Bài tổng quan
Tam hình: dấu hiệu trắc trở và cách lùi kịp lúc
Có người hỏi chuyện nuôi một con chó, quẻ chỉ nhìn qua đã thấy một hào bị ngày hình vào, và ba ngày sau chuyện chẳng lành xảy ra thật. Hình là dấu hiệu trắc trở, đôi khi là lời cảnh báo phải lùi ngay. Nhưng lùi bằng cách nào mới kịp?
Hình là gì và khi nào một hào bị hình
Tam hình là một khái niệm hay, ứng dụng rộng trong việc bổ sung thông tin cho quẻ, lại hay gặp. Nó báo hiệu con đường phía trước gian nan. Nếu người bị hình, thì trong người sẽ có ẩn tật hoặc vết sẹo kín. Điểm khác với chuyện vượng suy là: hào vượng thì dù có trắc trở cũng không sao, còn hào suy thì hình sẽ nguy đến mình. Trong thực tế, những vấn đề xung quanh cũng như thế, báo hiệu rằng có thể ta đang làm một việc không minh bạch hay trong sạch, muốn tránh phải chính trực thì mới thoát được.
Một hào bị hình xảy ra khi các hào tương ứng trong nhóm hình xuất hiện tại hào động, tại nhật, hoặc tại hào biến. Các nhóm hình gồm: Dần hình Tỵ, Tỵ hình Thân, Thân hình Dần, và cả ba Dần, Tỵ, Thân cùng xuất hiện; Sửu hình Tuất, Tuất hình Mùi, Mùi hình Sửu, và cả ba Sửu, Tuất, Mùi cùng xuất hiện; Tý hình Mão.
Hào bị hình, kể cả Thế, dụng thần và hào động, luôn báo những trắc trở trong quá trình xảy ra sự việc đang hỏi. Nếu hào còn vượng mà bị hình tới dụng thần, thì trắc trở lớn đến mức việc hỏi cũng hỏng. Nếu Thế hưu hoặc suy mà bị hình, cần coi chừng bản thân đụng đến những khung quy định của việc đang hỏi mà gặp họa. Ví dụ việc ở công ty thì vướng quy định công ty và bị trách phạt, chuyện ngoài xã hội thì cẩn thận đụng đến pháp luật mà mang họa.
Vị trí của hình cho ta thông tin gì
Nơi hình xuất hiện cho biết trắc trở đến từ đâu.
Ngay vị trí xuất hiện của hình cũng cung cấp thông tin khi xem quẻ. Nếu nhật hay nguyệt hình dụng thần thì trắc trở xuất phát từ ngay nơi sự việc đang xảy ra. Nếu hào động hình dụng thần thì trắc trở đến từ yếu tố có đặc điểm nhận dạng giống hào động đó. Nếu hào biến hình thì yếu tố đến từ bên ngoài. Khác biệt giữa hai trường hợp này là: hào động có thể được xử lý bằng những phương pháp nhất định, thông qua việc xác nhận đâu là yếu tố tác động, còn hào biến thì không. Vì vậy, nếu hào biến khắc dụng thần thì nên chuyển hướng ngay trước khi sự việc xảy ra.
Lấy quẻ Càn vi Thiên làm ví dụ. Nếu xem vào ngày Mùi thì hào Tuất bị hình. Nếu xem vào ngày Mão thì hào Tử tôn Tý Thủy bị hình. Nhưng nguyên tắc là hào không động thì không xét. Nên nếu Tử tôn không phải dụng thần, cũng không phải hào động, thì không cần xét đến.
Trường hợp hội đủ tam hình Dần, Tỵ, Thân thì việc hỏi chắc chắn bất thành. Nếu là Thế thì bản thân chắc chắn nguy hiểm, cần mau chóng thay đổi để tránh họa. Ví dụ ngày Canh Thân tháng Mão, quẻ Sơn Thiên Đại Súc hóa Sơn Hỏa Bí: hào Thế lâm nguyệt nên tính vượng, nhưng hào Thế cũng là hào biến, cùng nhật hợp thành tam hình Dần, Tỵ, Thân. Vì thế việc hỏi hỏng, bản thân nguy hiểm đến tính mạng. Điều này đúng với hào động. Kỵ thần bị tam hình như vậy cũng vô lực không khắc nổi dụng thần.
