Liêm Dần Thân và Tham Lang: trong sáng đối diện ham muốn

Hãy hình dung một cô gái đứng bên trong khung cửa, ánh mắt vừa kín vừa sáng, và một chàng trai đứng ngoài ngõ, tay đút túi, bước chân cứ nhích dần về phía cổng. Cô đang quan sát anh, anh đang dò hỏi về cô. Chuyện chẳng cần ai nói ra, nhưng cả xóm đều biết có điều gì đang diễn ra giữa hai người. Khi Bửu Đỉnh bàn về Liêm Trinh đóng ở Dần hoặc Thân, ông thấy đúng khung cảnh ấy: bên trong là sự trong sạch biết nhìn, bên ngoài là Tham Lang với lòng ham muốn chưa chịu yên. Để đọc cho đúng cách Liêm Dần Thân, phải hiểu trước ngôi sao ở ngoài cổng.

Tham Lang: kẻ săn lùng và thăm dò

Tham Lang luôn có Thất Sát hợp bên tả, Phá Quân hợp bên hữu, thuộc nhóm Sát Phá Tham của chòm Thiên Phủ. Hành Mộc âm, dù vài sách cho là hành Thủy. Theo cách giải của người viết, Tham Lang là tay chân của Phá Quân: Thất Sát hành Kim thấy điều gì không rõ thì báo cho Phá Quân hành Thủy, ông này sai Tham Lang hành Mộc đi do thám, thành thế tương sinh liên tục. Nhị hợp với Tham Lang luôn là Thiên Đồng.

Săn lùng là việc của Tham Lang, bắt và thả là việc của Phá Quân, giết hay tha là việc của Thất Sát. Săn lùng ở đây bao trùm mọi thứ: săn thú, săn cá, săn kẻ cướp, rồi săn gái, săn trai, săn kho báu, thăm dò, tìm hiểu, săn tin, săn ảnh. Người mê tin học đang săn tài liệu, phần mềm ưa thích cũng là Tham Lang. Cái quan trọng là săn cái gì, thành hay bại, tốt hay xấu. Kẻ săn lùng nhiều khi hóa thành kẻ bị săn, nhất là khi Liêm Trinh đang dò xét ngầm đâu đó.

Cũng cùng một việc, lời khen và lời chê khác nhau hẳn. Khen thì nói tham mưu, tham khảo, thám tử, thám hiểm. Chê thì nói đồ chó săn chõ mũi vào nhà người khác, đồ mọt sách chẳng có tham có khảo gì, đừng mơ chuyện tìm hiểu con gái nhà bà, lá ngọc cành vàng đấy.

Ham muốn, hy vọng và những mơ ước nhỏ bé

Cái chân của kẻ săn lùng luôn được kéo đi bởi một lòng mong muốn.

Hy vọng là Tham Lang, thất vọng là Thất Sát khi xấu. Ham muốn có thứ tốt thứ xấu: đam mê học hành gọi là hiếu học, đam mê quyền lực, mong làm giàu chân chính. Có những mơ ước nhỏ nhoi, rất tầm thường mà dễ thương, nhiều khi cũng không thành, như mong yên thân, mong có tấm chồng, mong dâu hiền rể thảo con ngoan, mong ăn no ngủ yên, ở nơi mình thích. Mấy ai mơ ước thiên đàng. Điều quan trọng là ham muốn ấy tốt hay xấu, có hại danh dự và lợi ích người khác hay không.

Vì vậy Tham Lang cần gặp Tuần để biến ham muốn thành chính đáng, cần Triệt để trừ bỏ ham muốn xấu xa. Có cả Tuần lẫn Triệt càng hay, vì hai sao này chỉ cái đúng cần theo, cái sai cần bỏ, hợp nhất với Tham Phá. Đáng nói là đạt được điều này lại mong điều khác, nên cả đời không hết ước nguyện, và mỗi người bày tỏ ham muốn mỗi khác. Có người than: ta có quá nhiều ước muốn, nhiều khi ước muốn này mâu thuẫn với ước muốn kia. Điểm chung chỉ là đa phần vô hại.

Tham mưu, ton hót, tham nhũng và dị thiện dị ác

Khi ham muốn mang áo của người bên cạnh, nó thành lời bẩm báo, thành nịnh bợ, thành cả nạn sách nhiễu.

Tham Lang bẩm báo, tâu bày, tham mưu, cố vấn, tham gia, tham dự, can thiệp, chen vào. Tốt là tham mưu, cố vấn giỏi; còn xấu thì là câu "mắc chi anh can dự vào việc nhà tôi", "không ai muốn anh chen vào khi tôi nói". Vì Tham Lang luôn có Thiên Đồng nhị hợp, ưa dự vào việc người khác nên dễ mang tiếng ton hót, nịnh bợ, như khi gặp Tấu Thư: tốt là được mời tham kiến, tham tấu, tham dự; xấu là ton hót.

