Ba đình gương mặt, tướng răng, tướng tai và chuyến đò sang sông

Cung con cháu, cung anh em và ba đình của gương mặt

Cung tử tồn là bộ vị giữa hai mắt; từ đó đoán được tình hình con cháu nối dõi. Cung huynh đệ là một trong mười hai cung, chỉ hai lông mày; cho biết anh em nhiều hay ít.

Diện như mông cầu là một loại dị tướng; mông cầu là loại mặt dùng để xua đuổi quỷ ma. Diện tam đình là chia gương mặt làm ba phần, một phép tắc của tướng thuật để phán đoán vận mệnh; trước khi xem mặt phải nhìn qua các bộ vị này. Tam đình không cần xét dài hay ngắn, lớn hay nhỏ, chỉ cần cân xứng.

Diện thượng đình là phần trên, từ chân tóc đến đầu lông mày, cho thấy vận mệnh tuổi ấu thơ. Diện trung đình là phần giữa, từ đầu chân mày đến chóp mũi, cho thấy vận mệnh trung niên. Diện hạ đình là phần dưới, từ chóp mũi đến dưới cằm, cho thấy vận mệnh tuổi già.

Diện sơn, diện uyên, diện tướng, di tướng

Diện sơn chỉ mũi. Giới tướng thuật cho rằng mũi giống như núi, mắt giống như vực sâu trên khuôn mặt, cho nên mũi không được khuyết hãm, mắt không được lộ. Diện uyên chỉ mắt: mắt là vực sâu của mặt, vực không sâu thì nước không trong, nên mắt không lộ mới tốt.

Diện tướng là hình tướng của gương mặt; trong tướng thuật, xem tướng mặt là cách phổ biến và quan trọng nhất. Mặt có chỗ khuyết hãm, có điểm đen, da xám là tướng không đẹp. Mặt có sắc da trắng hồng như ngọc, đen nhánh, hoặc vàng như cơm cháy, tía như lụa là tướng tốt.

Di tướng là tướng má, hai gò má. Gò má ngay ngắn, tròn đầy, sáng láng, hợp với địa các là tốt; bành ra hoặc nhọn đều không phải tướng đẹp.

Xem dung mạo mà dùng người, Tử Vũ và Tể Dư

Cái thấy bằng mắt chưa đủ để nhận người; người xưa có lời răn về điều ấy.

Dĩ dung thủ nhân thất chi Tử Vũ là việc dựa vào dung mạo để phán đoán phẩm chất và tài năng con người thì không đủ, còn phải xét phẩm đức bên trong. Khổng Tử nói: xét dung mạo để dùng người thì có lỗi với Tử Vũ; xét lời nói để dùng người thì có lỗi với Tể Dư.

Dịch mã cốt, dâm nhân, đầu tướng và những dị tướng ở đầu vai

Dịch mã cốt là xương má dài đến mép tóc, đây là tướng đại quý; người ấy lúc tráng niên gặp vận hội tốt, nhiều phúc lộc. Dâm nhân chỉ mắt có thần thái dâm đãng; người có tướng mắt ấy có tâm gian tà.

Đầu tướng là hình tướng bộ phận đầu, quan trọng nhất của thân thể, đứng đầu trăm xương. Đầu ngay ngắn, đầy đặn, nhô cao như núi lồi, da đầu dày, trán vuông; đầu ngắn thì dày, đầu dài thì vuông. Đỉnh đầu nhô là điềm sang quý; đỉnh đầu hãm là điềm không thọ; da đầu mỏng thì bần tiện.

Đới nhan chỉ trán nhô lên. Đới can chỉ trên đầu có phần thịt nhô lên giống hình dấu nhân chạm trên cái khiên; đây là dị tướng. Đới kiên chỉ vai rất dày, nhô lên như cục bướu, cũng là dị tướng. Đới mục là mắt trợn ngược, thường thuộc người có nhiều tâm sự dị thường, chí hướng khác người. Đan phượng nhãn là mắt phượng. Đơn tê cốt là xương từ đỉnh đầu kéo dài xuống ấn đường.

