Sáu quẻ lẻ: việc làm, thi cử, mở hàng, kinh doanh

Một khoản vay, một lời hỏi về việc làm ăn: vì sao tưới nước cũng vô ích

Một người hỏi về việc làm ăn vào ngày Giáp Thân, tháng Thân. Người này làm chung với chồng, nhưng vốn lại vay từ mẹ và vài người khác. Nhìn bề mặt, quẻ có Nguyên thần động và Nguyên thần đang sinh cho hào Tài, nghĩa là có vẻ như nguồn tiền được nuôi đều đặn. Nhưng Tài bị cả Nhật lẫn Nguyệt khắc, nên Tài ấy là Tài vô căn: rễ đã bị cắt thì tưới bao nhiêu nước cũng chẳng thêm được gì. Đó là dấu hiệu sự làm ăn vô vọng.

Điều đáng chú ý nằm ở chỗ hào Tử tôn động. Thường Tử tôn động là tượng có người trợ giúp, có lối thoát. Ở quẻ này Tử tôn không báo việc trợ, mà báo việc Tử khắc Thế, tức chính bản thân người hỏi đang mệt mỏi, chịu áp lực căng thẳng vì khoản vay. Phi xà khắc Thế càng làm cho nỗi lo ấy thêm nặng, và hào động lại hóa sinh nên nỗi lo không dừng ở một chỗ mà lan ra.

Vậy bao giờ thì chuyện vỡ ra? Hiện tại Nhật Nguyệt còn hợp với Thế, nên chưa có vấn đề gì quá lớn. Nhưng đến tháng Hợi, Hợi xung Thế, mọi việc sẽ căng thẳng. Tuế lại lâm Tị, vì thế trong năm nay và năm sau, e rằng hỏng cả bát cả đường.

Ba quy tắc nhỏ rút ra từ một quẻ nhiều ràng buộc

Có những điều chỉ hiện ra khi ta soi từng hào một thay vì nhìn cả quẻ.

Về chuyện hợp: hai hào động hợp nhau thì tính là hợp, hào động hợp với hào biến của chính nó cũng tính là hợp. Nhưng hào động và hào biến mà cùng hợp với một hào động khác thì không tính hợp nữa, trừ khi chính Nhật Nguyệt là bên hợp.

Về việc học hay xin việc: loại nghề tự do, không đi theo con đường bằng cấp, và cả việc học lẫn xin việc nói chung, đều lấy hào Tài làm Dụng thần.

Về quẻ có hào âm động: hào âm động chỉ khắc hào của mình khi động, mà không có hào biến, nên thường báo sự việc đang diễn ra tại đúng thời điểm hỏi. Vẫn xét hợp theo Tam hợp cục, nhưng không xét Nhị hợp.

Còn khi hỏi về tình cảm, nếu Thế hoặc Dụng rơi vào Không hoặc nhập Mộ mà lại không động thì gần như chắc chắn hỏng. Với quẻ có các hào liên tiếp sinh nhau, chỉ khi Thế không nằm ở thế bị khắc Dụng thì mới có chỗ tựa. Thế sinh Nguyên thần, Nguyên thần sinh Dụng thần chỉ mô tả cảnh cầu cạnh người giúp đỡ mà chưa chắc thành.

Quẻ về thi cử, giấy tờ: tiềm năng có thật nhưng đang đi sai hướng

Người thi hôm nay còn cần một người nói thật với mình hơn là một lời phán đoán.

Ngày Mậu Dần, tháng Thân, người hỏi về một chuyện thi cử cần giấy tờ, được quẻ Chấn vi Lôi. Thế hóa Tuyệt, báo tình trạng bản thân đang tuyệt vọng. Nhưng cũng có người động viên vì hào ấy hóa sinh. Thế lại lâm Kỵ thần, tức tự thân người hỏi chưa có khả năng làm việc này một mình.

Quan âm động sinh Phụ mẫu, nghĩa là việc có người giúp. Song Thế khắc Dụng thần, Dụng lại sinh Quan, nên người hỏi đang cầu cạnh một người nào đó để việc ấy được nâng đỡ. Việc này có tiềm năng vì Phụ mẫu vượng. Tuy nhiên bản thân người hỏi đang đi sai hướng. Chỉ khi quay về đúng hướng thì chuyện mới ổn.

