thiên về mưu trí, sự tinh xảo trong nghề buôn, sự hiểu biết rõ ràng thương trường, tài buôn bán. Hầu hết là phúc tinh cho nên việc thương mại tương đối lương thiện.
Ngoài ra tất cả các sao nói lên trí thông minh đều ứng dụng được trong doanh thương.
Thiên Mã, Lộc Tồn
Sao Mã chỉ sự tháo vát, lanh lợi, đa tài, tinh thần xông pha, lăn lóc, là các đức tính rất cần thiết cho nghiệp vụ thương mại. Vì Thiên Mã đi với bất cứ tài tinh nào cũng đều đắc lợi và có ý nghĩa buôn bán, nhất là tọa thủ ở cung Tài hay cung Thân, Mệnh, Quan.
Riêng ở Hợi thì phải cực nhọc mới kiếm lời được. Vì tại đó Thiên Mã hãm địa, việc buôn bán không gặp thời vận tốt. Tốt nhất là ở Dần, Tỵ rồi mới đến Thân.
Vì Mã chỉ sự lưu động cho nên các ngành buôn của sao này liên hệ đến ngành vận tải, đường bộ hay đường hàng không, hoặc là các ngành môi giới giao thiệp lưu động, nghiên cứu thị trường ở nhiều nơi.
Lộc Tồn đồng nghĩa với Thiên Mã, nhưng không có ý nghĩa lưu động. Cả hai kết hợp thì rất đặc sắc cho việc buôn.
Quan Phù, Quan Phủ, Phục Binh, Hóa Kỵ
Tinh thần cạnh tranh cũng là đức tính thương mại. Những sao liên hệ gồm có: Quan Phù, Quan Phủ, Phục Binh, Hóa Kỵ.
Hai sao Quan Phù, Quan Phủ chỉ óc thi đua, sự cạnh tranh, thường đi đôi với mưu mẹo, lừa gạt, nói dối. Hóa Kỵ vừa có nghĩa đố kỵ, sợ người khác hơn mình, vừa có nghĩa miệng lưỡi, môi miếng. Phục Binh là sao thủ đoạn. Cả bốn sao đều đắc dụng cho doanh thương, duy phương cách cạnh tranh không mấy gì ngay thẳng, thường đưa đến sự mưu hại lẫn nhau một cách ngấm ngầm.
Về vấn đề tiền bạc có lẽ là đặc điểm chính yếu của người buôn bán vì đầu óc họ thường bị ám ảnh bởi đồng tiền, cái gì cũng tính ra tiền. Do đó, số doanh thương nhất định phải có nhiều sao tài hội tụ vào cung Quan, Tài, Mệnh, Thân. Có rất nhiều sao tài.
Nghề kỹ nghệ
Trong quyển Tử Vi Đẩu Số, Thái Thứ Lang có chú giải rằng kỹ nghệ là “nghề nghiệp khó nhọc”. Có lẽ đây là một quan niệm xưa, lúc kỹ nghệ cơ khí chưa xuất hiện, lúc con người còn ở giai đoạn bán khai về chế tạo đồ dùng cho nhu cầu hàng ngày. Quan niệm đó ngày nay không còn thích dụng. Vì vậy các sao của kỹ nghệ không thể là những bộ sao cũ kỹ được kể ra ở trên. Hiện thời sự phát triển của kỹ nghệ nảy sinh ra rất nhiều nghề lệ thuộc, đòi hỏi trình độ học vấn rất cao, và hơn nữa rất đắc lợi. Thành thử, những sao chỉ kỹ nghệ trong sách của Thái Thứ Lang, đa số thuộc hãm tinh, xét ra không mấy thích hợp. Vả chăng, chúng ta phải phân biệt kỹ nghệ gia với công nhân lao động làm việc về máy móc. Nếu nói kỹ nghệ là nghề nghiệp khó nhọc thì định nghĩa này chỉ đúng cho hạng lao động, thợ máy, thợ tiện, thợ dệt, thợ nhuộm, thợ rèn….. chớ không áp dụng cho các chủ nhân, các nhà tư bản kỹ nghệ, chuyên viên hay kỹ sư, kỹ thuật gia hoạt động trong ngành kỹ nghệ.
Đối với hạng công nhân kỹ nghệ, các sao dưới đây có thể thích dụng.
- Phá Quân, ở Dần, Thân, Thìn, Tuất.
- Thất Sát, Kình Dương.
- Vũ Khúc, Phá Quân đồng cung.
- Liêm Trinh, Tham Lang đồng cung.
- Thiên Cơ, Thiên Hình, Kiếp Sát.
- Kình Dương, Hỏa hay Linh Tinh.
- Liêm Trinh, Phá Quân đồng cung.
Những bộ sao trên không đắc địa, gần như có nghĩa bần hàn, cực khổ có thể thích hợp cho hạng công nhân.
Đối với hạng chủ nhân, chuyên viên, kỹ sư, tư bản hoạt động trong ngành kỹ nghệ, họ có sao học vấn cao, hoặc là có những bộ sao trên nhưng sáng sủa nhờ Tuần, Triệt hay ở vị trí đắc địa, đồng thời cũng phải có những bộ sao của nghề thương mại. Trong ngành kỹ nghệ nói riêng có hai sao dưới đây đáng lưu ý.
Thiên Cơ
Sao này chỉ loại máy móc lớn nhỏ của ngành kỹ nghệ từ máy xe máy kéo, máy tiện cho đến máy tàu, máy luyện thép, máy khoan v.v… Mặt khác, Thiên Cơ còn chỉ sự tinh xảo trong nghề nghiệp. Hai ý nghĩa này ghép lại chỉ người chuyên môn về máy móc. Đắc địa thì là kỹ sư, hãm thì là thợ máy.
Thiên Cơ có thể đi chung với một số sao khác để xác định loại máy loại nghề liên quan đến máy đó. Ví dụ:
- Thiên Cơ, Hỏa tinh hay Linh tinh để chỉ máy hay lò luyện sắt thép, nấu quặng, hoặc máy tạo hơi nóng, máy sấy, máy phát điện.
- Thiên Cơ, Thái Âm hay Thiếu Dương, Thiếu Âm để chỉ máy điện và tất cả máy móc gì sử dụng đến điện, cũng có thể là máy điện tử.
- Thiên Cơ, Thiên Mã, chỉ máy xe các loại (xe hơi, xe hỏa, xe điện). Hay máy phi cơ, máy tàu thủy (coi như các phương tiện di chuyển biểu tượng bằng sao Thiên Mã).
Thiên Hình
Sao này chỉ dao, kéo hay cơ khí, nói chung các sản phẩm kỹ nghệ bằng kim khí.
Với hai sao này, một sao chỉ máy móc, một sao chỉ sản phẩm kim khí chế tạo được, khoa Tử Vi rất nghèo nàn khi mô tả kỹ nghệ và các nghề liên quan đến kỹ thuật. Ngành này tương đối mới mẻ cho nên khoa Tử Vi chưa có đào sâu. Hơn nữa, khoa này học về sự thịnh suy của vận số con người nhiều hơn là khảo cứu nghề nghiệp và càng không phải là khoa kỹ nghệ.
Nguồn: Tử Vi Tổng Hợp - Nguyễn Phát Lộc
