Phượng, hạc, hổ, rồng: tính người theo hình dáng muôn loài

Hình chim phượng: mắt dài, mũi cong, cốt cách thanh tú

Người mang hình đan phượng có mắt một mí, mắt dài, lông mày mỏng nhỏ, mũi cao mà cong, thần và xương cốt đều thanh tú, giọng trong, tính ôn hòa, ấy là người phi thường. Người đan phượng nếu gầy thì nho nhã, nếu béo thì đầu óc hay chậm. Cằm hướng lên về phía trán thì ứng với thiên địa. Lông mày và mắt đều nhỏ, phần dưới ngắn phần trên dài, thân thể nhỏ thì thuộc hình tiểu phượng. Thân dài, mặt to, khí chất nhanh mạnh thì thuộc hình đan phượng.

Lông mày, mắt, đầu đều dài, ngũ nhạc đầy đặn, răng trắng là anh hùng có trí tuệ phi thường; thân hình nhỏ đẹp, cử chỉ thanh tú thì có thể làm quan lớn.

Người xưa nói rằng nếu một người có hình tướng giống loài vật nào thì mức độ cát hung, thiện ác của người ấy cũng giống loài vật đó.

Hạc, điều hâu, yến, bồ câu: từ ôn hòa đến nóng vội

Mỗi loài chim mang theo một tính khí khác nhau, và cổ nhân thuộc lòng từng tiếng kêu của chúng.

Người hình hạc thường có đuôi mắt xệ thấp, thân thể yếu, xương đầu thô, cổ nhỏ dài, bước chân lớn, từ chân tóc đến đầu lông mày dài, tính ôn hòa, thích núi và nước, nhiều tiếng tăm. Bốn bộ vị lõm xuống thì gọi là cô hạc, năm bộ vị lồi lên thì gọi là bệnh hạc. Người hình hạc cổ chưa chắc dài, như hạc khi ngủ hay khi nằm thì đều không thấy cổ. Thơ xưa nói: trán ngắn, đầu tròn, sau cổ đỏ, sống mũi nhô nhọn là người thông minh, hoặc nắm quyền sinh sát, hoặc sống yên ổn tự do tự tại.

Người hình điều hâu thì đầu vuông, trán tròn, mũi cong, môi như móc câu, mắt tròn và đỏ, tai dựng cao, miệng nhỏ, tính nóng vội, khó đoán định, làm việc rất nhiệt tình. Thơ xưa nói: trán rộng, lông mày rộng, mắt có thần, má chảy xệ và dày, giọng trong, bước đi lớn, tính cương nghị là tướng quân thông võ lược, túc trí đa mưu.

Người hình chim yến có mặt tròn, má nhô lên, xương gò má xanh vàng, thân và lưng cong, chậm chạp, nói nhiều, thích dọn nhà, đi lại khá nhiều. Thơ xưa nói: miệng nhỏ, môi đỏ, chóp mũi tròn, người gầy mỏng nhỏ thường là người tài nghệ song toàn. Mắt sâu, đen trắng phân minh thì nhiều thành tựu, nhưng đây cũng là điềm đoản mệnh.

Người hình bồ câu có thân hình thấp nhỏ, má và mặt trắng, mắt xanh tím, thích đứng lên ngồi xuống, thấy vật gì thì mắt không rời, thích ngâm nga. Thơ xưa nói: thân nhỏ, mắt hơi xanh, thích đi lại thì cơm ăn áo mặc đầy đủ, nhưng phải dựa vào người khác mới được bình yên.

Ngỗng, anh vũ, khổng tước, sẻ, sáo

Người hình ngỗng có miệng nhọn, mắt nhỏ, cổ dài, chân ngắn, đầu mũi rụt, đi chậm, má và cằm có thể cử động. Thơ xưa nói: miệng nhỏ, mắt nhỏ, từ chân tóc đến đầu lông mày dài, chân ngắn, đi chậm rãi thì không phải lo cơm áo, lại có gia nghiệp lớn.

Người hình chim anh vũ có mắt hơi dài, mũi xệ xuống, chóp mũi tròn to, dáng đi vội vàng, nói nhanh. Thơ xưa nói: chóp mũi to tròn, mắt hơi dài, đi vội, nói nhanh là người khuông phò bậc quân vương.

Người hình khổng tước có mặt nhỏ, thân to, tính chậm chạp, thích trang sức đẹp, ham tiếng tăm. Thơ xưa nói: mặt nhỏ, người mập sẽ kết bạn với người phú quý, còn có thể có nhiều phúc lộc, không thể coi là người bình thường.

