Bài tổng quan
Xạ phúc bằng Lục hào: đoán vật giấu kín qua hình quẻ
Người ta đặt một vật nhỏ vào chiếc chén sứ rồi hỏi bên trong là gì, và quẻ nói ra chiếc đồng hồ bỏ túi treo trước ngực y tá. Một quả trứng gà, một củ tỏi cũng lần lượt hiện ra từ hình tròn, màu trắng, lớp vỏ nứt. Làm sao vài hào có thể nói được hình dáng của thứ chưa ai nhìn thấy…
Quái thân có ý nghĩa gì trong Lục hào
Có điều cổ nhân coi là rất trọng yếu, nhưng đem ra thử với từng quẻ thật thì nó chỉ nói được một vài chuyện nhỏ.
Quái thân trùng điệp, sự thể cần biết có hai quan hệ.
Người xưa nói như vậy và cho rằng quái thân rất quan trọng. Nhưng thực tiễn chứng minh quái thân không có quan hệ gì với chuyện cát hung. Thỉnh thoảng quái thân có thể dùng để phán đoán ý đồ, hoặc bổ sung thêm một vài chi tiết khi đã có hướng đoán.
Một ví dụ: ngày Ất Sửu tháng Tuất, tuần không Tuất Hợi, một người đàn ông sinh năm Mậu Tuất hỏi hôn nhân, gieo được Sơn Trạch Tổn biến Hỏa Thủy Vị Tế. Lấy Thê tài làm dụng thần. Thê tài Tý thủy bị nhật nguyệt đều khắc; Huynh đệ Tuất thổ lại động đến khắc; Phụ mẫu Tỵ hỏa động mà làm tuyệt Thê tài. Tất cả đều là thông tin bất lợi cho hôn nhân. Nhưng chỉ dựa vào những điểm ấy để nói hôn nhân xấu thì vẫn chưa chắc chắn, cần xem thêm quái thân.
Quẻ này quái thân ở Thìn; quái thân sinh Thê tài Tý thủy, nhưng Tý thủy hưu tù lâm tuyệt, nghĩa là chưa có gia đình, cho nên người đoán phán đoán đến lúc ấy anh vẫn chưa kết hôn. Dụng thần cùng Thế hào tương hợp là tượng có vợ, nhưng Tài bị nhật hợp, nhật hợp là quản chặt; năm Nhâm Ngọ xung khai Thê tài Tý thủy thì có thể kết hôn. Nhưng nhật thần Sửu thổ cùng ngũ hành với Thế hào, tức đồng tính với mình; mình hợp hào Tài là cùng nhật thần Sửu thổ hợp qua rồi Tài mới hợp với Thổ, nói cách khác anh sẽ cưới một người đã có gia đình.
Kết quả lúc ấy anh quả thực tuổi tác khá lớn mà chưa kết hôn. Tháng Hợi năm Tân Tỵ quen một phụ nữ đã ly dị, tháng Sửu đăng ký kết hôn, năm Nhâm Ngọ chính thức cử hành hôn lễ.
Xạ phúc: đoán vật giấu trong hộp
Có người đặt vào chén sứ, có người bỏ trong ống trà, và quẻ phải nói được hình dáng của thứ không ai cho nhìn.
Dùng Dịch kinh để phán đoán vật được cất giấu, đời xưa gọi là xạ phúc. Việc này trong dự đoán rất khó, đòi hỏi trình độ dự đoán rất cao mới làm được. Đời trước có nhiều dự đoán sư lấy xạ phúc làm trò chơi tranh tài. Loại này có thể dùng để giải trí, cũng có thể để nâng cao tư duy phán đoán. Phương pháp cụ thể được bàn trong hai quyển Hỏa Châu Lâm và Hải Để Nhãn. Nhưng nếu dùng đúng những phương pháp ấy để đoán thì xác suất trúng rất thấp.
Nhiều năm nghiên cứu và thực tiễn đã tổng kết ra một phương pháp xạ phúc bằng Lục hào: lấy Ứng hào làm dụng thần, vì Ứng hào chính là vật cần đoán. Xạ phúc cũng như các dự đoán khác, phải quay quanh dụng thần, đồng thời tham khảo dụng thần suy vượng, ngũ hành, lục thân, lục thú, quẻ cung và hào động.
