Tuyến tiền liệt và tinh hoàn sưng hiện ở Thủy, hào hai, Câu Trần

Một người cha bí tiểu, một người chú đau tức vùng bụng dưới, một ông già lo cho thân mình, hỏi ở những nơi khác nhau mà quẻ nào cũng quay về một dòng nước và một hào gần đáy. Thủy là nước tiểu, hào hai là chỗ kín nhất của thân thể, còn Câu Trần là sự sưng phồng. Ghép ba chữ ấy lại, quẻ gọi đúng tên căn bệnh nào?

Tuyến tiền liệt và những biểu hiện hay gặp

Tuyến tiền liệt nằm ở đoạn sau của niệu đạo, hình dáng như một khối hình nón tròn. Vì nó ôm quanh đoạn niệu đạo ấy nên liên quan rất chặt đến việc đi tiểu.

Viêm tuyến tiền liệt là bệnh thường gặp ở nam giới, phần lớn ở tuổi thanh niên và trung niên, người già cũng có. Về lâm sàng chia thành cấp tính và mạn tính. Cấp tính khá ít gặp, còn mạn tính có tỉ lệ khá cao ở người trưởng thành. Vì viêm mạn tính phần nhiều kèm viêm túi tinh nên còn gọi là viêm tuyến tiền liệt túi tinh.

Biểu hiện chính là niệu đạo có cảm giác nóng rát, cảm giác kiến bò; vùng tầng sinh môn và hậu môn đau, có thể lan ra vùng thắt lưng cùng, bẹn, phía trên xương mu, dương vật, tinh hoàn, đôi khi lan lên bụng. Người bệnh tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu đau, tiểu mất thời gian và luôn thấy chưa hết. Một số ít có tiểu ra máu; sáng sớm trước khi tiểu, hoặc khi đại tiện, miệng niệu đạo có thể rỉ ra dịch nhầy hay dịch mủ. Chức năng tình dục bị rối loạn, tâm trạng u uất, mệt mỏi, mất ngủ. Nặng thì tuyến tiền liệt phì đại, thậm chí thành ung thư.

Ba dấu hiệu của bệnh tuyến tiền liệt trong quẻ

Qua thực tiễn kiểm chứng, bệnh này gắn với ba điều. Thứ nhất, về ngũ hành, liên quan mật thiết với Thủy, vì trong bệnh tật Thủy đại diện cho nước tiểu. Thứ hai, về vị trí hào, liên quan hào hai và hào ba, vì đó là chỗ của cơ quan sinh dục. Thứ ba, về lục thân, liên quan hào Tài, vì Tài chủ nước tiểu.

Thông thường, nếu hào lâm Chu Tước và dụng thần vượng tướng thì phần nhiều là chứng viêm. Nếu lâm Câu Trần và dụng thần vượng tướng thì phần nhiều là phì đại. Nếu lâm Câu Trần mà dụng thần hưu tù, gặp tử, mộ, tuyệt thì chuyển thành ung thư.

Mười hai quẻ tuyến tiền liệt đã ứng nghiệm

Mười hai quẻ dưới đây đều gom lại ở cùng một cụm: Thủy, hào hai, Tử tôn và Câu Trần.

Nước không ra được, Tử tôn hợp trói nguyên thần

Ngày Tân Dậu tháng Sửu, tuần không Tý Sửu, một người bạn học cũ ở quê xem bệnh của cha, được Lôi Địa Dự biến Địa Thủy Sư. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Thê tài Canh Tuất thổ lâm Đằng Xà; hào năm Quan quỷ Canh Thân kim lâm Câu Trần; hào bốn Tử tôn Canh Ngọ hỏa lâm Chu Tước, là Ứng, đang động, hóa ra Thê tài Quý Sửu thổ; hào ba Huynh đệ Ất Mão mộc lâm Thanh Long; hào hai Tử tôn Ất Tỵ hỏa lâm Huyền Vũ, cũng động, hóa ra Thê tài Mậu Thìn thổ; hào một Thê tài Ất Mùi thổ lâm Bạch Hổ, là Thế, có Phụ mẫu Canh Tý thủy phục bên dưới. Lấy Phụ mẫu làm dụng thần. Phụ mẫu Tý thủy gặp không vong, nhưng tháng hợp ngày sinh nên vẫn vượng, không phải bệnh đe dọa tính mạng. Thủy rơi vào không vong thì không ra được, lại tuyệt ở Tử tôn hào hai; Tử tôn ở hào hai là cơ quan sinh dục, biểu thị nước không thoát ra. Tử tôn lại hợp trói nguyên thần, không để nó sinh cho Thủy, biểu thị tiểu không ra; nguyên thần lâm Câu Trần, biểu thị sưng to. Vì vậy phán đoán là phì đại tuyến tiền liệt. Thực tế đúng là phì đại tuyến tiền liệt.