Còn cụ thể đúng hướng ấy là hướng nào thì quẻ không nói hết. Muốn biết phải đối thoại sâu với người hỏi. Quẻ Dịch chỉ dựng lên cái khung của vấn đề, để người hỏi nhìn thẳng vào nó. Và rốt cuộc, đó vẫn là chuyện của con người.

Mở cửa hàng, xin ngày khai trương: khi một quẻ nói chuyện sống chết

Có những câu hỏi về tiền mà câu trả lời lại nằm ở sự an toàn của người hỏi.

Ngày Nhâm Thìn, tháng Thân, có người hỏi việc mở cửa hàng sẽ ra sao và xin chọn ngày khai trương. Quẻ nhận được là Khảm vi Thủy, biến sang Lục xung hóa Lục hợp.

Huynh đệ đang vượng nhưng bị Nhật bít đường, nghĩa là hiện tại đang bế tắc. Thêm nữa, hào động lại rơi vào Mộ, vốn là tượng cực hung, đẩy vào làm thì khó sống lâu. Nguyên nhân là Quan quỷ ở hào 2 hóa sinh, và Quan quỷ ở hào 5 hóa Trường sinh, cả hai cùng khắc Thế. Nạn này khó mà tránh.

Về thời điểm, xem các mốc ngày Ngọ, ngày Mùi tới, tức ngày mồng một, hay ngày kia, hoặc tháng 11 âm; chậm nhất là năm Tị. Trong quẻ có hào Phụ động tạo thành thế Quan sinh Phụ, Phụ sinh Huynh, nhưng Phụ lại hóa Tài và bị Tài khắc. Chuỗi Quan sinh Phụ sinh Thế vẫn còn tồn tại trong tuần Giáp Thân này vì chưa thể chữa khắc hào Phụ ngay. Đến lúc Tài ở Ngọ thoát ra và không còn khắc mất Phụ, chỉ còn Quan khắc Thế, ứng vào ngày Ngọ, Tuất xuất Không, hoặc tháng Tị xung Không, hoặc qua năm Tị xung Không, tùy quy mô việc. Điều đáng nói: những việc liên quan đến tính mạng thì phòng bao nhiêu cũng không thừa.

Tai họa gồm hai việc. Việc gần nhà là họa do di chuyển, đi xe, liên quan đến một cặp vợ chồng, vì Quỷ ở Thổ Câu Trần hóa sinh khắc Thế tại hào dương. Việc xa nhà cũng có thể là tai nạn xe cộ hoặc bị cướp đường, vì Thổ ở Huyền Vũ. Nhưng nhắc ra là để mọi người đề phòng, còn bản thân người hỏi sẽ ổn, vì quẻ là Lục xung hóa Lục hợp. Qua mốc gần trước thì tạm yên, hẹn đến ngày Thân sẽ hồi lại.

Còn về chuyện kinh doanh, hướng đi này cũng đã sai. Tài vừa hưu vừa Không, báo hiệu hao hụt, thậm chí bị trộm. Nếu muốn ổn thì khi làm lại phải tham vấn lại hướng đi, vì hướng hiện tại coi như đã bỏ, thị trường đã mất dần đến hết. Tài hưu lại Không, nên dù có xung Thế cũng vô nghĩa. Vì sao hỏi chuyện kinh doanh mà chỉ nói chuyện sống chết? Bởi quẻ Dịch báo việc trước mắt trước tiên; mạng còn không thì tiền cũng vô nghĩa.

Một điều cần ghi nhớ: hào vượng đến đâu mà nhập Mộ vẫn là hỏng. Hỏi kinh doanh mà Tài Không là tượng bị trộm. Kinh doanh là chuyện ngày dài tháng rộng, nên không biết trộm lúc nào, nhưng có thể phân biệt người nhà hay người ngoài bằng cách xem Tài Không rơi vào nội quái hay ngoại quái.

Chọn ngày khai trương: gặp Mộ hai lần thì không còn đường lui

Hai hào xung nhau, có một hào là mộ của hào thứ ba, thì hào mộ ấy coi như đã mất.