Các cách hình có thể gặp gồm: nhật hình, nguyệt hình, hào biến hình, hào động hình, phi thần hình phục thần. Ngoài ra, nếu trong quẻ không có dụng thần mà phải lấy phục thần, thì phục thần vẫn bị tác động bởi hào động hoặc nhật nguyệt, không bị tác động bởi hào biến.
Có một chuyện đã gặp thật. Một người hỏi chuyện nuôi chó, xem quẻ vào ngày Mão, hào Tử tôn bị nhật hình. Quẻ báo nơi mua chó có bệnh, nên nuôi con này phải cẩn thận kẻo lây sang con khác. Ba ngày sau chó vừa mất, chết vì dại. Bói đúng là vì hào Tử tôn bị nhật hình.
Hình trong nội tại: ẩn tật và vết sẹo
Hình còn nói đến chuyện kín hơn: những điều mang trong người.
Hình hầu như báo hiệu tình huống sự việc có trắc trở ngay bên trong. Nếu hỏi về người thì người ấy có ẩn tật. Ẩn tật này có thể để lại hậu quả như sẹo hoặc nặng hơn, cũng có thể nằm ở mặt tâm lý. Trong thực tế, những lần gặp người có hành Thổ bị hình đều thấy họ mang những ám ảnh tâm lý chưa giải quyết được, khi ẩn khi hiện. Tình huống này khác với Đằng Xà. Tuy Đằng Xà cũng có những khúc mắc trong lòng và căng thẳng, nhưng các ám ảnh ở tầng thấp hơn, chỉ làm hiện tại mệt mỏi, khó ngủ, mơ lung tung, chứ không để lại sẹo trong tâm lý. Đây là điểm khác nhau.
Có lẽ vì thời hiện đại, về mặt y tế, mọi thứ ẩn tật sinh lý không mấy ai bị, hoặc những sẹo như dấu chích ngừa thì ai cũng có cả, không tính vậy. Xã hội công nghiệp cũng khiến những vết sẹo về tâm lý nhiều lên, nên biểu thị của hình ở thời đại này không còn nằm nhiều ở mặt sinh lý nữa.
Thời điểm ứng kỳ: không biết trước chỗ vấp
Điều khó nhất của hình là không cho biết lúc nào sẽ vấp.
Hình gần giống trường hợp xung hợp hóa nhau, ta không biết được thời điểm xảy ra trắc trở. Trong quẻ có hào bị hình, về mặt bản chất vẫn khiến hào hưu thành hỏng. Thời điểm ứng kỳ vẫn theo cách thông thường là xung trực hào tĩnh hay xung hợp hào động, hoặc đối với các tình huống đặc biệt thì ứng kỳ chỉ tương ứng với các điểm trong trạng thái đó mà thôi. Còn những trắc trở từ lúc hỏi đến lúc hoàn tất sự kiện sẽ không hiện các điểm nhỏ như vậy. Vì thế với trường hợp hình, ta đều cẩn thận từng chút một, chứ không thể phòng vào tương lai được.
Thành hay bại của hình khá đơn giản, một chiều như tuần không nhưng không chia mốc. Nếu hào bị hình ở trạng thái vượng thì có trắc trở nhưng kết quả cuối cùng vẫn thành công. Nếu hào bị hình ở trạng thái hưu trở xuống thì việc đang làm vừa trắc trở vừa dẫn đến kết quả cuối cùng là hỏng. Trường hợp hưu mà bị hình là chuyện hỏi không những hỏng mà còn dính vào quy định quản chế sự kiện đó. Ví dụ chuyện xã hội thì dính đến pháp luật, chuyện công ty thì dính đến quy định công ty. Tùy theo quy mô không gian của sự kiện mà xét sự nguy hiểm ở đây là gì.