Đức hiện ra hình tướng, tai thấp cuộn, cằm và gò má

Đức tại hình tiên là phẩm đức được tu dưỡng hiện ra cả bên ngoài hình tướng. Hình dạng là phẩm chất, đức độ là khí chất; phẩm chất tuy tốt nhưng phải phối hợp với đức hạnh thì mới vẹn toàn.

Đê phản nhĩ là tai thấp và cuộn vào như vòng thành quách. Tai thấp cuộn tròn như quách thì thuở nhỏ cô độc, hình khắc và hao tài.

Địa phủ chỉ hai má và phần mặt bên dưới. Địa các chỉ cằm, một trong mười ba bộ vị, dùng để xem tướng tuổi già. Cằm đầy đặn là tướng giàu sang, nhọn thì bần hàn; giới hạn cuối cùng của tướng người đều ở đó. Cằm là sao Thủy, thuộc hạ đình; người mệnh Kim, Thủy thì rất tốt. Địa khố chỉ hai gò má; gò má luôn nhuận thì tuổi già yên ấm tốt đẹp.

Đỉnh giác, đống lương, động tinh, đầu phong nhĩ, đấu môn, đấu não, độc hỏa thanh

Đỉnh giác, còn gọi là đỉnh trĩ tam túc, là bộ phận xương trán, nhật giác, nguyệt giác nổi lên thành hình ba chân vạc; đây là điềm đại quý. Đống lương chỉ bộ phận cổ. Động tinh chỉ mắt người sáng, có thần thái và linh hoạt. Đầu phong nhĩ, cũng như phiến phong nhĩ, là tai như cái quạt chắn gió. Đấu môn chỉ lông mày; đầu mày giống hai cánh cửa đấu vào nhau. Đấu não là não bộ nhô lên như cái đấu, dị tướng. Độc hỏa thanh là tiếng nói như xé lửa tàn bạo; người có thanh ngữ ấy thường tâm địa bất thiện.

Đôn Hoàng dị thư, đoạt toán, lưng có gánh, tướng phi phàm

Đôn Hoàng dị thư là sách còn sót lại từ thời cổ. Tứ khố toàn thư đề yếu chép rằng Đôn Hoàng còn ba cuốn không đầy đủ của bộ này, bàn từ hình mạo, đầu trán, ngũ quan đến khí sắc, tay chân. Cuối sách nói những nếp nhăn hay dấu vằn trên bề ngoài thân thể hợp lại là ba mươi sáu tướng, như ba mươi sáu chương. Các chương về nếp trán, chỉ tay, chỉ chân tỉ mỉ, cận kề; vì thế sách này một thời được phổ biến rộng, nhưng qua nhiều đời nội dung có nhiều dị biệt.

Đoạt toán là thuật ngữ của Đạo giáo, chỉ những người từng phạm lỗi, khó được thần minh bảo hộ giám sát, bị trời đất quỷ thần giảm bớt tuổi thọ. Một toán là ba ngày hoặc một ngày; có thuyết cho một toán là mười hai năm.

Khối thịt sau lưng dày nhô lên như đang mang vác vật nặng cũng là tướng quý. Sàm nham chi tướng là tướng mạo phi phàm, một hình tướng đặc biệt, quý tướng; phối hợp với lời nói và thần sắc tương ứng thì là người có tài xuất chúng.

Sào oa, sủy cốt, mũi hếch lộ lỗ

Sào oa chỉ mũi; hình dạng mũi giống một cái tổ, sánh với nhà cửa con người, nên sống mũi phải ngay thẳng, đầy đặn. Sủy cốt là dùng tay đo xương cốt để đoán tính cách vận mệnh, cũng như dò hình tướng của xương; đây là cách các thầy tướng mù thường dùng. Tỵ nang lộ khổng chỉ mũi hếch lên, lỗ mũi lộ ra ngoài; tướng mũi ấy là tướng bần khổ.