Người hình chim sẻ có thân hình nhỏ, mắt rất tròn, nhãn cầu vàng, hay sợ hãi, mê sắc dục, cả đời lao lực. Thơ xưa nói: thân nhỏ, mắt tròn dễ sợ, mê sắc dục mà cơm áo không đủ, phải nương nhờ người nhà, không có chỗ an thân riêng.

Người hình chim sáo có sắc mặt tím đen, mắt nhỏ phát màu tím, mũi to, miệng nhọn, dễ nổi cáu, bị nhiều người ghét, lại hay gây chuyện thị phi. Thơ xưa nói: sắc mặt tím đen, mắt tím, miệng nhọn thì hay gây thị phi, không đi đường lớn mà chỉ đi đường nhỏ, nếu đi buôn sẽ không quay trở về.

Uyên ương, chim khách, gà, vịt, chim ngói

Có loài chim khiến người nhìn thấy mà yêu mến, có loài lại khiến người ta nhẹ bước tránh xa.

Người hình uyên ương có khuôn mặt thường đỏ, mắt trắng, mắt tròn mà đẹp, khi đi không uy nghiêm, lời nói thiếu chững chạc, thích xa hoa, đam mê sắc dục đến quên mình. Thơ xưa nói: mặt đỏ mắt trắng là người đa tình, đi không uy nghiêm là người phong lưu, nhưng nếu giống uyên ương thì có thể thành đại thần phò tá quân vương.

Người hình chim khách có mặt nhỏ, màu trắng xanh, tai dựng cao, bước đi vội vàng, nói năng khoan dung điều độ, ai thấy cũng mến. Thơ xưa nói: mặt nhỏ, trắng xanh, khi nói ai cũng thích nghe, được phong hầu ấn, nổi danh trung hậu.

Người hình gà có mặt nhỏ, đầu nhỏ, mắt vàng, tính nóng vội, nhiều con, tuy đam mê dục vọng nhưng giữ chữ tín. Thơ xưa nói: sinh ra đã có linh tính, lại giỏi văn chương, cả đời giữ chữ tín, ai cũng khen.

Người hình vịt có thần hình tròn, chân ngắn, mặt nhỏ, đi chậm, nhiều bạn bè, trước nghèo sau phú quý. Thơ xưa nói: mặt nhỏ, thân mập thì không có tên tuổi, còn miệng to, từ giữa sống mũi đến cằm dài thì không sang cũng giàu.

Người hình chim ngói có sắc mặt hơi đỏ, mắt tím vàng, thân nhỏ, tai nhỏ, mắt hay nhìn xuống, đi thì lắc đầu. Thơ xưa nói: hai mắt tím vàng, sắc mặt hơi đỏ, thích ngúng nguẩy đầu, dung mạo không đường hoàng thì cả đời không có tự do.

Cò trắng, chim cắt, nhạn, quạ, cò: những loài chim ít may

Người hình cò trắng có thân hình dài nhỏ, sống mũi dài, lông mày ngắn, mắt vàng, chân dài, thân co rụt, lưng cong, đi thì ngúng nguẩy đầu, khi ăn có dáng vẻ sợ hãi. Tướng này vất vả lao lực cả đời. Thơ xưa nói: mặt trắng, đi ngúng nguẩy đầu, người co rụt thì lao lực cả đời.

Vai của người hình chim cắt nhô cao, mắt tròn, tính nóng vội, tinh thần vững chắc, tham lam của cải, bất nghĩa. Thơ xưa nói: hai lông mày dựng đứng, mắt rất tròn, tinh thần tốt là người tham của bất nghĩa, vì thế không phải người hiền.

Người hình chim nhạn có tính nóng vội, hay nghĩ ngợi, lông mày và mắt nhỏ, sắc mặt tím, mông cong, thích đi lại, không có tổ nghiệp nhưng hòa hợp được với mọi người. Thơ xưa nói: mặt hẹp nhỏ, mắt và lông mày rất nhỏ, hay kinh sợ, hay đa nghi thì hưởng được thiên phú và tình bạn, phiêu lưu giang hồ, dễ hòa hợp với mọi người.

Người hình con quạ có mặt hơi tròn, miệng và mũi nhọn, mắt xanh đen, nói nhiều, sắc mặt tím đen, thường bị mọi người ghét. Thơ xưa nói: mặt hơi tròn, miệng mũi nhọn, mới nói ba câu đã bị người ghét. Tuy chẳng thiếu cơm áo nhưng ít bạn.