Đi với sao xấu như Tang Môn là tham ô, đi với Hà Sát là tham nhũng, rất cần Tuần Triệt chế ngự. Tham Lang gặp Thiên Không, dù đắc địa cũng mất tác dụng, phản tác dụng. Đây là kẻ tham ô, tham nhũng, hạch sách để kiếm ăn.

Tham Lang là ngôi sao dễ sa ngã: gần mực thì đen, gần đèn thì sáng. Nói tới Tham Lang ta thấy một người dễ làm việc nghĩa, đồng thời cũng là người dễ làm việc ác như con sói tham lam. Vì tam hợp luôn có Sát Phá thôi thúc, nên Tham Lang cần nhất gặp Triệt, và Sát Phá cùng thấy Triệt để trừ bỏ tham vọng sai lầm.

Gã trung niên khéo léo, lương thực và nét chung của ba sao

Sau cái tham còn có cái khéo, và cái khéo ấy nuôi sống cả nhóm.

Tham Lang là gã trung niên nhiều tham vọng đang khám phá, đối lập với Liêm Trinh là cô gái trong sáng, liêm khiết. Mỗi chính tinh mang trên mình một động thái, một tình cảm, một hình tượng người hoặc đồ vật, và một năng khiếu. Về năng khiếu, Tham Lang chủ khéo, giỏi trong nhóm Sát Phá Tham: tham mưu, ăn nói, tìm hiểu, còn Sát Phá vụng về ăn nói, có nói chẳng qua cũng là Tham Lang nói. Đi với cát tinh thì Tham Lang là tay trung niên tài năng đầy mình kinh nghiệm, vì thế cách Tham Vũ rất hay, chủ gã trung niên tài năng.

Tham Lang cũng là sao chăm lo lương thực, lương tiền cho nhóm Sát Phá Tham, như Thiên Lương lo cho nhóm Cơ Nguyệt Đồng Lương, Vũ Khúc lo cho nhóm Tử Phủ Vũ Tướng. Nếu không có Tham Lang thì lấy đâu ra lương mà ăn. Bên này lương thực nhị hợp bên kia là Thiên Đồng, cái bụng, nên Tham Lang hay Tham Lương cũng là một.

So sánh ba sao Đồng, Tham, Tướng: Thiên Đồng là đồng minh, luôn kề cận một ai đó, bên cạnh thường có người để trò chuyện. Tham Lang là kẻ tham gia, tham chiến, nhưng không nhất thiết có người bên cạnh. Thiên Tướng luôn có một đối tượng để làm việc, đối tác, địch thủ, hay người mình thương. Chữ đồng minh chỉ dùng cho Thiên Đồng; với Tham Lang và Thiên Tướng chỉ dùng chữ "có thể". Khi Hạn hay Mệnh đứng ở một trong ba sao, mà Hạn đến một sao kia thì tính chất đồng minh, tham gia, tương trợ rất mạnh.

Tham Lang khi tốt, khi xấu và các sao hợp với nó

Bức chân dung ấy cần được đối chiếu với vài ngôi sao đứng bên.

Hỏa Tinh chủ phát phú rất nhanh. Linh Tinh chủ phát quý, ưa quyền lực, nhất là có thêm Hóa Quyền. Hóa Khoa, nhất là thêm Quyền, thì học nghiệp tinh thông. Văn Xương thì quyết làm bằng được. Tuần định hướng tham vọng đi đúng nơi, tham vọng lớn. Triệt có thể hay có thể dở, mang ý trừ bỏ tham vọng tức là không ham thích gì, rất hợp lá số tu hành. Các lá số Tử Vi nổi danh phần lớn Tham Lang không thấy Triệt, vì có tham vọng mới làm nên đại sự.

Kỵ Diêu dễ gặp thủy tai, ăn chơi. Hình thì phong lưu ăn đòn. Đà, nhất là ở Dần, thì Thái Tuế đảo điên. Địa Kiếp ở Mệnh thì bấp bênh như thuyền trên sóng, theo câu "Mệnh trung ngộ Kiếp Tham do vi lãng lý hành thuyền".

Khi tốt, Tham Lang là tham mưu, cố vấn, vạch đường chỉ lối cho Phá Quân, Thất Sát hành động. Đi với văn tinh là tham khảo, là Thám Hoa; đi với võ tinh thì lân bang cũng khiếp sợ. Đó là lòng ham muốn làm điều tốt, sẵn lòng tham gia không ngại, chia khó khăn với đồng minh. Là kẻ muốn gì được nấy, ngao du đó đây thỏa lòng học hỏi, biết bỏ thói hư tật xấu, biết đâu đúng đâu sai, tìm cho mình lối đi đúng, biết theo ai bỏ ai.