Với cùng quẻ Khảm vi Thủy ấy, muốn chọn ngày khai trương thì trước hết xem Ứng kỳ cuối cùng của hào Tài. Nếu là Lục xung hóa Lục hợp, chỉ cần xem Ứng kỳ ban đầu của hào Tài mà thôi. Ở quẻ này Tài nằm ở Ngọ Hỏa, thời điểm khai trương là Ngọ và Tị, cái nào thuận tiện thì lấy, vì thời điểm nào cũng phải trải qua giai đoạn đầu khó khăn rồi mới tới ngọt ngào.

Nếu bỏ qua yếu tố Lục hợp, Lục xung và chỉ chú ý về mặt kỹ thuật, ta có hai phương diện.

Phương diện một: hào Thổ hưu, Tài tuần Không, xem như việc hỏi bỏ đi, không tồn tại cơ hội đạt mưu cầu. Dụng thần nhập Mộ ở hào động Tuất Thổ, nhưng ở đây ta không tính Mộ, vì Nhật Thìn xung mất Mộ Tuất. Giả sử Nhật không xung mất Mộ, thì hào động Thìn Thổ cũng xung mất Tuất Thổ, tức Mộ của Thế Tài. Điều đáng lưu ý là khi hai hào động xung nhau, nếu một hào là Mộ của hào khác thì hai hào xung nhau tính là Mộ bị xung, xem như mất Mộ. Trong trường hợp này Tuần không nhập Mộ, hỏi gì cũng hỏng.

Phương diện hai: hào Thế bị hai hào động khắc, lại nhập Mộ tại Nhật, xem như hỏng. Nhưng còn hào Thìn Thổ động có được tính là Mộ của Thế khi đang bị hào Tuất Thổ động xung hay không? Câu trả lời dẫn tới một nguyên tắc mấu chốt về Ứng kỳ:

Khi một hào rơi vào trạng thái đặc biệt, nếu có một hào khác, hoặc Nhật Nguyệt, có khả năng giải quyết điểm Ứng kỳ đó thì ta không tính hào ấy rơi vào trạng thái đặc biệt nữa.

Ví dụ cho trạng thái này là không bị Nhật xung, hoặc phi được Nhật hợp. Trong quẻ này có hai hào xung nhau, khi đến thời điểm của hào này thì hào kia sẽ mất. Nhật Thìn đang xung hào Tuất Thổ, tức đã đứng đúng vào Ứng kỳ của tình huống xung nhau, nên ở hiện tại hào Tuất Thổ ngoài việc là hào Thổ ra sẽ không làm quy chiếu cho bất kỳ trường hợp nào khác. Vì thế hào Thìn không bị tính là bị Tuất xung, và Thế nhập Mộ hai lần.

Nếu không phải Lục xung hóa Lục hợp, điều xấu trùng trùng vây quanh và không cứu nổi. Gặp tình huống này phải tránh ngay, bởi Thế nhập Mộ hai lần thì không gì nguy bằng. Điều xấu sẽ ứng vào thời điểm xung Mộ, vì trong quẻ có hai hào Thổ khắc Thế. Hào Phụ xem như mất đi vì hóa khắc. Hiện tại đang nhập Mộ nên tạm tránh được, nhưng lúc thoát Mộ cũng là lúc điều xấu ứng nghiệm nặng nề nhất. Vì là Lục xung hóa Lục hợp, ban đầu quẻ chỉ báo rằng việc kinh doanh sẽ rất khó, cả với việc lẫn với con người.

Quẻ về việc công ty gần đây: hai hướng hỏi, hai cách xem

Cùng một lá số báo cáo bị lệch, người hỏi lo giữ việc hay lo cho an nguy của mình thì quẻ phải đọc khác nhau.

Ngày Canh Thìn, tháng Mùi, một nhân viên hỏi về công việc gần đây. Cuối tháng vừa qua họ làm báo cáo sản xuất tháng, nhầm ngày và lệch số. Sau đó nhờ bộ phận hỗ trợ xử lý, số bên kho khớp. Nhưng bên kế toán hôm nay phát hiện số bị lệch, nên họ hỏi mình có bị ảnh hưởng gì không. Quẻ nhận được là Phong Sơn Tiệm biến sang Trạch Thủy Khốn.

