Một quẻ nói được nhiều việc và cách đọc con số từ quẻ

Một cuộc gọi đến, người ở đầu dây chỉ nói rằng cấp trên vừa triệu tập mà chưa biết vì sao. Quẻ lập xong, người đoán nói được cả nội dung cuộc họp, số tiền quyên góp, ngày bắt đầu hành động, rồi còn chỉ ra cả hoàn cảnh riêng của vị lãnh đạo ấy. Câu chuyện cho thấy một điều ít người nhận ra: một quẻ không chỉ trả lời câu hỏi được đặt ra, nó còn mang theo cả một chùm thông tin đi kèm.

Quẻ chứa nhiều thông tin hơn câu hỏi

Khi chỉ chăm chăm vào đáp án, ta bỏ qua những điều mà quẻ cũng đang nói song song.

Bát quái chứa một lượng thông tin vô hạn, lớn đến mức không có gì ở ngoài, nhỏ đến mức không có gì ở trong. Một quẻ hiện ra không phải ngẫu nhiên. Ngoài việc báo thông tin về điều đang hỏi, nó còn kèm thông tin về những điều khác, và đó chính là tính toàn tức của vũ trụ. Cũng như khi xét nghiệm một giọt máu, người ta không chỉ biết nhóm máu mà còn có thể biết người đó có mắc bệnh gan hay thiếu máu hay không. Vậy nên khi phân tích một quẻ, đừng cho rằng nó chỉ nói được một việc.

Ví dụ vị lãnh đạo nọ được cấp trên gọi đến. Quẻ lập theo giờ nhận cuộc gọi cho thấy việc ấy là triệu tập để thông báo tình hình đột xuất, có quyên góp năm mươi đồng, và hành động vào ngày thứ tư. Mọi điều đều ứng nghiệm. Nhìn thêm vào quẻ, người đoán nói tiếp rằng vị lãnh đạo ấy là con trai lớn trong nhà nhưng không phải con đầu, từ tiết Lập Thu vận khí không tốt, kinh tế eo hẹp, thận hoặc hệ tiết niệu có bệnh, sức khỏe sa sút. Người nghe xác nhận đúng, và còn cho biết vị ấy vừa bị chuyển từ trưởng phòng sang làm điều tra viên. Một quẻ nhỏ, hơn chục mẩu tin.

Lý do là mọi việc xảy ra trong xã hội đều là hoạt động của con người, nên tất nhiên phản chiếu thông tin về những người liên quan. Hỏi về vận mệnh một người thì dĩ nhiên dính tới tình hình vợ chồng, con cái. Hỏi về một hợp đồng hay một vụ kiện thì có thể nhìn thấy cả tình hình chung và đặc điểm của đối phương. Chính vì thế người học đừng đòi mình chỉ đoán một việc, mà nên cố gắng khai thác thông tin ẩn trong quẻ, xem xét kỹ lưỡng và phân tích toàn diện. Việc đoán không phải một sự việc một lần hỏi, một quẻ chỉ đáp một chuyện.

Đọc số từ quẻ

Có những câu hỏi chỉ cần một con số để trả lời, và quẻ cũng biết cho con số.

Câu châm ngôn của phép này là trời có vạn tượng, vật có vạn tượng, nhưng cuối cùng đều là số. Phép đoán bằng bát quái xét cho cùng là một dạng tính toán con số, thống kê, quy nạp và phân tích. Điểm khác nhau là nó dùng quẻ tượng trực quan để đọc số, và cùng lắm chỉ dùng phép cộng trừ đơn giản. Hoàn toàn không có phép nhân chia phức tạp, cũng không có phép cộng trừ nhiều chữ số. Thời xưa, con người nhận thức về số rất giản dị: họ đếm bằng năm ngón tay của một bàn tay, khi thấy năm ngón không đủ thì dùng thêm một bàn tay khác. Một cộng năm là sáu, hai cộng năm là bảy. Từ đó dễ hiểu số tiên thiên: một sáu thủy, hai bảy hỏa, ba tám mộc, bốn chín kim, năm mười thổ, hiệu số của mỗi cặp đều là năm. Còn bát quái thì quẻ không quá tám, hào không quá ba, số không quá chín.