Khi xấu, là sài lang hám ăn hám uống, thích vui chơi, ăn ngon mặc đẹp, khoác lác, đảo điên, lòng tham không đáy, lòng dâm vô độ, thấy ăn là ăn, thấy uống là uống, tên y là "thích đủ thứ". Là kẻ tham ô của công, tham nhũng của dân, sách nhiễu kẻ cô thế. Là kẻ ton hót, đặt điều nịnh bợ, nịnh trên nạt dưới. Là kẻ lang bạt, màn trời chiếu đất. Là kẻ sẵn sàng tham dự mà không ai mời, can thiệp mà không ai muốn, tham gia mà không ai thích, muốn mà không được.

Liêm Dần Thân: nội Liêm ngoại Tham

Từ chân dung của kẻ ngoài ngõ, ta trở lại với cô gái đứng trong sân.

Liêm Trinh ở Dần hay Thân đều luận giống nhau. Bên tả hợp có Tử Tướng, bên hữu hợp có Vũ Phủ, xung chiếu có Tham Lang. Thực chất bên trong là cách Tử Phủ Vũ Tướng Liêm, bên ngoài là cách Sát Phá Tham, hai thế lực mà phía bộ năm sao tương đối mạnh hơn. Vì Tham Lang rất ngán Liêm Trinh, Liêm Trinh ngán Thất Sát, mà Thất Sát cũng chào thua trước Liêm Trinh. Hình ảnh ấy giống như kẻ tham nhũng sợ điều tra viên, điều tra viên sợ ông giám sát, mà ông giám sát bị điều tra coi như cũng xong. Nên có câu:

"Liêm Trinh Sát bất gia, thanh danh viễn bá."

Sát đây là Thất Sát. Sự trong sáng, liêm khiết không bị đánh mất, không bị đoạt, cũng không bị con mắt nhòm ngó của kẻ khác, nên Liêm Trinh nổi danh về đức độ.

Cách Liêm Dần Thân chính xác là "nội Liêm ngoại Tham". Bên trong đạo đức, liêm khiết; bên ngoài tham ô, hay chính xác hơn là tham gia. Vấn đề đặt ra là bên trong chắc gì đã đạo đức, bên ngoài chắc gì là kẻ xấu; không thể vơ các câu phú để kết luận. Câu sau khá rõ:

"Liêm Trinh Mùi Thân cung thủ Mệnh, vô tứ sát, phú quý thanh dương phương viễn danh. Vi 'hùng tú triều viên chi cách'. Gia sát: bình thường."

Dù được phê "hùng tú triều viên", vừa hùng vừa đẹp, có Không Kiếp Hỏa Linh thì chỉ bình thường, thậm chí tầm thường. Nếu chẳng có cát tinh mà cũng chẳng có sát tinh thì vẫn đáng ngưỡng mộ, nhất là thời buổi này. Rất kỵ Bạch Hổ, nhất là đồng cung, vì dễ vào tù do cái họa bày tỏ không đúng chỗ, lúc ấy Tham Lang là kẻ thắng. Nói chung đây là nơi dễ xung đột giữa hai chữ Liêm và Tham nhưng tính chất không mạnh lắm; lợi thế thiên về Liêm Trinh, nhưng chắc gì, còn phải chờ kết luận của hung cát tinh, Kỵ Hình.

Bên trong dò xét, bên ngoài do thám

Hai con mắt nhìn nhau qua khung cửa, và cái nhìn nào tinh hơn thì giữ thế chủ.

Liêm Trinh là con mắt theo dõi của nhóm Tử Vũ Liêm, là gián điệp, là trinh sát. Bên ngoài là Tham Lang, kẻ do thám, thám báo, thám tử. Về nghiệp vụ, Liêm Trinh ăn đứt Tham Lang, chỉ một cái liếc mắt là phát hiện ngay kẻ do thám. Nhưng chắc gì Liêm Trinh thắng, còn phải nhờ các hung tinh để luận, và phải có Hình Kình Hỏa, biểu tượng binh khí, thì mới đoán như vậy.

Dò xét cái gì? Người quản lý là Liêm Trinh luôn dò xét kẻ tham gia, tức Tham Lang, làm việc có tốt không; còn kẻ tham gia cũng luôn để mắt xem ông quản lý có theo dõi mình không. Đó là câu chuyện rất đời thường. Với nam nữ, bên trong là cô gái đang dò xét người đàn ông; bên ngoài là Tham Lang đang tìm hiểu cô gái. Đứng ở vị trí Liêm Trinh, giới nữ dễ có nhân tình rồi tiến tới hôn nhân. Đứng ở vị trí Tham Lang, nam giới đang tìm hiểu xem cô gái đoan trang đức hạnh không để tiến tới chuyện dài lâu. Nam được nữ để ý, hoặc mình đang ham muốn một cô gái nào đó, cũng là một hạn lợi cho hôn nhân của nam.