Phụ mẫu phục ở hào hai, nội quái phục ngâm

Ngày Kỷ Hợi tháng Hợi, tuần không Thìn Tỵ, một người con gái xem bệnh của cha, được Thủy Thiên Nhu biến Thủy Lôi Truân. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Thê tài Mậu Tý thủy lâm Câu Trần; hào năm Huynh đệ Mậu Tuất thổ lâm Chu Tước; hào bốn Tử tôn Mậu Thân kim lâm Thanh Long, là Thế; hào ba Huynh đệ Giáp Thìn thổ lâm Huyền Vũ, đang động, hóa ra Huynh đệ Canh Thìn thổ; hào hai Quan quỷ Giáp Dần mộc lâm Bạch Hổ, cũng động, hóa ra Quan quỷ Canh Dần mộc, có Phụ mẫu Ất Tỵ hỏa phục bên dưới; hào một Thê tài Giáp Tý thủy lâm Đằng Xà, là Ứng. Lấy Phụ mẫu làm dụng thần. Phụ mẫu Tỵ hỏa phục ở hào hai, bị thủy của nhật nguyệt xung khắc, nguyệt phá nhật phá, chịu cái hại của thủy. Ngày hợp trói nguyên thần ở hào hai, không cho sinh Phụ mẫu; nội quái phục ngâm, biểu thị nỗi đau khổ, có vật gì cứ quanh quẩn bên trong. Hào hai là cơ quan sinh dục, thủy chủ tiểu, kỵ thần lại lâm Câu Trần, tức là phì đại tuyến tiền liệt. Thực tế là phì đại tuyến tiền liệt chèn vào ruột đã nhiều năm; ngoài ra còn táo bón.

Dụng thần là bệnh địa của nguyên thần

Ngày Canh Thìn tháng Tuất, tuần không Thân Dậu, một người đàn ông xem bệnh của chú, được Địa Trạch Lâm biến Thuần Khôn. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Tử tôn Quý Dậu kim lâm Đằng Xà; hào năm Thê tài Quý Hợi thủy lâm Câu Trần, là Ứng; hào bốn Huynh đệ Quý Sửu thổ lâm Chu Tước; hào ba Huynh đệ Đinh Sửu thổ lâm Thanh Long; hào hai Quan quỷ Đinh Mão mộc lâm Huyền Vũ, là Thế, đang động, hóa ra Phụ mẫu Ất Tỵ hỏa; hào một Phụ mẫu Đinh Tỵ hỏa lâm Bạch Hổ, cũng động, hóa ra Huynh đệ Ất Mùi thổ. Lấy Phụ mẫu làm dụng thần. Trong quẻ này dụng thần và nguyên thần đều không bị khắc, cũng không rơi vào không phá, nhưng dụng thần lại là bệnh địa của nguyên thần, nghĩa là nguyên thần có bệnh, nên từ chỗ ấy mà bắt đầu phán đoán. Hào hai là cơ quan sinh dục, lâm Huyền Vũ chủ thủy; kỵ thần thì lâm thủy và Câu Trần. Vì vậy là phì đại tuyến tiền liệt. Thực tế đúng là phì đại tuyến tiền liệt.

Dụng thần hưu tù, kỵ thần vượng, gặp tử địa của ngày

Ngày Ất Dậu tháng Tý, tuần không Ngọ Mùi, một người đàn ông xem bệnh của cha, được Thủy Thiên Nhu biến Thuần Tốn. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Thê tài Mậu Tý thủy lâm Huyền Vũ, đang động, hóa ra Quan quỷ Tân Mão mộc; hào năm Huynh đệ Mậu Tuất thổ lâm Bạch Hổ; hào bốn Tử tôn Mậu Thân kim lâm Đằng Xà, là Thế; hào ba Huynh đệ Giáp Thìn thổ lâm Câu Trần; hào hai Quan quỷ Giáp Dần mộc lâm Chu Tước, có Phụ mẫu Ất Tỵ hỏa phục bên dưới; hào một Thê tài Giáp Tý thủy lâm Thanh Long, là Ứng, cũng động, hóa ra Huynh đệ Tân Sửu thổ. Lấy Phụ mẫu làm dụng thần. Phụ mẫu Tỵ hỏa phục ở hào hai, bị thủy lâm Huyền Vũ và Thanh Long đến khắc; dụng thần hưu tù, kỵ thần vượng tướng, bệnh tình khá nặng. Thủy là tiểu tiện, hào hai là cơ quan sinh dục, với đàn ông đó là vấn đề ở tuyến tiền liệt. Dụng thần thấy ngày là tử địa, nên phán đoán là ung thư tuyến tiền liệt. Thực tế năm 2001 ông mắc ung thư tuyến tiền liệt.

