Tiết thần, Cừu thần, Kỵ thần động: Hao hụt và phá hoại

Ba hào ít được nhắc tên nhưng hay bị bỏ sót

Khi học Lục hào, người ta thường nhớ tới dụng thần, Nguyên thần và Kỵ thần như ba nhân vật chính. Hai hào còn lại là Tiết thần và Cừu thần thì hay bị quên lãng. Thế nhưng khi một trong hai hào ấy động trong quẻ chỉ có một hào động, nó vẫn nói lên nhiều điều. Điểm khác biệt nằm ở chỗ: Nguyên thần và Kỵ thần làm đổi bản chất của dụng thần ngay lập tức, còn Tiết thần và Cừu thần thì không đổi bản chất hào ngay mà chỉ cung cấp thêm thông tin cho việc luận quẻ.

Vì vậy, phần lớn trường hợp Tiết thần hay Cừu thần động được coi như một tham số phụ, một dụng thần thứ hai để lấy thêm chi tiết. Nhưng cần nhắc lại một lần nữa rằng mỗi quẻ chỉ có một dụng thần nếu muốn đi đường xa; còn không thì chỉ là luận quàng. Các hào phụ không được phép đổi chỗ hay chen lên ngôi dụng thần.

Tiết thần động: sự hao hụt âm thầm

Tiết là phần khí của dụng thần bị rút ra ngoài, và rút ra bao nhiêu thì tùy dụng thần còn dư sức đến đâu.

Tiết thần động báo sự hao hụt trong hệ thống của dụng thần. Điều đó dẫn đến hai tình huống.

Tình huống thứ nhất là dụng thần vượng. Khi ấy Tiết động chỉ báo hao hụt khoảng tám phần trên mười, tức từ mười xuống tám, nhưng nhìn chung việc vẫn thành công ở kết quả cuối cùng. Một hào vượng mà có Tiết động vẫn được tính là hào vượng, mức vượng ấy được đem đối chiếu với các hào khác. Vậy nên giá trị của hào Tiết thần động nằm ở bước thứ ba của việc đọc quẻ, tức bước diễn giải thông tin. Nó báo rằng có sự hao tổn, kèm theo nhân tố hay yếu tố tương ứng với hào động ấy. Có một ngoại lệ duy nhất mà Tiết động chắc chắn làm hỏng việc dụng thần: đó là chuyện hỏi về tình duyên. Ở chuyện tình, Tiết động chắc chắn hỏng.

Tình huống thứ hai là dụng thần ở trạng thái hưu tù. Khi ấy việc hỏng hẳn, vì bản chất của hào hưu tù đã rơi xuống ngang với một hào suy.

Còn quan hệ giữa Tiết thần động và hào Thế thì chia thành năm trường hợp.

Sinh Thế. Thế nằm ở vị trí Cừu thần, dẫn đến quan hệ Thế và Dụng là Dụng khắc Thế. Điều này báo bản thân đang chịu áp lực từ việc hỏi, chủ yếu là áp lực về phần tâm lý. Hào động đóng vai Tiết khí của dụng thần mà sinh Thế. Sinh Thế là người giúp mình, nhưng tiết khí dụng thần là làm hao hụt đi. Nói cách khác, người giúp mình làm thất thoát tiền bạc nếu xem về kinh doanh, nhưng mình vẫn thu được phần lợi nếu dụng thần vượng. Nếu dụng thần suy, người giúp mình làm mất mát hết cả.

Trì Thế. Dụng thần sinh Thế, tức việc hỏi tự tìm đến mình. Nhưng bản thân mình lại làm Tiết thần, làm khí của dụng thần bị rút đi. Cho nên sự thất thoát, hao hụt đến từ chính mình chứ chẳng phải người nào khác. Trường hợp này nên tự xét lại bản thân để giảm sự hao hụt. Nếu dụng thần suy thì hỏng hẳn do mình gây ra.

Tiết Thế. Dụng thần trì Thế, tức bản thân bị ám ảnh bởi việc hỏi. Khi ấy hào động vừa rút khí của mình vừa rút khí của dụng thần. Rút khí của mình thường báo chuyện bản thân tin nhầm người, dẫn đến sự hao hụt này. Cần rà soát lại các mối quan hệ xung quanh. Với việc hỏi về sức khỏe thì đó là tượng vì người khác mà sức khỏe càng lúc càng kém. Với công danh thì phải lệ thuộc vào ý chí của người khác.

