Bài tổng quan
Quẻ chỉ có một hào động và cách đọc ngày ứng, cát hung
Khi cả quẻ chỉ một hào động, ngũ hành sinh khắc như nhạt đi và hình tượng lên tiếng. Con chó yếu dần rồi chết đúng tháng Dậu, người buôn gang lỗ từ tháng Mão, người ra khỏi nhà mất vì tai nạn đúng ngày Tỵ. Một hào đơn độc mang theo những lời nào?
Khi cả quẻ chỉ có một hào động, hay chỉ có một hào đứng yên giữa năm hào động, thì cách đọc thay đổi hẳn so với quẻ thông thường. Người xưa bàn chuyện này, nhưng phần nhiều chỉ nói đến ngày ứng nghiệm. Qua thực hành lâu năm, có thể thấy hào độc phát và hào độc tĩnh còn dính đến cả nguyên nhân lẫn thành bại của sự việc.
Hào độc phát và hào độc tĩnh làm được những việc gì
Hào độc phát, tức hào duy nhất động trong quẻ, có bốn công dụng. Thứ nhất, nó chỉ ngày ứng nghiệm của sự việc. Thứ hai, nó chỉ nguyên nhân và tính chất của sự việc. Thứ ba, nó làm nhạt tác dụng của ngũ hành sinh khắc, lấy tượng làm chủ để chỉ cát hung. Thứ tư, nó làm hiện ra điều chiêm thử ứng bỉ, tức là điều người hỏi không hỏi nhưng còn trọng đại hơn.
Hào độc tĩnh, tức hào duy nhất đứng yên khi các hào còn lại đều động, chỉ có hai công dụng: chỉ ngày ứng nghiệm, và chỉ nguyên nhân cùng tính chất của sự việc.
Độc phát chủ ngày ứng nghiệm
Nói chung ngày ứng nghiệm là ngày hoặc tháng trực của hào động, hoặc ngày hợp với hào động, đúng với câu động mà gặp trực, gặp hợp. Dùng hào độc phát để định kỳ thì thường hào động ấy liên hệ khá mật thiết với dụng thần, tuy cũng không loại trừ trường hợp hào chẳng dính gì với dụng thần mà vẫn làm hào ứng kỳ.
Con chó yếu dần rồi chết đúng tháng Dậu
Năm Giáp Thân, ngày Kỷ Sửu, tháng Thân, một phụ nữ hỏi bệnh của con chó, gieo được Đoài vi Trạch biến Lôi Trạch Quy Muội, hào năm động:
- Hào sáu: Phụ mẫu Mùi thổ, hào âm, hào Thế, lâm Câu Trần.
- Hào năm: Huynh đệ Dậu kim, hào dương động, lâm Chu Tước, hóa ra Huynh đệ Thân kim.
- Hào bốn: Tử tôn Hợi thủy, hào dương, lâm Thanh Long.
- Hào ba: Phụ mẫu Sửu thổ, hào âm, hào Ứng, lâm Huyền Vũ.
- Hào hai: Thê tài Mão mộc, hào dương, lâm Bạch Hổ.
- Hào một: Quan quỷ Tỵ hỏa, hào dương, lâm Đằng Xà.
Lấy Tử tôn làm dụng thần. Tháng sinh, ngày khắc, vượng suy ngang nhau. Nguyên thần phát động đến sinh, vốn có thể giúp dụng thần thêm sức, nhưng nguyên thần lại động mà hóa thoái. Đây là quẻ một hào độc phát, báo rằng thân thể con chó sẽ yếu dần, một ngày kém hơn một ngày. Về sau con chó chết vào tháng Dậu năm Ất Dậu. Cả năm lẫn tháng đều ứng vào hào độc phát. Hào động của quẻ này liên hệ rất mật thiết với dụng thần, nên hào độc phát chủ ngày ứng nghiệm.
Buôn gang thô: dụng thần độc phát hóa tuyệt
Ngày Giáp Dần, tháng Dần, một người đàn ông hỏi chuyện buôn bán gang thô thế nào, gieo được Phong Địa Quan biến Phong Sơn Tiệm, hào ba động:
- Hào sáu: Thê tài Mão mộc, hào dương, lâm Huyền Vũ.