Với quẻ này có hai hướng hỏi.

Hướng thứ nhất: nếu người hỏi quan tâm công việc có giữ được không thì lấy Quan làm Dụng thần. Ngoại quái hợp thành Mộc cục, cũng chính là Quan cục. Ta lấy cục này làm Dụng thần, vì cục luôn mặc định vượng. Vậy Dụng thần ở quẻ này có bản chất Vượng. Thế làm Kỵ thần. Với quẻ công danh, Kỵ thần trì Thổ tức bản thân có ý bỏ việc; nguyên nhân bỏ việc có thể là mệt mỏi, hoặc có việc tốt hơn, và điều đó nằm ở bản chất Vượng Suy của hào Thổ này. Xét nhóm hào động và hào biến, Mộc cục ở ngoại quái bị hào Thân Kim động hóa khắc, nhưng Thân Kim lại đang gặp Tuần không. Việc này chia thành ba giai đoạn.

Giai đoạn một, trước tháng Thân: hào Thân Kim vẫn còn can thiệp được vào chuỗi động. Chỉ có cặp Thân Kim khắc Mộc cục, nghĩa là công việc có va chạm với một nhóm người, như một công ty quốc tế, nhưng bản thân mình là người hay tự nghi ngờ. Muốn giữ việc ở giai đoạn này phải hạ mình, nhún nhường, khéo léo, chịu khó thích nghi (như Thủy), chạy theo nhóm này mà giữ được công việc.

Giai đoạn hai, từ Thân đến trước Sửu: chỉ còn Mộc cục làm Cừu thần của Thế, và Thế hóa khắc. Với tình huống Thế hóa khắc, việc này vẫn nguy hiểm, ảnh hưởng có thể sâu xa. Việc này xuất phát từ một người có tính như Hỏa, và muốn giải quyết thì phải cư xử như Thủy. Nhưng dù sao việc này cũng không kéo dài được vì phải xử lý quá nhiều đầu mối. Cần lưu ý rằng càng nhiều biến số can thiệp vào câu chuyện, việc kiểm soát các biến số càng khó khăn. Với những tình huống cần can thiệp, tốt nhất chỉ nên thay đổi một biến số. Từ hai biến số trở lên, việc cực kỳ phức tạp, nên rút ra để tránh họa.

Giai đoạn ba, từ Sửu trở đi: chỉ còn Mộc cục và Phụ mẫu, hợp thành Cừu thần sinh Kỵ thần của hào Thổ. Việc này trở thành nhiều người hại mình, thù trong giặc ngoài. Phải thoát khỏi công việc trước thời điểm Sửu, tốt nhất là trước tháng Thân, vì từ Thân trở đi Thổ cũng hóa khắc.

Còn với trường hợp không phải sự việc liên tục mà chỉ hỏi an nguy, tức sự kiện không xác định thời gian, ta chọn Sửu làm Ứng kỳ kết thúc sự việc với mức nguy hiểm cao nhất (cụm hào động khắc, hào biến khắc), còn tháng Thân là lúc bản thân gặp nguy hiểm lớn đầu tiên (hào biến khắc). An nguy của bản thân là điều quan trọng nhất. Với quẻ này, câu chuyện vẫn như người xưa nói: còn rừng thì còn củi, lo gì.

Hướng thứ hai là hướng của người chỉ lo cho an nguy bản thân, và cách xem về cơ bản tương tự như trên.

Một công ty, một năm: chia cuối năm thành những chặng liên tiếp

Kinh doanh là chuỗi kéo dài, nên mỗi mốc địa chi là một tầng của cùng một câu chuyện.

Ngày Bính Ngọ, tháng Tuất, một học viên hỏi quẻ kinh doanh công ty đến cuối năm. Quẻ Ích biến sang Hằng: Phong Lôi Ích hóa Lôi Phong Hằng. Thể quẻ là Chấn hóa Tốn, Tốn hóa Chấn, chắc chắn toàn bộ sẽ hợp nhau. Với Tam hợp, cần nhớ Tam hợp được ưu tiên hơn Nhị hợp.