Cừu Thế. Nguyên thần trì Thế, báo bản thân đang mong mỏi, bị cuốn theo việc hỏi. Cừu thần động luôn báo nguyên nhân gián tiếp làm bản thân mệt mỏi, chán nản, vì Cừu động khắc Nguyên thần như cây bị chặt gốc, tuy sống thêm được nhưng ngày càng héo đi. Đây là nguyên nhân gây mệt mỏi, chán nản, nên tìm ra người ấy là ai để can thiệp, chấm dứt sớm.

Kỵ Thế. Trường hợp này nên lo cho mạng mình trước. Nếu Thế vượng mà hào động hưu thì chỉ báo có trục trặc khiến mình mệt mỏi chứ không sao. Nếu hào động vượng thì phải mau kết thúc việc hỏi để tránh tai họa. Nếu hào động suy thì chỉ là có người có ý hại nhưng không đủ khả năng.

Cừu thần động: việc đang làm bỗng không đầu không đuôi

Cừu thần là hào khắc Nguyên thần, tức là kẻ cắt đứt nguồn nuôi dưỡng của dụng thần.

Về định nghĩa, Cừu thần là hào khắc Nguyên thần của dụng thần. Về tính chất, hào Cừu thần động khiến sự việc trở thành không đầu không đuôi. Nếu dụng thần vượng thì hiện tại thành công nhưng không kéo dài được. Nếu đó là Cừu thần của một con người, người được nhắc tới sẽ chán nản, chán đời, mất động lực. Nếu hỏi bệnh tật cho một người, ắt người đó sẽ chết vì kiệt lực.

Thời điểm ứng kỳ thông thường của hào Cừu thần động cũng khác với các tình huống khác: ứng kỳ nằm ở ứng kỳ của hào dụng thần chứ không nằm ở Cừu thần. Ngoài ra, nếu Cừu thần động mà dụng thần cũng động thì Cừu thần ấy mất đi, không tính nữa, vì bị dụng thần khắc mất.

Đối với hào Thế, Cừu thần động của dụng thần gồm năm trường hợp tương ứng.

Sinh Thế. Hào Thế được sinh nên hào sinh Thế được tính như yếu tố giúp đỡ mình. Cụ thể, bản thân đang đi sai đường, cộng thêm Cừu thần sinh Thế là người xúi bẩy làm mình lạc lối. Nếu dụng thần vượng thì công việc hướng đến tiềm năng, nhưng vì chơi cùng bạn xấu và đi sai đường nên việc hỏi bất thành.

Trì Thế. Thế làm Cừu thần cũng tức là bị dụng thần khắc, báo áp lực, mệt mỏi với việc hỏi, và việc mình đang làm cũng không thể kéo dài được, vì bản thân mình mà ra.

Tiết Thế. Trường hợp này bản thân tiết khí cho yếu tố Cừu thần, tức là tin nhầm người, từ đó dẫn đến mất vốn, bị chiếm đoạt vốn, nên cần lưu ý.

Cừu Thế. Thế làm dụng thần, khiến bản thân bị ám ảnh bởi việc mình hỏi. Kèm theo đó, các yếu tố hay nhân tố làm Cừu thần là nguyên nhân khiến bản thân mệt mỏi, chán đời, hết sức sống, và cũng là nguyên nhân khiến việc hỏi không đầu không đuôi. Nếu chỉ làm một lần thì có thể cố gắng, nhưng nếu phải đi đường xa thì buộc phải thay đổi để tránh điều đáng tiếc, vì Cừu thần động khắc Nguyên thần của hào Thế ắt khiến bản thân ngày càng suy kiệt hơn.

Khắc Thế. Thế làm Nguyên thần, ắt chính mình cũng mong việc này xong. Nhưng bản thân bị khắc trực tiếp, ắt nguy cho bản thân, nên an nguy của chính mình cũng cần được coi trọng. Thời điểm xảy ra nguy hiểm tính từ thời điểm ứng kỳ của hào Cừu thần động. Trường hợp đặc biệt, với việc thi cử, giấy tờ mà Cừu thần động thì ắt hỏng, dù Thế hay dụng thần đều như vậy.

Kỵ thần động: kẻ phá hoại thật sự

Giữa năm vai phụ, Kỵ thần là hào duy nhất đến với ý định làm hại.

Kỵ thần là hào khắc dụng thần, và chỉ được tính khi động. Với quẻ có Kỵ thần động, ứng kỳ thông thường nằm tại hào Kỵ thần. Nếu dụng thần hoặc Thế rơi vào Tuần không, và Thế không khắc dụng thần, thì ứng kỳ sẽ nằm ở lúc xung thực chi bị Tuần không. Còn nếu dụng thần hoặc Thế động mà Nguyệt phá thì ứng kỳ nằm ở lúc trực hợp của chi Nguyệt phá. Hai trạng thái Nguyệt phá và Tuần không làm lệch điểm ứng kỳ theo đúng cách ấy.