- Hào năm: Quan quỷ Tỵ hỏa, hào dương, lâm Bạch Hổ.
- Hào bốn: Phụ mẫu Mùi thổ, hào âm, hào Thế, lâm Đằng Xà.
- Hào ba: Thê tài Mão mộc, hào âm động, lâm Câu Trần, hóa ra Huynh đệ Thân kim.
- Hào hai: Quan quỷ Tỵ hỏa, hào âm, lâm Chu Tước.
- Hào một: Phụ mẫu Mùi thổ, hào âm, hào Ứng, lâm Thanh Long.
Lấy Thê tài làm dụng thần. Thê tài được ngày tháng phù giúp nên vượng tướng, nhưng điều không nên là dụng thần độc phát rồi hóa tuyệt. Vì thế khuyên ông đừng làm. Người này không nghe, đi buôn gang thô, kết quả từ tháng Mão trở đi lỗ liên tiếp nên đành dừng. Đây là trường hợp dụng thần độc phát, vì vậy quan hệ với ngày ứng cũng khá chặt.
Tiền vào đúng giờ Tỵ, hôm sau và ngày Tuất
Ngày Nhâm Thân, tháng Dần, một người hỏi tài vận những ngày gần đây, gieo được Sơn Hỏa Bí biến Sơn Lôi Di, hào ba động:
- Hào sáu: Quan quỷ Dần mộc, hào dương, lâm Bạch Hổ.
- Hào năm: Thê tài Tý thủy, hào âm, lâm Đằng Xà.
- Hào bốn: Huynh đệ Tuất thổ, hào âm, hào Ứng, lâm Câu Trần.
- Hào ba: Thê tài Hợi thủy, hào dương động, lâm Chu Tước, hóa ra Huynh đệ Thìn thổ.
- Hào hai: Huynh đệ Sửu thổ, hào âm, lâm Thanh Long.
- Hào một: Quan quỷ Mão mộc, hào dương, hào Thế, lâm Huyền Vũ.
Lấy Thê tài làm dụng thần. Quẻ có hai hào Thê tài, lấy hào đang phát động là Hợi thủy. Dụng thần được tháng hợp mà vượng, lại được ngày sinh phù, động mà sinh Thế, là tượng gần đây có tiền vào. Nhưng dụng thần động rồi nhập mộ ở hào biến, lại hóa ra hồi đầu khắc. Hôm sau hào biến bị ngày hợp lại, không khắc được dụng thần; đến giờ Tỵ dụng thần từ mộ khố bị xung ra, có tiền vào được. Ngày Tuất xung bỏ hào biến, cũng có tiền vào. Dụng thần động mà lâm Chu Tước, Chu Tước chủ cái miệng, nhất định là nhờ nói chuyện mà được tiền.
Về sau quả ứng vào giờ Tỵ hôm sau và giờ Tỵ ngày Tuất. Người ấy giới thiệu việc làm ăn cho người khác, mỗi lần được hai trăm đồng.
Độc phát chủ cát hung
Nếu trong quẻ chỉ có một hào động, hào ám động không tính, thì khi đoán cát hung phải thật thận trọng. Quẻ độc phát dường như làm mờ phép tắc sinh khắc của ngũ hành, mà thay vào đó là tượng giữ vai chủ đạo. Nghĩa là mười hai cung trường sinh có vai trò chính trong việc đoán cát hung của quẻ. Trường sinh, mộc dục, đế vượng phần nhiều là tin tốt; tử, mộ, tuyệt phần nhiều là tin xấu. Có quẻ dụng thần dù rất yếu mà gặp trường sinh, mộc dục, lâm quan, đế vượng thì lại hiện ra sinh cơ. Có quẻ dụng thần vượng tướng mà gặp tử, mộ, tuyệt thì đi về phía không tốt. Thực hành cho thấy tử là tin xấu nhất, kế đến là tuyệt, sau cùng mới là mộ, mức cát hung có khác nhau.