Dưới mũi có sắc đen: chuyện Viên Khách Sư và chuyến đò sang sông

Dưới mũi có một thứ sắc khí màu đen là điềm xui rủi, không may. Sách Thành Đô ký chép rằng Viên Khách Sư và một vị thư sinh cùng qua sông. Lên thuyền rồi, ông xem khắp khí sắc những người trên thuyền, nói với bạn đồng hành: đừng đi vội! Rồi hai người lên lại bờ. Ông từ tốn giải thích: ta thấy mười mấy người trên thuyền này dưới mũi đều có sắc khí đen, chẳng mấy chốc mà gặp đại nạn; đã biết thế thì đi cùng họ làm gì?

Một lúc sau thuyền vẫn không chạy được. Bỗng có một người đàn ông thần sắc cao ngạo bất phàm bước tới, dắt lừa lên thuyền. Viên Khách Sư thấy người ấy lên thuyền thì nói với bạn: chúng ta có thể đi được rồi, quý nhân ở trước mặt, không cần lo nữa. Khi vị ấy lên thuyền, thuyền liền chạy. Giữa sông, gió lớn bỗng nổi lên, tuy rất nguy hiểm nhưng cuối cùng mọi người đều qua sông an toàn. Người đàn ông cưỡi lừa ấy chính là Lâu Sư Đức, về sau đảm nhiệm chức quan trong tỉnh, rồi trở thành vị quan giữ trọng trách, nắm quyền hành trong triều.

Tỵ tướng, tật nhân, đầu dài miệng nhọn, thừa tương, răng

Tỵ tướng: trong tướng học mũi gọi là thẩm biện, trung nhạc hay thổ tinh, nằm ở trung tâm gương mặt; hình dáng mũi liên quan trực tiếp đến giàu sang và phúc họa. Mũi nên cao, đầy đặn, không nên nhỏ và nhọn. Màu sắc tươi nhuận thì tốt, tối ám thì bần yểu; mũi lệch vẹo thường là dấu hiệu của tai ương nguy hiểm.

Tật nhân chỉ mắt mệt mỏi, như không còn chút sức lực, giống người bệnh lâu chưa khỏi. Đây là tướng mắt không đẹp, người ấy chẳng thể thọ lâu. Trường đầu điểu uế chỉ cổ dài, miệng nhọn như miệng chim; Sử ký, Việt thế gia chép Việt Vương có tướng ấy, là người có thể cùng chung hoạn nạn. Thừa tương là một trong mười ba bộ vị, phần lõm bên dưới môi dưới; chỗ này nên đầy đặn mới tốt.

Xỉ tướng là hình tướng của răng; từ răng đoán được tuổi thọ và sức khỏe. Răng ngay ngắn, to mà khít, dài mà thẳng, nhiều mà trắng, chắc khỏe thì trường thọ. Răng mọc lộn xộn thường là người xảo quyệt, hay nổi nóng, hung bạo, không thọ. Răng thưa thì bần hàn. Răng ngắn mà khuyết là tướng ngu muội. Răng sắc khô khốc thì bệnh tật nguy khốn. Khi nói mà không hở răng là tướng sang quý. Đang tuổi tráng niên mà răng rụng thì không trường thọ.

Mạch máu đỏ trong mắt, miệng thổi lửa, tai rủ xuống vai, tướng môi

Xích mạch quán tình là mạch máu đỏ trong con ngươi. Xuy hỏa khẩu là hình miệng giống như đang thổi lửa, tướng cô độc lạnh lẽo. Thùy kiên nhĩ là tai dày và lớn, dái tai rủ xuống tới vai. Thùy châu triều hải là tai kéo dài xuống bả vai, điềm báo phúc thọ. Thần bất trước xỉ là hai môi khép lại mà không để lộ răng; người môi khép chặt không hở răng dễ bị người khắc hại, mang điều thị phi.