Quẻ cung nói về hình dáng và kết cấu
Quẻ cung cho biết ngoại hình, kết cấu hoặc tính chất của vật. Quẻ ngoại là phần trên của vật, quẻ nội là phần dưới; hoặc quẻ ngoại là bề ngoài, quẻ nội là bên trong. Chủ quẻ là bề ngoài, quẻ biến là bên trong.
- Càn: vật hình tròn, vật cao cấp, kim loại, quả, châu báu, vật kết tinh, tấm gương, mũ, thịt ngựa.
- Khôn: vật hình vuông, đồ mềm mại, vải vóc, tơ lụa, đồ gốm, vật nằm trong đất, đồ của phụ nữ, thịt bò, đồ ngọt.
- Chấn: đồ bằng gỗ, tre, hoa cỏ cây cối, thực vật, máy móc, vật có thể phát ra thanh âm.
- Tốn: hàng thủ công mỹ nghệ bằng tre gỗ, vật có dây, vật nhỏ dài, dây thừng, thịt gà, rau quả, đồ lên men.
- Khảm: vật trong nước, vật hình tròn, chất lỏng, vật cao thấp nhấp nhô.
- Ly: vật đẹp, tươi sáng, có hoa văn, con cua, lửa, gà rừng, con trai, vật phát sáng, đồ có văn tự, đồ điện.
- Cấn: vật cố định, tĩnh vật, khoáng thạch, thịt chó.
- Đoài: vật bằng kim loại, đồ có lưỡi, đồ hư hỏng, vật có miệng, nhạc khí, đồ ăn, phế phẩm.
Lục thú nói về vật thể, màu sắc và công dụng
- Thanh Long: vật trang trí, đồ ăn, vật quý, vật xinh đẹp, màu xanh lục, môi, đồ trang điểm.
- Chu Tước: đồ có liên quan đến điện, thư từ, văn tự, đồ ăn, vật có âm thanh, vật sáng bóng, màu đỏ.
- Câu Trần: vật mềm mại, đồ cổ, vật thô ráp, vật liên tiếp, màu vàng.
- Đằng Xà: vật uốn lượn, nhỏ dài, hình xoắn ốc, vật hiếm thấy, màu nâu, bất quy tắc.
- Bạch Hổ: vật cứng, nhọn, có lưỡi, màu trắng.
- Huyền Vũ: vật âm u không ánh sáng, màu đen, tang vật, chất lỏng, vật hư thối.
Lục thân, địa chi, Thế Ứng và hào động
Lục thân nói về tính chất của vật: Huynh đệ là vật cứng nhọn, đồ tiêu hao, công cụ; Thê tài là thức ăn, vật ăn được, vật lưu thông, đồ dùng hằng ngày; Tử tôn là đồ chơi, đồ nhỏ xảo, động vật, dược phẩm, đồ giải trí; Phụ mẫu là vật mềm mại, đồ đóng gói, chất hữu cơ, vật bao trùm, phương tiện giao thông, trang phục, văn thư, vải vóc; Quan quỷ là vật biến hình, bất quy tắc, giàu biến hóa, vô hình.
Địa chi cho biết hình dạng: Dần, Thân, Tỵ, Hợi là vật nhọn; Tý, Ngọ, Mão, Dậu là vật hình tròn; Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là vật hình vuông hay bất quy tắc.
Thế và Ứng cho biết tính chất của vật: ngũ hành giống nhau thì là vật đối xứng; tương hợp là vật trùng điệp; tương sinh là vật liền nhau; sinh hợp với nhau là vật khảm nạm.
Hào động sinh khắc dụng thần cho biết trạng thái thân vật. Dụng thần tuần không hoặc động hóa không thì bên trong rỗng, có rãnh khe hở hoặc có lỗ. Nguyệt phá nhật phá thì có đường nối, khe hở hoặc tổn hại; gặp tam hình thì vật có tổn hại hay biến dạng. Bị khắc hưu tù là vật cổ; trường sinh vượng tướng là vật mới. Gặp nhau và hòa hợp là vật trùng điệp, đồ nguyên bộ, hoặc tổ hợp mà thành. Dụng thần nhập mộ là vật có đóng gói, vật trong hộp, vật khảm nạm. Phục ngâm là bên trong phát ra âm thanh hoặc sẽ động; phản ngâm là vật chấn động, lay động. Quẻ du hồn là vật dùng bên ngoài hoặc có thể tháo rời; quẻ quy hồn là vật dùng bên trong hoặc phụ thuộc phẩm.