Nhìn chung, Kỵ thần động là tác nhân gây hại đến việc đang quan tâm. Sự tổn hại có thể ở mức hỏng hẳn mà cũng có thể chỉ ở mức có người cố ý muốn hại, tùy vào cường độ, tức bản chất của hào Kỵ thần động và hào biến tương ứng. Có thể chia làm bốn bậc.

Thứ nhất, Kỵ thần vượng thì hỏng hẳn, trừ các trường hợp đặc biệt như Phá hóa Tuyệt hay Không hóa Vượng, hóa khắc. Những trường hợp còn lại đều hỏng, cả Kỵ thần. Trường hợp này có người trực tiếp phá việc làm.

Thứ hai, Kỵ thần hưu mà dụng thần vượng thì vẫn bị tổn hại, nhưng đến thời điểm xung mất Kỵ thần động thì mọi việc sẽ thành công, còn trước đó vẫn không ổn định. Ở trường hợp này nếu Kỵ thần hóa Mộ thì coi như mất Kỵ, không tính nữa; khi đó báo người phá mình gặp bế tắc mà không hại được.

Thứ ba, Kỵ thần suy thì chỉ báo có người có ý hại nhưng không làm được.

Thứ tư, Kỵ thần vô căn thì không cần bàn, vì còn nặng hơn suy.

Về quan hệ giữa Kỵ thần động và hào Thế, cũng chia thành năm trường hợp.

Sinh Thế. Đây là Nguyên thần trì Thế, báo rằng người giúp đỡ mình cũng chính là người làm hỏng việc của mình. Nếu không có gì đặc biệt thì nên lưu ý người làm chung. Trường hợp Kỵ thần nhập mộ thì tuyệt đối cẩn thận với bản thân, xem lại sức mình có đủ gánh vác hay không.

Trì Thế. Kỵ thần trì Thế biểu thị rằng chính bản thân mình làm hỏng việc. Cần lưu ý sự khác nhau giữa Kỵ thần trì Thế khi tĩnh và khi động: khi tĩnh là bản thân đi sai đường, còn khi động là tự mình trực tiếp làm hỏng việc, vì khắc trực tiếp với dụng thần.

Tiết Thế. Cừu thần trì Thế, báo bản thân bị áp lực, mệt mỏi vì việc hỏng, cộng thêm tiết khí cho Kỵ thần thì ắt là tin nhầm người, kết cục xôi hỏng bỏng không. Cần cực kỳ lưu ý chuyện đừng để quá mệt mỏi mà nhắm mắt đưa tay ra gánh thêm phiền phức.

Cừu Thế. Tiết thần trì Thế. Lúc này người mà mình không ưa, vì bản chất hào Thế khắc hào Kỵ thần động, lại gây hại cho việc hỏi. Ngoài ra vì là Cừu thần của hào Thế nên sẽ khiến bản thân mệt mỏi, chán chường.

Khắc Thế. Dụng thần trì Thế, biểu hiện bản thân bị ám ảnh với việc hỏi. Dụng thần và Thế cùng lúc bị khắc, tức có người vừa nhắm vào việc hỏi, vừa nhắm vào chính mình. Cần kỹ càng xem cách hóa giải, như hợp và xung hay những phép cân bằng khác, để tránh.

Cách phân biệt nhanh ba loại hào động phụ

Khi trong quẻ chỉ có một hào động, mỗi loại hào động để lại một dấu vân riêng.

Nếu hào động rút bớt khí của dụng thần, hãy nghĩ tới sự hao hụt. Nếu hào động khắc nguồn nuôi dưỡng của dụng thần, hãy nghĩ tới sự kiệt sức, chán nản, việc không đầu không đuôi. Nếu hào động khắc thẳng dụng thần, hãy nghĩ tới người hoặc yếu tố cố ý phá hoại. Còn quan hệ với hào Thế cho ta biết sức nặng của điều ấy rơi lên người hỏi theo kiểu nào: được nâng đỡ, tự mình gây ra, bị rút kiệt, bị bào mòn, hay bị khắc thẳng.

Điểm cuối cùng nên giữ trong đầu là độ vượng suy của hào động. Cùng là Kỵ thần động nhưng vượng thì hỏng hẳn, hưu thì chỉ cản trở tạm thời, suy thì chỉ là ý định hại. Cùng là Cừu thần động nhưng dụng thần vượng thì thành công mà không bền. Mọi sắc thái ấy đều xoay quanh hai thước đo là bản chất của hào và vị trí của nó đối với Thế.

Nguồn: Vi Nhất Sơn, Bốc Dịch Đại Toàn.