Bài tổng quan

Gia Trạch Bổ Túc, Thuyền Gia Trạch, Châu Thuyền Và Chương Xướng Gia

Bói Dịch - Bốc Phệ Chính Tông16/09/202627 phút đọc8 lượt đọc

Ngôi nhà trong phép Lục Hào có thể được hình dung như một con thuyền, sáu hào ứng với sáu bộ phận của thuyền, và lối hình dung ấy mở đường cho việc gán từng hào vào từng chỗ cụ thể trong nhà. Giếng, cầu, bếp, cổng, giường, bài vị thờ, cửa, ao nước, rường cột đều có hào riêng để đoán, trưởng bối và mồ mả cũng được xét theo cùng một cách. Phép đoán còn lan sang Châu Thuyền, nơi quẻ được dùng để xem việc mua bán, đóng thuyền, đi thuyền buôn bán hay ngao du. Xướng Gia lại bàn chuyện làm ăn của nhà chứa thời xưa, được giữ nguyên như một phần của sách. Cách phân sáu hào vào sáu vị trí biến một quẻ thành tấm bản đồ của cả gia trạch, từ gian bếp cho tới mồ mả.

Mục lục · 6 phần

01Thuyền Gia Trạch
02Gia Trạch Bổ Túc: câu 1–16
03Gia Trạch Bổ Túc: câu 17–31
04Gia Trạch Bổ Túc: câu 32–46
05Châu Thuyền
06Xướng Gia

Thuyền Gia Trạch

Thuyền Gia Trạch — trường hợp nhà ở ngay trên thuyền: xem xét từng hào ứng với từng bộ phận của con thuyền (đầu thuyền, khoang, cột buồm, dây neo, bánh lái...).

Mở đầu

既明住宅之根再看船居之奧妙

Ký minh trú trạch chi căn - Tái khán thuyền cư chi áo diệu

Đã rõ cội nguồn của nhà ở - Lại xem huyền diệu của đò thuyền.

1.

青龍父母祖代居船 - 白虎妻財初當船户

Thanh Long Phụ Mẫu tổ đại thuyền cư
Bạch Hổ Thê Tài sơ đương thuyền hộ

Phụ Mẫu Thanh Long ở thuyền từ đời tổ

Thê Tài Bạch Hổ chỉ ngụ đò mới đây.

2.

要識平居安穩 - 須觀福德青龍

Yếu thức bình cư an ổn
Tu quan Phúc Đức Thanh Long

Muốn biết ăn ở ổn yên

Cần xem Phúc Đức Thanh Long.

3.

初是船頭必須子孫興旺 - 六為後舵定宜福德交重

Sơ thị thuyền đầu tất tu Tử Tôn hưng vượng
Lục thị hậu đà định nghi Phúc Đức giao trùng

Hào sơ là đầu thuyền nên Tử Tôn hưng vượng

Hào lục là bánh lái cần Phúc Đức trùng giao.

4.

父母刑衝必主風狂浪急 - 妻財剋陷定然惹是招非

Phụ Mẫu hình xung chủ phong cuồng lãng cấp
Thê Tài khắc hãm định nhiên nhạ thị chiêu phi

Phụ Mẫu hình xung chủ phong ba sóng gió

Thê Tài khắc hãm chắc rước lấy thị phi.

5.

若逢兄弟交重怪木必須重換 - 但遇鬼交臨用魘倒急宜祈祥

Nhược phùng Huynh Đệ giao trùng quái mộc tất tu trùng hoán
Đản ngộ Quỷ hào lâm Dụng yểm đảo cấp nghi cầu tường

Như Huynh giao trùng tất gặp gỗ ma cần phải đổi thay

Nếu Dụng lâm Quỷ thì lại gặp yêu nên đi cầu cúng.

6.

二為艤木須要堅方

Nhị vi nghĩ mộc tu yếu kiên phương

Hào nhị là xiên đâm cần phải rắn chắc.

7.

若遇騰蛇必生怪異 - 但逢朱雀口舌災殃

Nhược ngộ Đằng Xà tất sinh quái dị
Đản phùng Chu Tước khẩu thiệt tai ương

Nếu gặp Đằng Xà tất sinh quái dị

Nhưng lâm Chu Tước khẩu thiệt tai ương.

8.

青龍利益加添 - 白虎損人招禍

Thanh Long lợi ích gia thiêm
Bạch Hổ tổn nhân chiêu họa

Thanh Long lợi ích càng thêm

Bạch Hổ hại người rước họa.

9.

玄武憂疑盜賊 - 勾陳耗散貨財

Huyền Vũ ưu nghi đạo tặc
Câu Trần hao tán hóa tài

Huyền Vũ cướp bóc lo lắng

Câu Trần tán hao của cải.

10.

三為倉口怕逢刑冲克害 - 四為桅杆喜遇拱合生扶

Tam vi sương khẩu phạ hình xung khắc hại
Tứ vi nguy can hỉ ngộ củng hợp sinh phù

Khoang thuyền thuộc hào tam sợ gặp hình xung khắc hại

Cột buồm nơi hào tứ mừng gặp cùng hợp sinh phù.

11.

五為毛纜 - 六為櫓篷

Ngũ vi mao lãm
Lục vi lỗ bồng

Dây neo thuộc hào năm

Mái chèo ở hào sáu.

12.