Những điều trên chỉ là quy tắc cơ bản của xạ phúc. Người trình độ cao còn dùng thêm mười hai cung trường sinh và nhiều khái niệm khác để tổng hợp phán đoán.
Năm vật giấu và năm lần quẻ nói đúng
Mỗi vật là một câu đố: hình tròn hay nhọn, có nắp hay trần, ăn được hay chạm vào là hỏng.
Món quà từ hội nghị
Ngày Nhâm Tý, vợ đi dự hội nghị về được tặng một vật, thử đoán là cái gì, gieo được Trạch Phong Đại Quá biến Trạch Hỏa Cách, tuần không Dần Mão. Lấy Ứng hào làm dụng thần. Ứng là Thê tài, vật này có quan hệ với ẩm thực. Động mà hóa Huynh đệ chính là công cụ. Nhật hợp dụng thần, nên vật gồm hai bộ phận hợp thành, dùng được; vì nhật là Phụ mẫu, Phụ mẫu che chở cho mình, tức là đồ có nắp. Dụng thần gặp nguyệt kiến là mộc dục, bề mặt vật sáng bóng trơn trượt.
Quẻ ngoại là Đoài, Đoài là miệng, hóa Tốn, Tốn là nhập, nên phía trên mở miệng hoặc lõm vào. Sơ hào là phần dưới của vật, động mà hóa không phá, nên đáy cũng có chỗ mở hoặc lõm. Chủ quẻ ở Chấn cung, Chấn là động, là máy móc. Quẻ nội biến Ly, Ly là điện, nên vật dùng điện. Hào hai Hợi thủy lâm Thanh Long hóa Thê tài; Thanh Long chủ ẩm thực, Thê tài cũng chủ ẩm thực, hào hai lại là bếp, là lòng chứa, nên vật dùng phẳng, thông qua nước có thể nấu cơm. Tổng hợp phán đoán là nồi lẩu điện; trên thực tế là một cái nồi cơm điện.
Vật trong chiếc chén sứ
Ngày Nhâm Tý tháng Tuất, một người bạn chuyên nghiên cứu hiện tượng thần bí và đặc dị công năng, đặt một vật vào trong chén sứ để người đoán xem là gì, gieo được Địa Thiên Thái biến Sơn Thiên Đại Súc, tuần không Dần Mão. Lấy Ứng hào làm dụng thần. Quẻ ngoại là bên ngoài, quẻ nội là bên trong, chủ quẻ là bên ngoài, quẻ biến là bên trong, còn lục thân là hình dáng và tính chất của vật.
Ứng hào là Tử tôn Dậu kim; Tử tôn là vật tiểu xảo, lâm Kim, Kim là bóng loáng, đồ cứng rắn. Tý Ngọ Mão Dậu là tròn, nên trong chén là vật hình tròn. Lâm Bạch Hổ, màu trắng, nói rõ vật này lấy màu trắng làm chủ. Dụng thần động mà hợp Thổ, Thổ lâm Chu Tước, Chu Tước là màu đỏ, nên mặt ngoài vật trắng bóng, mang hoa văn màu đỏ. Quẻ lục hợp, vật có nắp, vì hợp là tượng trùng điệp. Dụng thần động mà hóa không, biến hào là bên trong, nên vật bên trong rỗng, có rãnh khe hở; hóa Quan quỷ, Quan quỷ chủ biến hóa, nên bên trong có thể động. Quẻ biến là Cấn, Cấn là dừng lại, vật này cố định trên một chỗ nào đó. Nhật thần Tý thủy là tử địa của dụng thần, nên vật gặp nước thì hỏng.