Thần tướng là tướng môi miệng; xem môi đoán được vận mệnh sang hèn. Môi miệng phải ngay thẳng, dày dặn, không nên mỏng; nên có góc cạnh, không nên nhỏ hẹp. Sắc môi phải hồng đỏ như son mới giàu sang phúc lộc; xanh xao nhợt nhạt thì gặp tai ương yểu mạng; sắc môi đen dễ mất mạng vì bệnh hiểm nghèo; sắc môi tía sáng thì vui về ấm no. Người môi nhỏ hẹp cuộc đời thường nhiều bất lợi; môi mỏng nhợt nhạt thì mệnh nghèo khốn. Môi trên mỏng thì lời nói khó tin; môi dưới mỏng là tướng bần tiện. Hai môi đầy đặn là người trung tín; hai môi đều mỏng là người hay ninh hót. Dưới hai môi bị che khuất là điềm bần hàn; môi nhọn thường dễ mất mạng trong nghèo khó; môi lệch xuống dưới là người cô đơn lạnh lẽo. Môi nhiều vằn thì nhiều con cháu; môi không có nếp vằn thì tính tình cô độc.

Thư hùng thanh là thanh âm lúc cao lúc thấp không đều; tướng thanh ấy là điềm nghèo khó. Thông minh bộ học đường là một trong bát học đường, tức hai tai. Túc xương: xương chỉ sống mũi; túc xương là tướng hai đầu lông mày không rộng rãi mà sát nhau.

Ngạo cốt, vai gánh vác, tướng trán và đôi tai

Ngạo cốt chỉ người cao ngạo bất khuất, kiên định giữ gìn khí tiết. Ngã kiên chỉ hình tướng người gánh vác, khác với tướng tham lam, keo bẩn, cô độc và bần tiện.

Ngạch tướng là hình tướng của trán; trán liên quan đến vinh hoa hay suy kiệt, giàu sang hay bần khốn. Trán ngay ngắn, đầy đặn, sáng láng, rộng thì giàu sang; trán có xương lệch thì từ nhỏ sớm gặp nhiều trắc trở.

Nhĩ bạch vu diện là tai trắng hơn mặt. Đông pha chí lâm chép lời Âu Dương Văn Trung Công kể: có người xem tướng nói ông tai trắng hơn mặt, trong lỗ tai có lông tơ, đó là điềm trường thọ. Tai dày biết người thông minh: khuôn mặt đặc biệt rộng, điều ấy hiện ở tai dày. Nhĩ hậu kiên tư là hai tai dài rủ xuống vai, tướng giàu sang và sống thọ. Nhĩ tức, còn gọi là quy tức, là khi ngủ, không khí ra vào trong tai như hô hấp bằng tai; đó là điềm giàu sang, sống thọ.

Nhĩ tướng là tướng tai, cơ quan thính giác, chỉ sự thông minh trong học vấn. Tai thông với tim và thận, nên liên quan mật thiết đến vận mệnh. Sách Ngọc quản chiếu thần cục chép: tai chủ sự thông minh sáng suốt, quan thông với não, tương ứng với thận; thận khí thực thì sáng suốt thông minh, thận khí hư thì tối tăm ô trọc. Tai dày và ngay ngắn thì sống lâu; vành tai vượt lên trên mày chủ thọ; luân quách rõ ràng chủ thông tuệ. Tai dày có hình như chữ khẩu thì chủ thông minh, có tiền của. Tai nhiều thịt đầy đặn thì sinh ra giàu có đủ đầy. Trong tai có lông thì thọ. Bên ngoài lỗ tai rộng là người biết nhìn xa trông rộng. Tai chắc như gỗ chủ khí chất kiên cường; tai mỏng như giấy chủ nghèo và đoản mệnh; tai cuộn và lệch thì người không có nhà cửa đất đai.

Nhị nghị: nghị là quy củ, phép tắc. Về mặt tướng học, đầu tròn giống hình trời thì hợp chuẩn tắc của trời; chân vuông vắn đầy đặn giống hình đất thì hợp chuẩn tắc của đất. Đầu tròn là hợp quy chuẩn của trời, trời muốn cho được giàu sang; chân vuông vắn giống như đất, đất muốn cho được đầy đủ.

Nguồn: Trần Đoàn, Thần Tướng Toàn Biên (Chu Tước Nhi dịch).