Đọc trực tiếp số của quẻ

Cách thứ nhất là đọc số tiên thiên thẳng từ quẻ: Càn một, Đoài hai, Ly ba, Chấn bốn, Tốn năm, Khảm sáu, Cấn bảy, Khôn tám. Nếu muốn biết Trung Quốc giành được bao nhiêu huy chương vàng tại Thế vận hội Atlanta, người đoán lập quẻ được Cấu biến Tụng. Quẻ biến Tụng có thượng quái Càn là một, hạ quái Khảm là sáu, ghép thành mười sáu. Kết quả thực tế đúng như vậy.

Ví dụ thứ hai về bệnh viện: hỏi một người bao giờ khỏi bệnh, quẻ ra Tiểu Súc biến Nhu. Quẻ Nhu có thượng quái Khảm là sáu, hạ quái Càn là một, đoán mười sáu ngày thì xuất viện, đúng đến từng ngày. Ví dụ thứ ba: một người nhờ đoán về bệnh nguy của mẹ, quẻ ra Khảm biến Sư. Thượng quái của Sư là Khôn tám, hạ quái là Khảm sáu. Người đoán nói bệnh nguy ở ngày thứ sáu, mất ở ngày thứ tám, và quả nhiên mẹ người ấy mất đúng ngày thứ tám.

Điểm chung của ba ví dụ trên là con số được đọc thẳng từ quẻ biến, vì quẻ biến chính là kết quả cuối cùng của sự việc. Số hiện ngay trên hình quẻ, không qua phép tính nào, với thượng quái đứng trước làm hàng chục và hạ quái đứng sau làm hàng đơn vị. Đó đúng là tinh thần nhìn là hiểu, và cũng là lý do người xưa chọn lối đọc số đơn giản như vậy, thay vì những phép tính nhiều bước dễ làm người học nản lòng.

Cộng trừ giản đơn để ra số lớn

Cách thứ hai là cộng trừ nhẹ nhàng. Giả sử hỏi doanh thu và gieo được Thăng biến Tỉnh. Số quẻ chính Thăng là tám cộng năm bằng mười ba. Quẻ hổ của Thăng có hạ hổ Đoài hai và thượng hổ Chấn bốn, cộng lại sáu. Quẻ biến Tỉnh là sáu cộng năm bằng mười một. Người đoán lấy số của quẻ chính làm hàng trăm, số của quẻ hổ làm hàng chục, số của quẻ biến làm hàng đơn vị, ra 1300 cộng 60 cộng 11, tức 1371. Lối đọc ấy vẫn trực quan và giản dị, chỉ là xếp con số vào đúng hàng.

Cách thứ ba dựa vào thể dụng. Giả sử hỏi phạt tiền hay mất tiền và gieo được Cấu biến Đỉnh. Quẻ thể là Tốn mộc, sinh Ly hỏa ở quẻ dụng. Thể sinh dụng nghĩa là Tốn bị tiết khí, hao đi số của Ly là ba, nên đoán mất ba trăm vạn. Ngược lại, nếu dụng sinh thể thì quẻ thể được nuôi, và nếu dụng là Tốn mộc số năm sinh Ly, nghĩa là được tài với số năm, năm mươi hoặc năm trăm.

Ngoài ra có một kiểu số rất đặc biệt, đó là quẻ Cấn. Cấn mang nghĩa dừng và giới hạn, biểu thị mức tối đa hoặc tối thiểu. Ví dụ quẻ Tiểu Quá có thượng quái Chấn là bốn, thì mức tối thiểu là bốn, hoặc bốn mươi. Quẻ Di có Cấn ở thượng quái và hạ quái Chấn là bốn, thì biểu thị mức tối đa là bốn, hoặc bốn mươi, bốn trăm.

Với một quẻ có thể đọc số theo nhiều cách. Như quẻ Tụng, đọc trực tiếp có thể là mười sáu hoặc sáu mươi mốt. Nếu dùng thể dụng, khi Khảm là thể thì cộng một với sáu được bảy; nếu Khảm là dụng và tiết khí thì là trừ sáu. Mọi chuyện cộng, trừ hay sắp theo hàng đều phải dựa vào phạm vi khả dĩ của sự việc để xác định, phải khớp với tình hình thực tế và xem thêm khí vượng suy của quẻ.