Kết quả bên trong là một chiếc đồng hồ bỏ túi treo trước ngực y tá dùng để xem giờ. Bên ngoài trắng bóng, kim giây màu đỏ, có nắp, bên trong rỗng, không chống nước. Về sau người đoán đem ví dụ này bàn với một người bạn khác, anh nói vật này chính là một chiếc đồng hồ. Hỏi lại thì anh bảo dụng thần hợp Thế, Thế hào là tính chất vật thể, Thế hào Thìn thổ là thời gian: ngày sinh người ta gọi là sinh nhật, nói rõ Thìn chính là thời gian, cai quản thời gian, đương nhiên cũng là cái đồng hồ. Có thể thấy phán đoán không ra kết luận cụ thể không phải vì quẻ không ứng nghiệm, mà vì trình độ đoán chưa tới.
Vật bọc trong hộp: một quả trứng gà
Ngày Tân Mão tháng Tỵ, tuần không Ngọ, người bạn đưa một vật đặt trong hộp để xem bên trong là gì, gieo được Lôi Phong Hằng. Lấy Ứng hào làm dụng thần. Ứng là Thê tài, vật này có quan hệ với ẩm thực. Thế lâm Thanh Long, vật này ăn được. Dụng thần cùng nhật hợp; hợp là tượng trùng điệp, vật gồm hai bộ phận hợp thành, nói rõ vật có vỏ bên ngoài. Thế hào là bề ngoài; Dậu kim âm động là đất mộc dục của dụng thần; Dậu là tròn, mộc dục là trần trụi, nên vật bề ngoài tròn và nhẵn bóng. Dụng thần lâm Đằng Xà, bên trong màu vàng. Thực tế bên trong là một quả trứng gà.
Vật trong ống trà: lại một quả trứng gà
Ngày Tân Mùi tháng Ngọ, một học sinh đặt một vật vào ống trà để người đoán xem, gieo được Thiên Địa Bĩ biến Sơn Thủy Mông, tuần không Tuất Hợi. Lấy Ứng hào làm dụng thần. Quẻ ngoại là bề ngoài, quẻ ngoại là Càn, Càn là tròn, vật bề ngoài tròn; quẻ lục hợp, vật gồm hai bộ phận tạo thành. Dụng thần được hai nguyên thần sinh, cũng biểu thị vật gồm hai bộ phận. Dụng thần tuần không, vật bên trong có khe rỗng. Lâm Đằng Xà; Đằng Xà chủ biến hóa, bên trong có thể động, lại chủ vật ánh vàng bên trong. Thế lâm Thanh Long cùng dụng thần tương hợp; Thanh Long và Thê tài đều chỉ ẩm thực, vật này ăn được. Thực tế bên trong là một quả trứng gà.
Vật rơi vào chén trà đang uống: củ tỏi
Ngày Canh Tuất tháng Mùi, một người bạn vừa uống nước trong chén trà vừa thả một vật vào để người đoán xem là gì, gieo được Phong Hỏa Gia Nhân biến Phong Địa Quán, tuần không Dần Mão. Lấy Ứng hào làm dụng thần. Ứng hào là Tỵ hỏa; Dần Thân Tỵ Hợi là vật nhọn, Tỵ hỏa hóa cũng chủ vật nhọn, nói rõ vật bên trong có hình nhọn. Tam hợp cục sinh dụng thần, vật do nhiều phần tạo thành; nhưng Hợi thủy phát động, dụng thần lâm tuyệt, hiện tại bên trong thật ra chỉ là một trong những phần ấy.
Dụng thần nhập mộ tại nhật, nên vật này có vỏ hoặc bao gói bên ngoài. Mão mộc phát động là đất mộc dục của dụng thần, nên vật đã bị lột vỏ. Dụng thần được Sơ hào sinh, Sơ hào là mặt đất; lâm Câu Trần, Câu Trần là ruộng đất, nên vật này mọc lên từ trong đất. Thổ hào lâm Thê tài; Tài là ẩm thực, nghĩa là vật ăn được; Thổ là mặt ngoài, lâm Huyền Vũ, nên bề ngoài nứt rữa. Tình huống thực tế bên trong là một củ tỏi, vỏ ngoài nứt.
Nguồn: Vương Hổ Ứng, Lục Hào Bảo Điển.