Thế phát động hóa vào bệnh địa, nguyên thần lâm Câu Trần bị khắc

Ngày Ất Mão tháng Ngọ, tuần không Tý Sửu, một người đàn ông xem quan vận và thân thể, được Thủy Thiên Nhu biến một quẻ Trạch Thiên. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Thê tài Mậu Tý thủy lâm Huyền Vũ; hào năm Huynh đệ Mậu Tuất thổ lâm Bạch Hổ; hào bốn Tử tôn Mậu Thân kim lâm Đằng Xà, là Thế, đang động, hóa ra Thê tài Đinh Hợi thủy; hào ba Huynh đệ Giáp Thìn thổ lâm Câu Trần; hào hai Quan quỷ Giáp Dần mộc lâm Chu Tước, có Phụ mẫu Ất Tỵ hỏa phục bên dưới; hào một Thê tài Giáp Tý thủy lâm Thanh Long, là Ứng. Xem thân thể thì lấy Thế làm dụng. Thế phát động hóa ra Hợi thủy là bệnh địa, nên bệnh nằm ở Thủy, mà Thủy chủ tiểu. Nguyên thần Thìn thổ ở hào ba lâm Câu Trần bị khắc; Thìn là kho của Thủy, chủ hệ bí niệu, Câu Trần chỉ sự sưng to, vậy có phì đại tuyến tiền liệt. Thực tế đúng là phì đại tuyến tiền liệt.

Quan quỷ độc phát khắc nguyên thần, nước không xuống được

Ngày Ất Hợi tháng Tuất, tuần không Thân Dậu, một người đàn ông xem bệnh nguy của con, được Địa Hỏa Minh Di biến Lôi Hỏa Phong. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Phụ mẫu Quý Dậu kim lâm Huyền Vũ; hào năm Huynh đệ Quý Hợi thủy lâm Bạch Hổ; hào bốn Quan quỷ Quý Sửu thổ lâm Đằng Xà, là Thế, đang động, hóa ra Thê tài Canh Ngọ hỏa; hào ba Huynh đệ Kỷ Hợi thủy lâm Câu Trần, có Thê tài Mậu Ngọ hỏa phục bên dưới; hào hai Quan quỷ Kỷ Sửu thổ lâm Chu Tước; hào một Tử tôn Kỷ Mão mộc lâm Thanh Long, là Ứng. Lấy Tử tôn làm dụng thần. Tử tôn được tháng ngày hợp sinh nên vượng; trong quẻ Quan quỷ độc phát đến khắc nguyên thần. Nguyên thần ở hào ba lâm thủy, không sinh được cho Tử tôn; thủy ở hào ba có thể chủ đường niệu đạo, nên phán đoán là tiểu không xuống được. Thực tế là viêm tuyến tiền liệt cấp, tiểu không xuống.

Phụ mẫu lâm Câu Trần hóa thủy hồi đầu khắc

Ngày Đinh Sửu tháng Mùi, tuần không Thân Dậu, một người con gái xem bệnh của cha, được Thuần Cấn biến Sơn Phong Cổ. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Quan quỷ Bính Dần mộc lâm Thanh Long, là Thế; hào năm Thê tài Bính Tý thủy lâm Huyền Vũ; hào bốn Huynh đệ Bính Tuất thổ lâm Bạch Hổ; hào ba Tử tôn Bính Thân kim lâm Đằng Xà, là Ứng; hào hai Phụ mẫu Bính Ngọ hỏa lâm Câu Trần, đang động, hóa ra Thê tài Tân Hợi thủy; hào một Huynh đệ Bính Thìn thổ lâm Chu Tước. Lấy Phụ mẫu làm dụng thần. Phụ mẫu lâm Câu Trần, hóa thành thủy rồi khắc ngược trở lại. Hào hai là cơ quan sinh dục, thủy chủ tiểu, Câu Trần chủ sưng to, nên phán đoán là phì đại tuyến tiền liệt. Thực tế đúng là phì đại tuyến tiền liệt.