Đối mặt với hình: ba hướng đi
Đã khó đoán thời điểm thì chỉ còn cách chuẩn bị cho chính mình.
Với tình huống này có ba cách đối mặt. Một là từ bỏ việc đang quan tâm. Hai là nếu buộc phải tiếp tục, dễ nhất là tìm người hậu thuẫn theo đặc điểm của hào nguyên thần; với bản thân thì tìm hành sinh cho hào Thế để ra được người. Ba là sử dụng cách gián tiếp, cho đến khi đến mốc có thể thoát được gần nhất thì rút ra. Cách này cũng gần với nguyên tắc xu cát tị hung.
Điều cần ghi nhớ trong mọi hình thức can thiệp vào tương lai là bản chất mới là điều quan trọng nhất. Mọi phương pháp kích cầu để thay đổi tương lai đều không lâu dài, nhưng vẫn giúp ta thoát khỏi cái trước mắt. Ví dụ trong kinh doanh, nếu nhập mộ hai lần, tức nhập mộ hai nơi, việc hỏi hỏng. Khi đó nếu không có điều kiện thay đổi ngay việc kinh doanh, ta buộc phải can thiệp trực tiếp vào vấn đề đang hỏi là tìm nguồn hậu thuẫn ngay. Nhưng việc này không xuất phát từ bản chất, nên sẽ không dùng lâu được. Đến khi đủ khả năng xoay hướng khác thì phải đổi ngay nếu muốn bền lâu.
Điều này giống như việc mở một nhà hàng. Đầu bếp nấu dở nhưng bỏ tiền marketing mạnh thì khách ban đầu có thể đông, nhưng không kéo dài được, vì không ai quay lại lần hai. Vài tháng sau, hết khách mới thì không còn gì. Việc quan trọng của nơi này là thay đầu bếp chứ không phải marketing. Sau đợt khách mới ban đầu, thu đủ ngân sách cần thiết thì phải tìm ngay người có khả năng thật.
Tam hình hội đủ: hào bị hình coi như mất hẳn
Nặng nhất là khi ba chi cùng hội đủ, lúc ấy hào mất hẳn.
Với tam hình có một điểm đặc biệt, tương tự tuần không trong nhân sự: khi trong chuỗi tương tác đồng thời xuất hiện ba chi Dần, Tỵ, Thân, thì hào bị hình tính là mất hẳn, dù đó là nguyên thần, kỵ thần, dụng thần hay hào Thế. Ví dụ quẻ Sơn Trạch Tổn hóa Sơn Thủy Mông, xem vào ngày Thân: hào Phụ mẫu Tỵ Hỏa động hóa Dần Mộc, ta không tính hào Phụ mẫu này bị hợp, mà tính nó hội đủ tam hình, tức mất hào Phụ. Hào động này không còn khả năng tác động đến các hào khác trong quẻ.
Nếu hào động đó là nguyên thần thì việc hỏi cũng hỏng. Vì nguyên tắc xuyên suốt là: dụng thần có nguyên thần động nhưng hỏng thì dụng thần cũng tính hỏng dù vượng, trừ khi có một nguyên thần khác động sinh cho, hoặc có hào biến sinh cho.
Vậy nếu kỵ thần động, cừu thần cũng động sinh cho kỵ thần, cừu thần hỏng thì kỵ thần có dùng được không? Dùng được. Tương tự, nếu Thế làm kỵ thần mà cừu thần động rồi hỏng thì kỵ thần ấy có khắc được dụng thần không? Vẫn được, vì chức năng hào động vẫn tồn tại. Nhưng bản chất của hào Thế thì không, nên trường hợp này ta tính hào Thế hỏng.
