Quẻ một hào động: Nguyên thần hoặc dụng thần tự chuyển động

Quẻ một hào động là loại quẻ gặp nhiều nhất

Khi lấy quẻ ngẫu nhiên, chẳng hạn bằng dãy số seri trên tờ tiền, bằng con số bất chợt, bằng việc đếm lá cây, hay lấy theo phương vị và thời gian, thì loại quẻ xuất hiện nhiều nhất là quẻ có đúng một hào động. Đó cũng là điểm phân biệt với lối gieo thủ công, vốn dễ cho ra nhiều hào động cùng lúc. Các cách lấy quẻ ngoài thủ công thường gồm lấy quẻ Thượng, lấy quẻ Hạ, rồi lấy hào động theo thứ tự trong sáu hào tĩnh tính từ dưới lên. Cách làm này chỉ cho một hào động duy nhất trong quá trình lập quẻ. Chỉ trong số ít trường hợp có thêm một hào động xuất hiện khi xem, ấy là hào âm động: một hào tĩnh đang vượng bị ngày xung.

Quẻ một hào động là nơi dễ thấy nhất vì sao quẻ Lục hào chỉ xoay quanh bốn đại lượng. Dụng thần, hào Thế, hào động và hào biến, bốn thứ ấy là cả bàn cờ. Quẻ nhiều hào động thì chỉ là nhiều lượt chơi hơn trên cùng bàn cờ đó. Vì vậy, với quẻ một hào động, việc đầu tiên là hỏi hào động ấy đóng vai gì: nó là Nguyên thần của dụng thần, là chính dụng thần, là Tiết thần, Cừu thần hay Kỵ thần.

Điều cần nhớ ngay từ đầu là hào động chỉ dùng được khi bản chất của nó từ Hưu trở lên. Một hào vô căn thì dù đang động cũng chẳng đủ sức làm điều mình muốn.

Nguyên thần động: sự giúp đỡ nằm ở độ bền của người giúp

Có một hào đang chống lưng cho điều mình hỏi. Câu hỏi là sức chống lưng ấy có bền hay không.

Khi hào động chính là Nguyên thần của dụng thần, quẻ báo trước rằng có một yếu tố đang giúp đỡ mình trong việc hỏi. Sự giúp đỡ ấy kéo dài bao lâu thì tùy vào độ vượng suy của Nguyên thần. Nếu Nguyên thần động mà hóa khắc, hóa mộ, hưu rồi hóa tuyệt hay hóa hợp, việc hỏi sẽ hỏng, do người giúp đỡ hoặc yếu tố giúp đỡ gặp rắc rối, không thể giúp được nữa. Như hỏi chuyện kinh doanh mà Tử tôn hóa thành Phụ mẫu, không sinh được Thê tài, ấy là kinh doanh bị người ta lừa chiếm đoạt vốn khiến mọi chuyện hỏng.

Với Nguyên thần động, mọi kết luận không chỉ nằm ở dụng thần mà còn nằm ở hào Thế cùng quan hệ giữa Thế và Dụng. Nhờ vậy, quẻ cho ta toàn cảnh của câu chuyện: tiềm năng của việc hỏi, hướng đi, năng lực và cảm nhận của bản thân suốt quá trình, những yếu tố xuất hiện trong lúc việc diễn ra, và những yếu tố khác tác động lên chúng.

Hào Nguyên thần động có năm cách đứng cạnh hào Thế.

Sinh Thế. Đây là lúc dụng thần trì Thế. Về thông tin, bản thân người hỏi đang bị việc hỏi ám ảnh, và đang có người giúp đỡ mình như dụng thần giúp. Trong trường hợp này, nếu Nguyên thần động mà hóa khắc, hóa hợp, hóa mộ, hưu hóa tuyệt thì nguy hiểm sẽ chạm đến chính bản thân mình. Nếu không can thiệp được vào yếu tố khác ngoài Nguyên thần thì cần chuẩn bị tinh thần, tâm lý để vượt qua biến cố, và thời điểm xảy ra rơi vào lúc ứng kỳ của dụng thần và Thế. Một điều nên nhớ ở đây: thời điểm ứng kỳ của Nguyên thần hóa khắc nằm ngay tại ứng kỳ của dụng thần, trừ trường hợp Nguyên thần hoặc hào biến của Nguyên thần rơi vào Tuần không hay Nguyệt phá.