Thế ở hào hai lâm Câu Trần, dụng thần không vong

Ngày Đinh Dậu tháng Mão, tuần không Thìn Tỵ, một người đàn ông xem bệnh, được Trạch Địa Tụy biến Thiên Trạch Lý. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Phụ mẫu Đinh Mùi thổ lâm Thanh Long, đang động, hóa ra Phụ mẫu Nhâm Tuất thổ; hào năm Huynh đệ Đinh Dậu kim lâm Huyền Vũ, là Ứng; hào bốn Tử tôn Đinh Hợi thủy lâm Bạch Hổ; hào ba Thê tài Ất Mão mộc lâm Đằng Xà; hào hai Quan quỷ Ất Tỵ hỏa lâm Câu Trần, là Thế, cũng động, hóa ra Thê tài Đinh Mão mộc; hào một Phụ mẫu Ất Mùi thổ lâm Chu Tước, cũng động, hóa ra Quan quỷ Đinh Tỵ hỏa. Lấy Thế làm dụng thần. Thế ở hào hai lâm Câu Trần; dụng thần gặp không vong, không được nguyên thần sinh. Hào hai là cơ quan sinh dục, Câu Trần là sưng to, nguyên thần là Tài chủ nước tiểu, nên có tin tức của tuyến tiền liệt. Thực tế là bệnh tuyến tiền liệt; ngoài ra còn có sỏi mật.

Thế lâm Tài ở hào một, nguyên thần Tử tôn bị khắc, tháng phá

Ngày Ất Mão tháng Tý, tuần không Tý Sửu, một người đàn ông xem bệnh, được Lôi Địa Dự biến Thiên Sơn Độn. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Thê tài Canh Tuất thổ lâm Huyền Vũ, đang động, hóa ra Thê tài Nhâm Tuất thổ; hào năm Quan quỷ Canh Thân kim lâm Bạch Hổ, cũng động, hóa ra Quan quỷ Nhâm Thân kim; hào bốn Tử tôn Canh Ngọ hỏa lâm Đằng Xà, là Ứng; hào ba Huynh đệ Ất Mão mộc lâm Câu Trần, cũng động, hóa ra Quan quỷ Bính Thân kim; hào hai Tử tôn Ất Tỵ hỏa lâm Chu Tước; hào một Thê tài Ất Mùi thổ lâm Thanh Long, là Thế, có Phụ mẫu Canh Tý thủy phục bên dưới. Lấy Thế làm dụng thần. Thế lâm Tài ở hào một; nguyên thần là Tử tôn ở hào hai bị khắc, hào bốn bị nguyệt phá. Tài chủ nước tiểu, hào hai là cơ quan sinh dục, Tử tôn bị khắc thì sinh Tài không thuận lợi, nên đi tiểu khó. Thực tế là bị bệnh tuyến tiền liệt.

Thế lâm Thủy lâm Câu Trần ở hào ba, bị Tử tôn khắc

Ngày Ất Dậu tháng Tuất, tuần không Ngọ Mùi, một người già xem bệnh, được Thiên Hỏa Đồng Nhân biến Trạch Hỏa Cách. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Tử tôn Nhâm Tuất thổ lâm Huyền Vũ, là Ứng, đang động, hóa ra Tử tôn Đinh Mùi thổ; hào năm Thê tài Nhâm Thân kim lâm Bạch Hổ; hào bốn Huynh đệ Nhâm Ngọ hỏa lâm Đằng Xà; hào ba Quan quỷ Kỷ Hợi thủy lâm Câu Trần, là Thế; hào hai Tử tôn Kỷ Sửu thổ lâm Chu Tước; hào một Phụ mẫu Kỷ Mão mộc lâm Thanh Long. Lấy Thế làm dụng thần. Thế ở hào ba lâm thủy, lâm Câu Trần, lại bị khắc. Thủy là nước tiểu, Câu Trần là sự phì đại. Tử tôn đến khắc, mà Tử tôn chủ cơ quan sinh dục, nên là phì đại tuyến tiền liệt. Thực tế đúng là phì đại tuyến tiền liệt.