Để không bỏ sót các trường hợp đặc biệt của hình, ta liệt kê tất cả những tình huống có thể xảy ra:
- Nhật, nguyệt và hào hội đủ tam hình. Ví dụ quẻ Phong Trạch Trung Phu xem vào ngày Thân tháng Dần: hào Phụ mẫu Tỵ Hỏa cùng nhật và nguyệt hội đủ tam hình, nên việc giấy tờ trong trường hợp này sẽ hỏng, dù hào Phụ về bản chất là vượng vì được nguyệt sinh.
- Hào động cùng nhật hoặc nguyệt hình. Ví dụ quẻ Phong Lôi Ích xem vào ngày Thân: hào Tỵ Hỏa tính bị tam hình hội đủ nên hỏng mất. Lưu ý chỉ có hào động hình hào tĩnh, không có hào tĩnh hình hào động.
- Hào âm động cùng nhật hoặc nguyệt hình. Ví dụ quẻ Phong Lôi Ích xem vào ngày Thân tháng Tỵ: hào Huynh đệ Dần Mộc âm động, hợp cùng nguyệt hội đủ tam hình với hào Tử tôn, hào Tử tôn mất dù vượng.
- Hào động và hào biến hình. Ví dụ quẻ Lôi Trạch Quy Muội hóa Trạch Thủy Khốn: hào Quan quỷ Tỵ Hỏa cùng hào động Thân Kim và hào biến Dần Mộc thành đủ tam hình, nên hào Tỵ Hỏa mất. Hào Thân Kim có hội với Tỵ Hỏa và Dần Mộc để thành tam hình không? Không, vì hào biến chỉ tác động đến hào động hóa ra nó, dẫn đến Dần không có khả năng tương tác với Thân Kim, từ đó khuyết một chi để hội đủ tam hình.
- Âm động phi thần cùng nhật nguyệt hoặc một hào động khác hội thành tam hình. Ví dụ quẻ Địa Thiên Thái xem vào ngày Thân: hào Tử tôn phục dưới hào Quan quỷ Dần Mộc, hội với phi thần và nhật thành tam hình, nên hào Tử tôn trong trường hợp này tính là mất đi, tương tự các trường hợp hào động và nguyệt khác.
Nhìn chung, kết quả hỏng do tam hình hội đủ thường là điều tệ nhất trong tất cả các loại hỏng, vì lúc đó không chỉ việc hỏi hỏng mà còn liên lụy đến những chuyện ngoài lề. Khi hào Thế suy, khả năng ngồi tù vẫn tồn tại, nên luôn phải cảnh giác với hình. Nếu Thế hội đủ tam hình, hay hưu suy mà bị hình, tuyệt đối dừng ngay việc đang làm. Với tam hình, nguy hiểm nhất là ta sẽ không bao giờ nắm bắt được thời gian, trừ khi xuất hiện các điểm ứng kỳ đặc biệt. Nếu may mắn có các điểm ứng kỳ đặc biệt, thì trước mốc ứng kỳ vẫn còn thời gian chuẩn bị cho việc kết thúc trước mốc nguy hiểm.
Còn một ngoại lệ: dư chi. Trong quẻ, nếu hào biến và hào động đều cùng một chi, hình hào khác, ví dụ hào biến là Tỵ, hào động cũng là Tỵ, gọi là dư chi. Hoặc hai Thân trong hào động và hào biến của Dần hay Tỵ cũng gọi là dư chi. Khi đó tuyệt đối không tính là hình mà tính như một hào thông thường. Điều này tương tự với hợp, nhưng chỉ được tính với các hào có trong quẻ. Nếu không phải hào trong quẻ thì vẫn tính là hình, dù xuất hiện cả ba lần tại nhật, nguyệt và hào.
Những ca gặp thật về tam hình, độc phát và đa dụng thần có thể xem thêm qua những câu hỏi đáp chiêm nghiệm.
Nguồn: Vi Nhất Sơn, Bốc Dịch Đại Toàn.