Trì Thế. Đây là trường hợp tự thân vận động: hào động đồng thời là hào Thế, và hào Thế vốn là hào đại diện cho chính mình. Mình sinh cho câu chuyện, nghĩa là bản thân đang chạy theo việc hỏi. Đó chính là biểu hiện của việc tự thân vận động.

Tiết khí Thế. Biểu hiện của việc có người giúp mình trong công việc, mình nhờ người này vì hào Thế sinh cho dụng thần, nhưng cuối cùng việc hỏi cũng bất thành vì mình đi sai đường. Nếu Nguyên thần vượng, năng lực của người giúp tốt, nhưng bản thân vì đi sai nên việc cần hỏi vẫn hỏng. Muốn biết sai ở đâu thì đối chiếu ngũ hành: Thủy, chẳng hạn, là sai vì để tình cảm chi phối quá mức mà việc bất thành.

Cừu Thế. Tức là Cừu thần của hào Thế. Ở trường hợp này ta kết hợp hai thông tin, Nguyên thần của dụng thần và Cừu thần của Thế, để ra thông tin cuối cùng. Người giúp đỡ mình sẽ gián tiếp làm mình mệt mỏi. Rõ ràng chuyện này không thể kéo dài, vì Cừu thần của hào Thế mang yếu tố gây chán nản đến với mình, và sức khỏe sẽ hao tổn nếu làm lâu dài. Trong khoảng còn chịu đựng được, ta nên nghĩ cách thay người làm cùng.

Khắc Thế. Đây là tác động trực tiếp lên người hỏi, và ta cần nghĩ ngay cách thay người làm cùng trước khi xảy ra điều đáng tiếc. Thời điểm xảy ra rơi vào ứng kỳ của hào Nguyên thần động. Nên loại trừ ra những người đang lo lắng khi hỏi, như người đang lo đòi nợ, vì khi ấy trường hợp khắc này chính là khắc Quỷ bên thân, nhưng vẫn phải thận trọng. Nếu Nguyên thần này suy hoặc hỏng mà không khắc được Thế thì hào Thế không cần lo lắng, nhưng hào dụng thần cũng bất thành vì Nguyên thần quá yếu. Ngoại lệ là khi Nguyên thần là mộ của dụng thần thì mọi trường hợp hóa hợp, hóa khắc đều không tính là hỏng. Ngoài ra, nếu Nguyên thần hóa hợp mà hào hợp Tuần không hay Nguyệt phá, hay chính Nguyên thần Tuần không, Nguyệt phá, đều báo rằng việc sẽ tiếp diễn đến thời điểm ứng kỳ của các hào ấy.

Dụng thần động: âm động và minh động

Hào mà ta đang hỏi tự mình chuyển động thì cả câu chuyện đang diễn ra ngay trước mắt, nhưng nó có thể động trong im lặng hoặc động công khai.

Dụng thần động chia làm hai loại, âm động và minh động. Với âm động, trường hợp này báo tình huống sự việc đang xảy ra ở thời điểm hiện tại. Ứng kỳ xa của âm động giống như hào động bình thường, ngoại trừ quẻ hỏi về chính người, nơi ứng kỳ nằm ở thời điểm xung hào âm động. Về thông tin, hào bị ngày hoặc tháng xung đều báo sự việc bị chia nhỏ thành nhiều phần, nhiều giai đoạn, nhưng kết quả cuối cùng cũng tương tự trường hợp không bị xung. Ví dụ về tiền, bán tạp hóa hay bán nhà, cuối năm cũng thu về một số tiền nhưng tạp hóa thì tiền lẻ gộp lại, còn nhà thì tiền chẵn.

Với minh động thì đi kèm hào động sẽ có hào biến, và quan hệ giữa hào biến với hào minh động trở thành yếu tố tác động thêm vào dụng thần, làm tăng thêm các yếu tố đi kèm. Cần lưu ý rằng chỉ hào động mới có hào biến. Đừng tự ý xem hào biến của hào không động để cố tìm thêm thông tin, vì như thế là bất nhân với người cần hỏi mà ưu tiên với bản thân mình. Nếu muốn thêm thông tin thì chịu khó xem thêm một quẻ khác hoặc gieo thủ công. Các yếu tố đi kèm với hào biến của dụng thần động gồm sinh, khắc, tiết, vòng trường sinh, Không, Phá, tiến, thoái. Trường hợp hào hóa chính nó hay hóa xung thì vì vấn đề to hơn một chút nên thuộc trạng thái phản ngâm hoặc phục ngâm của quẻ.