Bên trong là dài lâu, bên ngoài là ham muốn. Bên trong là thiếu nữ nhìn, bên ngoài là thanh niên ngó. Bên trong: "em muốn yêu anh đậm sâu", bên ngoài: "anh muốn yêu em dài lâu". Liêm Trinh có lợi thế bền vững, dài lâu vì không gặp Sát Phá; kẻ bên ngoài muốn đến tham gia. Trong đời thường là chuyện hợp tác làm ăn tính đến dài lâu: phía chủ là Liêm Trinh, phía khách là Tham Lang, "nghe rằng anh tốt tôi đến tham gia làm ăn". Giữa hai bên vẫn còn một khoảng cách phải vượt qua, như câu ví "nàng như thiếu nữ trong sân, chàng như con chó sủa rân ngoài đường".

Liêm Dần Thân cần gặp và kỵ gặp

Cái trong sáng ấy có giữ được hay không còn tùy những ngôi sao đứng cạnh.

Cần gặp Lộc Tồn, để lâu dài, trường tồn, không bị Kình Đà làm rối. Cần tam Hóa để đánh giá mức thành công, và các cát tinh khác. Xương Khúc: "Dần Thân hội Khúc Xương đồng củng, văn đã hay võ cũng toàn tài". Tả Hữu: "Liêm tọa Thân cung phùng Phụ Bật, cánh kiêm hóa cát phúc quang vinh". Tuần là trung trinh, trung thành, tôn trọng đạo đức. Đà hay hơn Kình vì Đà chủ thuận theo, đi theo con đường đạo đức.

Kỵ gặp Bạch Hổ: dễ tù tội, có việc phải bày tỏ trước công đường, nhất là Bạch Hổ có Đường Phù, vì từ đó có La hoặc Võng hội họp. Thiên Hư thiên về đạo đức giả, không chân thật. Phi Liêm đồng cung có tính phức tạp, thành bộ lưỡng Phi có lợi trong quân sự, đời thường gọi là ngụy quân tử. Tả Hữu cộng Kình Dương thì "tao hình đạo tặc". Kỵ: lòng trong sáng bị nghi ngờ; chú ý Kỵ xung thì chính Tham Lang bị, kẻ này đố kỵ với sự đoan chính của người khác, mà một người trong sáng mà bị người ngoài luôn nghi kỵ thì rất khổ tâm. Hỏa Tinh dễ nổi nóng, kỵ thêm Kình Đà. Thiên Hình, nếu chỉ một sao này đi với cát tinh thì vẫn tốt, nhất là Hình Quyền, Hình Khoa; gặp thêm Kỵ thì Kỵ Hình là tù tội.

Không Kiếp làm mất tác dụng, phản tác dụng: thay vì liêm khiết lại thành vô liêm sỉ, bất chính thất đức, hoặc làm mất tính dài lâu vững bền của Liêm, còn có khả năng bị họa vì bị dò xét hoặc vì đi dò xét. Đó là cách "bán thiên triết xí", gãy cánh giữa trời; trường hợp này cần có Triệt.

Dâm tinh ăn chơi dễ mang họa, vì với nam giới sao này có dâm tính, trong lòng có hình ảnh cô thiếu nữ, nên kỵ gặp Đào, Diêu. Câu phú nói "nhưng Liêm vượng địa phải phòng, chơi bời tửu sắc có lần công môn". Triệt làm Liêm Trinh kém hay dù Triệt ở Kim cung, vì Triệt mang ý xem thường, coi nhẹ chuyện đạo đức phải tuân theo, nên bị thiệt hai chữ đạo đức, không trang nghiêm, không tôn kính. Nhưng nếu có nhiều hung sát tinh thì lại luận khác, Triệt chế ngự được, nhưng uy tín dễ sứt mẻ. Một Liêm Trinh ở Mệnh nổi tiếng ai cũng biết là cụ Nguyễn Công Trứ.

Có người hỏi: tiểu hạn Liêm Trinh gặp Không Kiếp, Phục Hình, Thiên Hình, Đào Hồng, đại hạn mười năm thì sao? Người viết đáp: đó là cách đi dễ về không, may ra đi có về không, đi có tiền về sạch trơn, đi có xe về mất xe, rất kỵ gặp thêm Lưu Lộc Tồn. Đáp số cuối cùng là của Không Kiếp, một bầy tai họa khó tránh; không ngờ vì Thiên Không, gặp nạn vì Địa Kiếp, thiên về do chính ta tạo ra vì có Đào Hoa. Cho nên cách vận dụng là không làm để tránh họa. Tiểu hạn một năm còn dễ qua nếu phòng tránh, chứ đại hạn mười năm thì khó mà tránh nổi.

Nguồn: Tử Vi Bửu Đỉnh – Chính Tinh.