Hào độc phát chủ cát hung có hai trường hợp. Một là hào mà dụng thần nương vào phát động, tác dụng lên dụng thần theo góc nhìn của tượng. Hai là chính dụng thần tự phát động, hào biến tác dụng lên dụng thần.
Đi xa: Quan quỷ độc phát cắt đứt Thế
Ngày Tân Sửu, tháng Tỵ, một người bạn Dịch học ở vùng đông bắc nhờ xem chuyến đi, gieo được Hỏa Thiên Đại Hữu biến Lôi Thiên Đại Tráng, hào sáu động:
- Hào sáu: Quan quỷ Tỵ hỏa, hào dương động, hào Ứng, lâm Đằng Xà, hóa ra Phụ mẫu Tuất thổ.
- Hào năm: Phụ mẫu Mùi thổ, hào âm, lâm Câu Trần.
- Hào bốn: Huynh đệ Dậu kim, hào dương, lâm Chu Tước.
- Hào ba: Phụ mẫu Thìn thổ, hào dương, hào Thế, lâm Thanh Long.
- Hào hai: Thê tài Dần mộc, hào dương, lâm Huyền Vũ.
- Hào một: Tử tôn Tý thủy, hào dương, lâm Bạch Hổ.
Quẻ có một hào độc phát. Nếu xét theo ngũ hành sinh khắc, đoán chuyến đi thì Ứng là nơi đến, Thế vượng tướng, Ứng động sinh Thế, đáng lẽ là cát. Nhưng thực tế người này ra khỏi nhà vào ngày Ất Tỵ thì chết vì tai nạn xe.
Xét theo tượng, Quan quỷ Tỵ hỏa độc phát không phải sinh Thế mà là tuyệt Thế, ra khỏi nhà tất hung nhiều cát ít. Nay Tỵ hỏa gặp không vong, ra khỏi không là xấu. Đồng thời ngày ứng cũng ứng vào hào độc phát.
Cha bị bệnh: Quan quỷ độc phát lâm Câu Trần
Ngày Đinh Sửu, tháng Ngọ, một người học trò hỏi giúp một phụ nữ về bệnh của cha bà, gieo được Thiên Địa Bĩ biến Thiên Thủy Tụng, hào hai động:
- Hào sáu: Phụ mẫu Tuất thổ, hào dương, hào Ứng, lâm Thanh Long.
- Hào năm: Huynh đệ Thân kim, hào dương, lâm Huyền Vũ.
- Hào bốn: Quan quỷ Ngọ hỏa, hào dương, lâm Bạch Hổ.
- Hào ba: Thê tài Mão mộc, hào âm, hào Thế, lâm Đằng Xà.
- Hào hai: Quan quỷ Tỵ hỏa, hào âm động, lâm Câu Trần, hóa ra Phụ mẫu Thìn thổ.
- Hào một: Phụ mẫu Mùi thổ, hào âm, lâm Chu Tước.
Lấy Phụ mẫu làm dụng thần. Quẻ có hai hào Phụ mẫu, lấy hào bị ám động là Phụ mẫu Mùi thổ làm dụng thần. Quan quỷ Tỵ hỏa một hào độc phát, bàn đến tuyệt chứ không bàn đến sinh, bệnh này rất hung. Đất tuyệt lâm Câu Trần, mà Câu Trần chủ ung thư, nên câu đoán đầu tiên là người này mắc ung thư, hơn nữa rất hung, mạng sẽ không dài.
Dụng thần lâm hào một ám động. Hào một là chân, người này thích chạy đông chạy tây; lâm Chu Tước, Chu Tước chủ chuyện nói, nghĩa là có bệnh vẫn đi lại tìm người trò chuyện. Kỵ thần là Mộc ở hào ba, chủ gan. Ung thư là bệnh lâu năm, bệnh lâu sợ xung, ngày xung dụng thần là bất lợi cho dụng thần, mà Sửu thổ trên ngày cũng là gan, nên đó là ung thư gan.
Người đoán phán người này không chết ở tháng Mùi, nhất định chết ở tháng Thân. Về sau ông mất vào ngày Canh Thân, tháng Mùi: dụng thần gặp tháng trực, hào độc phát gặp ngày hợp.