Người hình con cò có mắt to, miệng nhọn, tai nhỏ, vị trí thiên thương lõm xuống, trán nhô lên, giọng nhỏ, tính không ổn định, khó nối nghiệp tổ tông. Thơ xưa nói: hai mắt khá lớn, miệng nhọn dài, nói nhỏ nhẹ, tính không ổn định, trán nhô lên, chỗ thiên thương khuyết lõm thì không nối được tổ nghiệp.

Hổ giữa rừng, hổ dựa núi, hổ xuyên núi

Từ trời cao, cổ nhân bước xuống rừng sâu, nơi những dáng hình hung mãnh nhất cư ngụ.

Người hình hổ có đầu to, cổ thô, vai tròn, lưng đầy, eo to, trán cao, mắt to mà đen trắng phân minh, miệng to và vuông, môi đỏ, ánh mắt bằng và xa lại phát tia sáng, tinh thần ổn định, giọng sang sảng: là người có hoài bão lớn. Nhất định sẽ thành đại thần hoặc tướng quân.

Nếu hình tướng ấy lại có thần mắt bất định, khi đi ngẩng đầu thì gọi là hổ trong rừng. Người này tuy phát đại tài nhưng không lâu sau sẽ mất lộc vị. Nếu hình tướng ấy mà tinh thần an tường, nho nhã, ăn nói có lý lẽ, thần mắt ổn định bình tĩnh khi quan sát sự việc thì gọi là hổ dựa vào núi. Còn nếu hình tướng ấy mà tinh thần bất định, quay đầu rất nhanh thì gọi là hổ khắc núi, quý tiện được mất không đều, cả đời hung họa nhiều mà cát lợi ít. Nếu thường u sầu ngay cả khi chẳng có việc đáng u sầu, không nổi giận lại giống như nổi giận, tinh thần mệt mỏi, không bệnh mà giống như có bệnh thì gọi là hổ xuyên qua núi. Người này tuy sống trong nhà phú quý nhưng thường ít việc vui, là tướng đoản mệnh.

Rồng và kỳ lân: tướng đế vương và đại thần

Người có hình tướng rồng có sống mũi cao, tai nhỏ, tướng mạo đoan nghiêm, thần hình vừa cao vừa to, xương cốt thanh tú, lông mày và mắt tách nhau, cử chỉ không bình thường, uy nghiêm, giỏi ứng biến. Giống tướng của Hán Cao Tổ với đầu mũi nhỏ nhô lên, có long nhan; lại có phần giữa xương trán nhô cao giống rồng như Đường Thái Tông. Đó là tướng đế vương, không phải tướng của người bình thường.

Thể thế như rồng bay, mũi nhô cao thì uy lệnh hiển hách, không ai sánh bằng, sẽ thành đế vương.

Người hình kỳ lân có cổ cao, thân ưỡn ra, mắt sâu, tai cao, lông mày thô, đầu trán rộng, giọng có vần luật, hành vi cử chỉ nền nếp: có thể đại quý. Thơ xưa nói: trán rộng, lông mày thô, má và cằm có nếp ngang, tai cao mà dày, mắt đen, thân hình ưỡn ngửa uy hùng có thế thì sẽ thành đại thần trong triều.

Sư tử, hổ, voi, tê giác

Những dáng hình to lớn của núi rừng lại mang những điềm khác nhau.

Người hình sư tử mặt trắng, nhãn cầu vừa đen vừa tròn lại to, phần giữa hai mắt gãy gập, miệng lớn, lông mày vuông, nhiều râu, đầu vuông, xương nhô cao, làm việc có tầm nhìn xa, khó nhìn rõ nội tâm. Thơ xưa nói: người hình sư tử có uy trấn giữ núi, trung hậu, đầu vuông, trán cao, lông mày rậm, sau đầu có xương nổi lên, phần giữa trán cũng nhô lên.