Điều cần nhớ là số do tâm sinh, quẻ do tâm khởi. Mô thức cố định, cứng nhắc không hợp với nguyên lý biến dịch của Dịch. Khi cách nào quen thuộc, hợp tâm và cho kết quả chuẩn thì dùng cách ấy. Chính vì nhiều người chưa hiểu cách nhìn con số đơn giản của người xưa, mà họ thấy việc đoán số bằng bát quái khó hiểu. Với ai dùng học thuật phức tạp hiện nay để biểu thị tượng số của quẻ, thì làm sao hiểu được. Muốn thử với dãy số thật, có thể bắt đầu từ cách gieo quẻ theo số.

Muốn đoán giỏi thì phải đoán nhiều

Hiểu biết về Dịch không nằm trên giấy mà nằm trong những lần kiểm nghiệm.

Gốc rễ của việc đoán nằm ở đọc, hiểu, lĩnh hội cẩn thận ý nghĩa biểu thị của quẻ tượng và hào tượng, đặc biệt chú ý sự chuyển hóa âm dương của quẻ, khí vượng suy của quẻ, quan hệ sinh khắc tỷ hòa giữa thể và dụng, và ý nghĩa của tên quẻ. Nếu muốn thành thạo phép đoán này và nâng cao trình độ, ngoài việc học tốt lý luận cơ sở và kiến thức căn bản về tượng số bát quái, còn phải xem nhiều quẻ của người khác, tìm cách nghĩ và loại suy từ quẻ tượng, hiểu rõ tượng của các loại vật. Đồng thời phải tích lũy kiến thức đời sống xã hội và khoa học tự nhiên, làm phong phú kinh nghiệm của bản thân. Nếu thiếu những kiến thức ấy thì không thể giải nghĩa và loại suy hàm ý của bát quái. Quẻ tượng xuất hiện, tất cả đều là điềm báo, nhưng nếu không nhận ra sự vật mà nó chỉ thì làm sao loại suy, làm sao đoán chính xác, làm sao tăng được ngộ tính. Ngộ tính chính là khả năng lý giải, trình độ lý giải và tốc độ lý giải.

Học thì phải mạnh dạn thực hành. Đoán những việc của mình và của người xung quanh, trước hết đoán những việc đã xảy ra rồi, sau đó mới đoán việc sắp xảy ra, dùng cách ấy để kiểm nghiệm kiến thức đã học, nâng cao năng lực quan sát. Sau khi có quẻ, việc đầu tiên là nói ra những chuyện đã xảy ra trong quá khứ của người hỏi, để kiểm tra quẻ ấy đúng hay sai, đồng thời dẫn dắt cách nghĩ phân tích. Nếu quẻ lập đúng thì khi phân tích rõ lành dữ hiện tại và tương lai, kết luận chắc chắn chính xác.

Cuối cùng phải nhớ rằng học Dịch mà chỉ học một môn, chỉ vào một cửa, chỉ tin một nhà, thì dù tự thấy hữu ích cũng khó tránh phiến diện, thực sự giống người lấy ống nhìn trời, lấy dùi chỉ đất, không thể thấy được toàn bộ trời đất. Chỉ khi đi sâu vào Kinh Dịch, kèm học thêm Đạo Đức Kinh thì mới hiểu rõ lẽ của vạn vật, hiểu sâu huyền diệu của tính mệnh, thông suốt cái tiêu trưởng của âm dương. Người học cần thanh tâm quả dục, giữ tâm hư tĩnh, vừa tu dưỡng vừa luyện công, thì mới càng ngày càng cao. Khi tâm hư tĩnh thì tự nhiên có linh cảm thông suốt, đoán quẻ sẽ rất dễ, và người xưa đã nói: lặng lẽ bất động, cảm mà thông suốt, không vội mà nhanh, không đi mà đến.

Những ví dụ thực tế chỉ nhằm cho thấy rằng đoán quẻ không có một khuôn mẫu cố định. Mỗi trường hợp đều phải biến hóa linh hoạt. Có câu “bất khả ngôn truyền, chỉ khả ý hội”, nghĩa là không thể truyền bằng lời mà chỉ có thể hiểu bằng ý, và đó không phải là lối giữ bí mật của người xưa, mà vì điểm quan trọng nhất không thể dùng ngôn ngữ hữu hạn để diễn đạt. Mọi thứ đều tùy vào mỗi người dùng tâm linh để lĩnh ngộ và thông suốt.

Nguồn: Hoàng Giám, Dịch Hồn – Bát Quái Tượng Số Dự Trắc Pháp.