Với dụng thần động, quan hệ với hào Thế cũng chia thành năm trường hợp.

Sinh Thế. Hào Thế là Tiết thần của dụng thần. Về thông tin, có người giúp đỡ mình, và người giúp là người có lợi ích gắn liền với việc hỏi, mang đặc điểm của hào dụng thần được phối bởi ngũ hành và lục thân. Tính cách xuyên suốt nằm ở hành của hào. Kim thì da trắng, mắt sáng, biết giữ chữ tín, cứng nhắc, khó đổi ý kiến chủ quan. Mộc thì bề ngoài hiền, dáng cao gầy, thường không chắc chắn về ý kiến, có lòng nhân từ. Thổ thì bề ngoài đậm người, thích giúp đỡ mọi người, ý kiến thường chắc chắn, khó thay đổi. Hỏa thì dáng vừa người, rắn rỏi, không mập chẳng ốm, nhanh nhẹn, nóng tính, biết giữ lễ với mọi người xung quanh nhưng lúc nóng khó kiểm soát lời nói. Thủy thì thông minh hoặc khéo, tiếp thu nhanh, dễ chấp nhận và thay đổi, dễ thích nghi với môi trường.

Trì Thế. Người hỏi phải hoạt động nhiều trong việc hỏi và bị ám ảnh bởi việc ấy, càng tiến càng lùi với việc đang hỏi.

Tiết Thế. Hào Tiết thần trì Thế, báo bản thân mệt mỏi, tốn sức nhiều với việc đang hỏi. Nếu Thế suy hoặc hưu thì bị liên lụy với việc đang hỏi. Nếu vô căn thì gặp tai họa đình mắc, nên rút ra trước khi quá muộn.

Cừu với Thế. Hào Thế làm Kỵ thần của dụng thần, báo bản thân đang đi sai hướng, vì Thế khắc Dụng, và còn bị việc hỏi gián tiếp gây chán nản, mệt mỏi.

Kỵ Thế. Tai họa từ việc hỏi mà ra. Nếu dụng thần vượng thì tai họa khó tránh, nên kết thúc sự việc trước ứng kỳ của dụng thần mà thoát. Nếu không thì sẽ nguy hiểm. Nếu dụng thần suy mà Thế vượng, hoặc Thế hơn dụng thần một bậc, thì chỉ bị thiệt hại kèm theo việc hỏi hỏng mà thôi.

Khác biệt giữa âm động và minh động cũng nên được ghi nhớ như một tiểu tiết quan trọng. Âm động là hào đã mất chỗ đứng vì bị ngày xung, nên chỉ cho ta biết hiện tại đang có chuyện gì diễn ra, mà không đi kèm hào biến để kể thêm. Minh động thì có hào biến đi theo, nên cho ta thêm những lớp thông tin nằm ngoài kết quả, như người đứng sau câu chuyện, tính chất của yếu tố cản trở hay nâng đỡ. Cho nên đừng đòi hỏi một quẻ âm động phải cung cấp chi tiết của một quẻ minh động.

Giữ đúng ba bước khi đọc quẻ một hào động

Càng ít hào động, người xem càng dễ nhảy cóc, và nhảy cóc là con đường ngắn nhất tới sai lầm.

Trình tự đọc quẻ luôn có ba bước. Bước một là xác định kết quả. Bước hai là xác định thời điểm xảy ra kết quả. Bước ba là xác định các thông tin tương ứng giữa sự việc và quẻ. Ba bước ấy luôn theo thứ tự, không bao giờ gom một thành ba hay dồn ba thành một. Nhiều người đọc quẻ một hào động chỉ vì thấy hào ấy quá rõ mà bỏ qua bước xác định thời điểm, rồi vội gán ngay nhân vật hay tính cách. Chính cái vội vàng đó làm tăng nguy cơ sai.

Còn có một điều đáng nhắc: hào động chỉ dùng được khi bản chất của hào từ Hưu trở lên. Nghĩa là trước khi tìm xem hào động tác động thế nào đến Thế hay dụng thần, phải kiểm tra hào ấy có còn đủ sức làm tác nhân hay chăng. Một hào suy kiệt thì tuy động mà việc làm được rất ít, và những kết luận nặng tay dựa vào nó thường sai.

Nguồn: Vi Nhất Sơn, Bốc Dịch Đại Toàn.