Lại có một cách tả khác về người hình hổ: thân hình nhỏ dài, mặt đỏ mà rắn chắc, mắt ít đen nhiều trắng, lông mày và mắt đều, phần trắng rõ, miệng to, môi trên môi dưới bằng nhau, sắc mặt hồng hào, răng to mà trắng, đầu ngắn tròn, trán dài vuông, tóc râu thưa mà đen cứng, miệng to, lưỡi dài vừa đỏ vừa dày, giọng như sấm. Hễ muốn nói chuyện với người khác thì mắt phát ánh mãnh liệt. Phần dưới mũi vuông vắn, ngũ nhạc nhô lên: người này có thể thành tướng quân. Thơ xưa nói: mặt to đầu tròn, sau cổ dày, sống mũi nhọn là người có linh tính, thông minh, nóng nảy, có thể nắm quyền sinh sát hoặc làm người thân cận bậc quân vương.

Người hình voi có phần giữa trán nhô lên, giữa hai lông mày khá phẳng, lông mày dài, mặt nhỏ, lỗ mũi hếch, răng lộ ra, thân hình cao to béo, tai to không có vành, bình thường ngủ rất ít, thần mắt bình tĩnh: không phú thì quý. Thơ xưa nói: trán rộng và bằng, thần hình dài và mập, Thượng Trung Hạ đình đều cân đối, đi bước lớn, ngồi vững, lời nói sâu sắc thì có thể phò tá quận vương, bảo vệ giang sơn.

Người hình tê giác thì Thượng, Trung, Hạ đình đều khá rộng, lông mày và mắt dài bằng nhau, giữa trán cao, xương phục tê nổi lên. Thơ xưa nói: đầu tròn mặt lớn, lông mày rậm, trong tai có ít lông, cơ thể khá mập thì có thể đứng trên đỉnh cao, giàu có và sống lâu.

Vượn, khỉ, rùa, trâu, chuột

Người hình vượn có mặt tròn và nhỏ, cánh tay dài, giọng vang, thích sạch sẽ, thích trang trí, thích hoa quả, mũi nhỏ, miệng nhọn, dữ dằn, không tôn trọng người khác, dễ nổi cáu, có linh tính, cơ thể gầy, môi mỏng, má đầy: người này có thể thành tướng võ. Thơ xưa nói: đầu tròn, mắt đen, cổ và quai hàm bằng, trán ngắn tay dài, đi rất nhẹ, sống nơi nhàn nhã thì cả đời chỉ có hư danh.

Người hình khỉ có xương gò má cao, mắt tròn và sâu, sắc mặt tím vàng, tai và mũi dựng cao. Người xưa cho rằng người mang hình tướng khỉ thì rất thông minh, có thể làm quan cao, phò tá thánh nhân. Thơ xưa nói: đầu nhô lên, đầu tròn, ngũ nhạc bằng, môi mỏng, cơ thể hình vuông, quai hàm và má xệ xuống, tóc râu đều đen thì có thể thành quan cao phò tá thánh nhân.

Người hình rùa có cổ dài, khoảng cách từ giữa sống mũi đến cằm ngắn, đầu nhọn, mắt tròn, lông mày rậm, sống mũi nhỏ cao, miệng dài, vai và lưng cong mà dày, mắt yên định: người này thuần phác, thích núi và nước, tôn trọng người khác. Nếu cơ thể rất mập, ngũ nhạc cân đối thì thường rất giàu có. Thơ xưa nói: trán nhô lên, đầu cao, mũi nhỏ thẳng, lông mày rậm, quai hàm và má đều dày, tinh thần không giống người bình thường thì giàu có và sống lâu.

Người hình trâu có thân hình khôi ngô, tính chậm chạp, mắt phát ánh màu đen, miệng hay cử động, cổ thô, đầu to, cả đời rất ít bệnh. Thơ xưa nói: người hình trâu sinh ra đã có phúc khí, tâm khí bình hòa, ăn nói khiêm nhường, nếu đi chậm thì rất giàu có. Người xưa cho rằng mặt dài, tóc mai thưa, thân hình khôi ngô, tính chậm thì có thể làm quan nhị phẩm.

Người hình chuột có sắc người hơi tím, mắt hơi tròn, thích nhìn trộm chỗ tối, ăn ở chỗ bí mật, thích tích trữ. Thơ xưa nói: sinh ra đã nhanh nhẹn, linh hoạt, cơm áo chỉ đủ nuôi bạn thân. Người có diện mạo vội vàng rất khó hiển đạt, nếu không yểu mệnh thì cũng cả đời gian khổ. Người xưa còn cho rằng người hình chuột nhanh nhẹn, vội vàng thì nhất định tham lam, có thể tụ tài, dễ thành phú ông nhưng vất vả cả đời.

Nguồn: Trần Đoàn, Thần Tướng Toàn Biên (Chu Tước Nhi dịch).