Việc làm của con ở đơn vị: dụng thần bị ngày hợp và tuyệt
Ngày Quý Mão, tháng Hợi, một người phụ nữ từ nơi khác đến, hỏi con mình đang ở trong đơn vị thì xảy ra chuyện, công việc có giữ được không. Gieo được Thủy Trạch Tiết biến Khảm vi Thủy, hào một động:
- Hào sáu: Huynh đệ Tý thủy, hào âm, lâm Bạch Hổ.
- Hào năm: Quan quỷ Tuất thổ, hào dương, lâm Đằng Xà.
- Hào bốn: Phụ mẫu Thân kim, hào âm, hào Ứng, lâm Câu Trần.
- Hào ba: Quan quỷ Sửu thổ, hào âm, lâm Chu Tước.
- Hào hai: Tử tôn Mão mộc, hào dương, lâm Thanh Long.
- Hào một: Thê tài Tỵ hỏa, hào dương động, hào Thế, lâm Huyền Vũ, hóa ra Tử tôn Dần mộc.
Lấy Quan quỷ làm dụng thần. Quan quỷ hiện hai chỗ, lấy hào hợp với ngày là Quan quỷ Tuất thổ. Ngày tháng không sinh phù dụng thần, ngày khắc mà lại mang theo hợp, thành bị trói, hết sức bất lợi cho dụng thần. Hào một Tỵ hỏa độc phát, dụng thần lâm tuyệt, công việc chắc chắn mất. Phản hồi vào ngày Ất Tỵ: công việc đã không giữ được.
Tình cảm: Quan quỷ gặp tuyệt, người ta đã có gia đình
Ngày Giáp Dần, tháng Dần, một cô gái hỏi tình cảm với một người đàn ông sẽ ra sao, gieo được Hỏa Phong Đỉnh biến Lôi Phong Hằng, hào sáu động:
- Hào sáu: Huynh đệ Tỵ hỏa, hào dương động, lâm Huyền Vũ, hóa ra Tử tôn Tuất thổ.
- Hào năm: Tử tôn Mùi thổ, hào âm, hào Ứng, lâm Bạch Hổ.
- Hào bốn: Thê tài Dậu kim, hào dương, lâm Đằng Xà.
- Hào ba: Thê tài Dậu kim, hào dương, lâm Câu Trần.
- Hào hai: Quan quỷ Hợi thủy, hào dương, hào Thế, lâm Chu Tước.
- Hào một: Tử tôn Sửu thổ, hào âm, lâm Thanh Long.
Lấy Quan quỷ làm dụng thần. Dụng thần được tháng hợp vốn là vượng, nhưng điều không nên là hào sáu Tỵ hỏa độc phát, dụng thần lâm tuyệt, hai người nhất định khó dài lâu. Quan quỷ hợp với Phụ mẫu trên ngày, nghĩa là người đàn ông cô đang qua lại đã có gia đình. Kết quả hai người chia tay vào ngày Kỷ Mão.
Thuế vụ đến kiểm tra sổ sách: Quan quỷ vô lực
Ngày Mậu Tuất, tháng Sửu, một người đàn ông hỏi cục thuế đến kiểm tra sổ sách thì sao. Gieo được Hỏa Thủy Vị Tế biến Lôi Thủy Giải, hào sáu động:
- Hào sáu: Huynh đệ Tỵ hỏa, hào dương động, hào Ứng, lâm Chu Tước, hóa ra Tử tôn Tuất thổ.
- Hào năm: Tử tôn Mùi thổ, hào âm, lâm Thanh Long.
- Hào bốn: Thê tài Dậu kim, hào dương, lâm Huyền Vũ.
- Hào ba: Huynh đệ Ngọ hỏa, hào âm, hào Thế, lâm Bạch Hổ.
- Hào hai: Tử tôn Thìn thổ, hào dương, lâm Đằng Xà.
- Hào một: Phụ mẫu Dần mộc, hào âm, lâm Câu Trần.
