Bài tổng quan
Tăng San Bốc Dịch: Bát Quái Và Nạp Giáp Tám Cung Sáu Mươi Bốn Quẻ
Mọi phép đoán Lục Hào đều đứng trên nền Bát Quái và bảng nạp giáp của tám cung. Theo Dã Hạc lão nhân, tám quái hợp thành một gia đình: Càn là cha, Khôn là mẹ, Chấn, Khảm, Cấn là ba người con trai, Tốn, Ly, Đoài là ba người con gái. Từ cấu trúc hào âm dương của từng quái, sách dẫn tới phép gieo ba đồng tiền thay cho cỏ thi để lập quẻ. Sáu mươi bốn quẻ chia về tám cung, mỗi cung tám quẻ cùng một hành, mỗi quẻ có đủ lục thân, địa chi và Thế Ứng. Lời bình của Vương Hồng Ứng còn khẳng định dự đoán bốc dịch không phải chuyện quỷ thần mà là sự cảm ứng của tâm linh.
Bát Quái
Càn là cha, Chấn là trưởng nam, Khảm là trung nam, Cấn là thiếu nam (đều thuộc dương). Khôn là mẹ, Tốn là trưởng nữ, Ly là trung nữ, Đoài là thiếu nữ (đều thuộc âm).
Tám quái ứng với cấu trúc hào âm dương như sau:
- Càn tam liên: được cả ba hào đều là dương.
- Khôn lục đoạn: được cả ba hào đều là âm.
- Chấn ngưỡng bồn: hào sơ là dương, hào 2 và hào 3 đều là âm.
- Cấn phúc uyển: hào sơ và hào 2 đều là âm, hào 3 là dương.
- Ly trung hư: hào sơ và hào 3 đều là dương, hào 2 là âm.
- Khảm trung mãn: hào sơ và hào 3 đều là âm, hào 2 là dương.
- Đoài thượng khuyết: hào sơ và hào 2 đều là dương, hào 3 là âm.
- Tốn hạ đoạn: hào sơ là âm, hào 2 và hào 3 đều là dương.
Phép dùng đồng tiền thay cỏ thi
Với ba đồng tiền đã hun trong lò, hết sức thành kính mà cầu rằng: "Trời bảo gì, khấu đầu cho ứng ngay, thần linh cảm mà cho biết. Nay tôi họ tên... có việc quan tâm, không biết tốt xấu, xin giải nghi ngờ, nên như thế nào, rũ lòng cho hay". Khấn xong gieo ba đồng tiền. Được 1 sấp là hào dương, được 2 sấp là hào âm, 3 sấp là hào dương động (ký hiệu O), 3 ngửa là hào âm động (ký hiệu X). Từ dưới lên trên mà an quẻ. Gieo 3 lần thành nội quái. Lại khấn rằng: "Quẻ... 3 vạch, chưa quyết được hung cát, lại cầu xin 3 hào của ngoại quái để thành một quẻ, quyết đoán được ưu nghi". Lại gieo thêm 3 lần như trước, hợp thành một quẻ để đoán hung cát. Rất chí thành chí kính thì hết sức cảm ứng.
Ví dụ lấy 3 đồng xu gieo 6 lần được kết quả như sau (an từ dưới lên trên, tức Lần 1 là hào sơ, Lần 6 là hào thượng):
- Lần 1: 2 sấp — hào âm.
- Lần 2: 3 sấp — hào dương động (O).
- Lần 3: 2 sấp — hào âm.
- Lần 4: 1 sấp — hào dương.
- Lần 5: 3 ngửa — hào âm động (X).
- Lần 6: 1 sấp — hào dương.
Tân bình thích: Dự đoán bốc dịch chẳng phải là việc liên quan đến quỷ thần mà chính là tâm linh cảm ứng, truyền đạt thông tin ý niệm, vì vậy không cần cầu khấn quỷ thần, cũng không cần phải thắp hương hay tắm gội. Khi lấy quẻ chỉ cần người dự đoán động niệm mở miệng xin đoán, bất kể là người dự đoán gieo quẻ hoặc dự trắc sư gieo quẻ đều được.
8 Quẻ Cung Càn
Cung Càn gồm tám quẻ, đều thuộc hành Kim.
8 Quẻ Cung Khảm
Cung Khảm gồm tám quẻ, đều thuộc hành Thủy.
8 Quẻ Cung Cấn
Cung Cấn gồm tám quẻ, đều thuộc hành Thổ.
8 Quẻ Cung Chấn
Cung Chấn gồm tám quẻ, đều thuộc hành Mộc.
8 Quẻ Cung Tốn
Cung Tốn gồm tám quẻ, đều thuộc hành Mộc.
8 Quẻ Cung Ly
Cung Ly gồm tám quẻ, đều thuộc hành Hỏa.
8 Quẻ Cung Khôn
Cung Khôn gồm tám quẻ, đều thuộc hành Thổ.
8 Quẻ Cung Đoài
Cung Đoài gồm tám quẻ, đều thuộc hành Kim.
Nguồn: Tăng San Bốc Dịch – Dã Hạc lão nhân (Vương Hồng Ứng bình thích)