Với những quẻ phức tạp như thế này, việc đầu tiên là liệt kê tất cả các trạng thái phụ thuộc vào Nhật Nguyệt trước khi bắt đầu giải. Về Tuần không: Dần, Mão Tuần không. Về Nguyệt phá: Thìn Nguyệt phá. Vậy quẻ này có hào 2 và hào 6 Tuần không, và hào 3 Nguyệt phá.

Về Tam hợp cục: có nhóm Thìn – Tị đang chờ Thân, và nhóm Mùi – Mão đang chờ Hợi để thành cục. Nguyên tắc với cục khuyết chi: hai chi đã xuất hiện trong quẻ không được hỏng, tức không bị Phá hay Không, trừ khi có Nhật hoặc Nguyệt tới thời điểm xem quẻ đóng vai chi thứ ba. Tuy vậy hào 3 động hóa hợp, theo nguyên tắc xuất hiện Ứng kỳ, ta xem hào này như hào thông thường vì Phá đã được hào biến hợp giải. Nên trong hai cục này, chỉ có Thủy cục Thân – Tý – Thìn là cục khuyết chi; Mộc cục không thành vì hào 6 Tuần không.

Ta có hai hào Tuần không nhập Mộ ở hào Mùi động. Nhưng hào 2 động hóa sinh, nên áp dụng nguyên tắc Tuần không nhập Mộ mà được sinh thì không tính hỏng, ứng kỳ vào lúc xung thực Tuần không. Hào 6 tuy hóa hợp nhưng không được sinh, nên xem như hào này mất.

Kinh doanh là việc liên tục, nên ta lấy tất cả các mốc và chia thành các giai đoạn. Việc kinh doanh tính theo tháng (tháng Tuất), không tính theo ngày. Căn cứ vào đó thứ tự địa chi là Tị – Dần – Thân.

Giai đoạn trước Tị: Tài, Dụng thần, được Nhật sinh, lại lâm Nguyệt, nên tính là Vượng. Nhưng hai hào Tài, một bị hợp (hào 4), một nằm trong cục đang chờ thực (hào 3), nên ở hiện tại xem như vô dụng. Giai đoạn này kinh doanh lỗ, vì bị người khác giữ nguồn tiền (hợp), và đang chờ liên kết với người khác để làm (Tam hợp khuyết). Vì thế đây vẫn là giai đoạn súc tích khí lực, chuẩn bị cho các giai đoạn sau, không có gì phải vội.

Giai đoạn từ Tị đến trước Dần: hào Tài ở hào 4 đã xuất hiện, nhưng bản thân chưa nắm được hào Thế đang tạm mất đi, chờ thực cục. Ngoài ra, trong giai đoạn này hào Tài đang hình hào Thế, nghĩa là bản thân sẽ gặp trục trặc liên quan đến việc hỏi. Giai đoạn này vẫn tính là lỗ, hoặc nếu chưa làm thì chưa có tiền.

Giai đoạn từ Dần đến trước Thân: vẫn bị hào 4 hình. Trong quẻ có ba hào động theo thứ tự Tị Hỏa – Mùi Thổ – Dần Mộc. Cả ba hào đều Vượng (hào 2 hóa sinh, hóa Trường sinh), đủ sức tác động lên nhau mà không vướng mắc: cặp Tị – Mùi còn Mùi, cặp Mùi – Dần còn Dần. Dần là Kỵ thần, nên khi chuỗi này kết thúc, Dần quy chiếu với Dụng và Thế, và Dần khắc Dụng, tức kết quả ban đầu là lỗ. Nhưng hào Thế đang khuyết chi, nên giai đoạn này chuyển thành lời.

Sáu quẻ này cho thấy một điểm chung: mỗi quẻ đều bắt đầu bằng việc chọn đúng Dụng thần theo câu hỏi, rồi chia việc thành những chặng thời gian có mốc rõ ràng, thay vì kết luận một lần cho cả câu chuyện.

Nguồn: Vi Nhất Sơn, Bốc Dịch Đại Toàn.