Lấy Quan quỷ làm người của cục thuế, xem quan hệ giữa Quan quỷ và Thế. Quan quỷ Hợi thủy tuy khắc Thế nhưng ẩn mà không hiện, lại bị ngày tháng khắc chế. Tỵ hỏa độc phát lại là đất tuyệt, không có sức khắc chế Thế, nhất định sẽ không làm khó mình, kiểm tra không ra vấn đề. Kết quả quả nhiên không kiểm ra vấn đề gì.
Đứa trẻ bị bắt cóc: Tử tôn không vong gặp tử địa
Ngày Giáp Tuất, tháng Mùi, có người hỏi một đứa bé bị bắt cóc lành dữ thế nào. Quẻ do một người bạn Dịch học cung cấp: Thủy Địa Tỷ biến Phong Địa Quan, hào sáu động:
- Hào sáu: Thê tài Tý thủy, hào âm động, hào Ứng, lâm Huyền Vũ, hóa ra Quan quỷ Mão mộc.
- Hào năm: Huynh đệ Tuất thổ, hào dương, lâm Bạch Hổ.
- Hào bốn: Tử tôn Thân kim, hào âm, lâm Đằng Xà.
- Hào ba: Quan quỷ Mão mộc, hào âm, hào Thế, lâm Câu Trần.
- Hào hai: Phụ mẫu Tỵ hỏa, hào âm, lâm Chu Tước.
- Hào một: Huynh đệ Mùi thổ, hào âm, lâm Thanh Long.
Xem lành dữ của đứa trẻ thì Tử tôn là dụng thần. Tử tôn không vong lâm Đằng Xà. Không vong là mất mát, sợ hãi, lòng hư; Đằng Xà là dây trói, là gan nhỏ. Gộp lại, đó là tin đứa bé bị mất, bị bắt cóc, và cũng là tin đứa bé sau khi bị bắt cóc rất sợ hãi.
Nếu xét theo ngũ hành sinh khắc thông thường, ngày tháng sinh phù Tử tôn, Tử tôn ra khỏi không là có thể về. Nhưng quẻ này hào sáu Tý thủy độc phát, quẻ độc phát chủ yếu dựa vào tượng để phân cát hung. Tý thủy là tử địa của dụng thần, tử địa độc phát nhất định hung. Thực tế, đứa trẻ bị bọn bắt cóc giết.
Con đi hai ngày chưa về: tử địa độc phát, nước nuốt đứa trẻ
Ngày Quý Mùi, tháng Mùi, có người hỏi con trai ra ngoài hai ngày chưa về, lành dữ ra sao. Quẻ cũng do người bạn Dịch học cung cấp: Cấn vi Sơn biến Phong Sơn Tiệm, hào năm động:
- Hào sáu: Quan quỷ Dần mộc, hào dương, hào Thế, lâm Bạch Hổ.
- Hào năm: Thê tài Tý thủy, hào âm động, lâm Đằng Xà, hóa ra Phụ mẫu Tỵ hỏa.
- Hào bốn: Huynh đệ Tuất thổ, hào âm, lâm Câu Trần.
- Hào ba: Tử tôn Thân kim, hào dương, hào Ứng, lâm Chu Tước.
- Hào hai: Phụ mẫu Ngọ hỏa, hào âm, lâm Thanh Long.
- Hào một: Huynh đệ Thìn thổ, hào âm, lâm Huyền Vũ.
Đoán lành dữ của đứa con thì Tử tôn là dụng thần. Quẻ này giống quẻ trước ở nhiều chỗ: dụng thần đều là Thân kim và đều gặp không vong, ngày tháng sinh phù dụng thần, nhìn thì có vẻ vượng tướng. Nhưng Tý thủy một hào độc phát, dụng thần gặp tử địa, hỏi lành dữ thì nhất định hung nhiều cát ít.
Hôm sau tìm thấy thi thể đứa bé, thì ra đứa bé chết đuối. Dụng thần chết ở Tý thủy, đứa bé chết trong nước, có thể gọi là đoán thần nghiệm.
Nguồn: Vương Hổ Ứng, Lục hào nghi hoặc chỉ mê.