Tài lâm Câu Trần ở hào một hóa thủy, Thế nhập mộ

Ngày Mậu Ngọ tháng Dậu, tuần không Tý Sửu, một người đàn ông xem bệnh, được Lôi Phong Hằng biến Lôi Thiên Đại Tráng. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Thê tài Canh Tuất thổ lâm Chu Tước, là Ứng; hào năm Quan quỷ Canh Thân kim lâm Thanh Long; hào bốn Tử tôn Canh Ngọ hỏa lâm Huyền Vũ; hào ba Quan quỷ Tân Dậu kim lâm Bạch Hổ, là Thế; hào hai Phụ mẫu Tân Hợi thủy lâm Đằng Xà, có Huynh đệ Canh Dần mộc phục bên dưới; hào một Thê tài Tân Sửu thổ lâm Câu Trần, đang động, hóa ra Phụ mẫu Giáp Tý thủy. Lấy Thế làm dụng thần. Thế ở hào ba. Tài ở hào một lâm Câu Trần động hóa ra thủy, khiến Thế nhập mộ, đó là hình ảnh bị vây khốn. Tài là nước tiểu, Câu Trần là sự to lên, nên là phì đại tuyến tiền liệt. Thực tế năm 1999 ông bị phì đại tuyến tiền liệt, đúng vào lúc nhập mộ gặp xung; trước đó năm 1993 ông còn mổ ruột thừa.

Phụ mẫu phục ở hào hai bị tháng xung phá, thủy động đến khắc

Ngày Kỷ Mão tháng Tý, tuần không Thân Dậu, một người đàn ông xem bệnh của cha, được Sơn Thiên Đại Súc biến Phong Thiên Tiểu Súc. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Quan quỷ Bính Dần mộc lâm Câu Trần; hào năm Thê tài Bính Tý thủy lâm Chu Tước, là Ứng, đang động, hóa ra Phụ mẫu Tân Tỵ hỏa; hào bốn Huynh đệ Bính Tuất thổ lâm Thanh Long; hào ba Huynh đệ Giáp Thìn thổ lâm Huyền Vũ, có Tử tôn Bính Thân kim phục bên dưới; hào hai Quan quỷ Giáp Dần mộc lâm Bạch Hổ, là Thế, có Phụ mẫu Bính Ngọ hỏa phục bên dưới; hào một Thê tài Giáp Tý thủy lâm Đằng Xà. Lấy Phụ mẫu làm dụng thần. Phụ mẫu phục ở hào hai, bị Thủy của tháng xung phá, mà thủy trong quẻ lại động đến khắc; đó cũng là tổ hợp chủ yếu của tuyến tiền liệt. Thực tế là phì đại tuyến tiền liệt và u bàng quang.

Tinh hoàn sưng một bên

Đông y gọi chứng này là thiên trụy, chỉ tình trạng tinh hoàn một bên sưng to. Tên bệnh có từ một cuốn y thư cổ, phần nhiều do đàm thấp, huyết ứ, ăn uống đình trệ hay can hỏa vượng, cũng có thể phát sinh về sau từ chứng quai bị.

Số quẻ gặp chưa nhiều, nên chưa thể khẳng định một quy luật tổ hợp mạnh, nhưng hình quẻ vẫn có đặc điểm riêng: liên quan chặt với hào hai và hào ba, vì hai hào này chủ cơ quan sinh dục; liên quan với hào Tử tôn, vì Tử tôn là cơ quan sinh dục; liên quan với Câu Trần, vì Câu Trần là sự sưng to.

Nguyên thần ở hào hai gặp không vong lại bị ngày hợp trói

Ngày Bính Thân tháng Thìn, tuần không Thìn Tỵ, một người đàn ông nhắn tin nhờ xem bệnh, quẻ gieo được Lôi Địa Dự biến Thuần Chấn. Sáu hào tính từ trên xuống: hào sáu Thê tài Canh Tuất thổ lâm Thanh Long; hào năm Quan quỷ Canh Thân kim lâm Huyền Vũ; hào bốn Tử tôn Canh Ngọ hỏa lâm Bạch Hổ, là Ứng; hào ba Huynh đệ Ất Mão mộc lâm Đằng Xà; hào hai Tử tôn Ất Tỵ hỏa lâm Câu Trần; hào một Thê tài Ất Mùi thổ lâm Chu Tước, là Thế, đang động, hóa ra Phụ mẫu Canh Tý thủy, có Phụ mẫu Canh Tý thủy phục bên dưới. Lấy Thế làm dụng thần. Thế được tháng nâng đỡ nên vượng, nhưng nguyên thần ở hào hai gặp không vong lại bị ngày hợp trói, nên không sinh được cho Thế. Nguyên thần là Tử tôn chủ cơ quan sinh dục, hào hai lại là vị trí của cơ quan sinh dục, lâm Câu Trần là sưng to. Bên trái thuộc dương, bên phải thuộc âm, đó là bên phải có chuyện không tốt. Thực tế là chứng tinh hoàn sưng một bên, tinh hoàn bên phải to, viêm tinh hoàn mạn tính.

Nguồn: Vương Hổ Ứng, Lục hào trắc bệnh phân khoa tường giải.