若得相生行船必定致富 - 如逢冲剋船居多主災殃

Nhược đắc tương sinh hành thuyền tất định chí phú
Như phùng xung khắc thuyền cư đa chủ tai ương

Nếu được tương sinh đi thuyền tất sinh giàu có

Như gặp xung khắc ở thuyền chủ lắm tai ương.

13.

世爻發動宜棄舊而從新 - 應位興隆宜世居而迪吉

Thế hào phát động nghi khí cựu nhi tòng tân
Ứng vị hưng long nghi thế cư nhi địch cát

Thế hào phát động nên thay cũ đổi mới

Ứng hào vượng hưng cần ở đời mới tốt.

14.

世臨玄武盜賊相侵 - 持世勾陳翻船損貨

Thế lâm Huyền Vũ đạo tặc tương xâm
Trì Thế Câu Trần phiên thuyền tổn hóa

Thế lâm Huyền Vũ giặc cướp lấn xâm

Thế có Câu Trần lật thuyền mất của.

15.

白虎防墮水不虞 - 青龍主臨危有救

Bạch Hổ phòng đọa thủy bất ngu
Thanh Long chủ lâm nguy hữu cứu

Bạch Hổ chìm nước lo phòng

Thanh Long lâm nguy được cứu.

16.

騰蛇爻動主暴病之憂 - 朱雀爻興有斷桅之禍

Đằng Xà hào động chủ bạo bệnh chi ưu
Chu Tước hào hưng hữu đoạn nguy chi họa

Đằng Xà phát động chủ âu lo bệnh nặng

Chu Tước vượng hưng có họa gãy buồm.

17.

初位逢空船頭破損 - 二爻遇鬼繩纜損傷

Sơ vị phùng Không thuyền đầu phá tổn
Nhị hào ngộ Quỷ thằng lãm tổn thương

Hào nhất gặp Không, đầu thuyền hư hại

Hào nhị lâm Quỷ, neo buộc tổn thương.

18.

三爻最忌刑冲倉内平基作祟 - 四位怕逢凶煞破篷作漏須防

Tam hào tối kỵ hình xung sương nội bình cơ tác sùng
Tứ vị phạ phùng hung sát bồng tác lậu tu phòng

Hào tam rất kỵ hình xung, ván khoang quỷ ám

Hào tứ sợ gặp hung sát, buồm rách cần phòng.

19.

五為毛纜逢空必有憂疑 - 六是舵門遇煞定當修換

Ngũ vi mao lãm phùng Không tất ưu nghi
Lục thị đà môn ngộ sát định đương tu hoán

Hào ngũ dây neo gặp Không tất phải lo âu,

Hào lục bánh lái gặp sát cần nên tu sửa.

20.

若能依此而推船居必無他事

Nhược năng y thử nhi suy, thuyền cư tất vô tha sự

Nếu cứ theo thế mà suy, ở thuyền chẳng có gì khác nữa.

Gia Trạch Bổ Túc: câu 1–16

Sách còn một phần bổ sung cho Chương 20 "Gia Trạch", mang tựa "Phần Bổ Túc — Phép đoán về Gia Trạch phân biệt rõ trên sáu Hào". Khác với phần chính đoán chung theo Lục Thân, phần này đoán riêng từng hào (hào sơ, hào nhị, hào tam...) ứng với từng bộ phận cụ thể của căn nhà: giếng, cầu, bếp, cổng, giường, phòng thờ...

1.

初爻非水休言井 - 酉金干涉道雞鵝

Sơ hào phi Thủy hưu ngôn tỉnh
Dậu kim can thiệp đạo kê nga

Hào sơ không thuộc Thủy đừng bảo là giếng

Dậu kim dính vào thì bảo là gà ngỗng.

Hào sơ nếu là Hợi Tí thuộc Thủy mới có thể đoán là giếng, nếu là Tài Phúc thì luận cát, Quan Quỷ, Kỵ thần thì đoán hung. Nếu hào sơ với hào Dậu hình xung khắc hại, sinh hợp tức có can thiệp, mà có can thiệp thì mới đoán tốt xấu về việc nuôi gà ngỗng, không thể đoán lộn xộn được.

2.

臨土逢冲基地破

Lâm Thổ phùng xung cơ địa phá

Ở hào Thổ mà gặp xung thì nền móng bị phá.

Hào sơ ở Thìn Tuất Sửu Mùi thuộc Thổ bị Nhật Nguyệt xung phá thì nền móng nhà bị đào phá.

3.

無官無鬼小兒和

Vô Quan vô Quỷ tiểu nhi hòa

Không có Quan Quỷ thì trẻ con yên ổn.

Hào sơ lâm Quan Quỷ có Bạch Hổ, Phụ Mẫu phát động thì nhà đó con trẻ bị họa. Nếu không có Quan Quỷ, Kỵ sát thì con trẻ an ổn.

4.

宅邊若有墳和墓 - 須知鬼墓值爻初

Trạch biên nhược hữu phần hòa mộ
Tu tri Quỷ Mộ trị sơ hào

Bên cạnh nhà có mồ mả

Nên biết Quỷ Mộ ở hào sơ.

Quỷ Mộ là Mộ khố là Quan Quỷ ở trong quẻ. Nếu gặp quẻ thuộc cung Chấn Tốn, Quan Quỷ thuộc Kim, Mộ khố tại Sửu, mà Sửu ở hào sơ thì bên cạnh nhà có mộ xưa.

5.

水臨白虎將橋斷

Thủy lâm Bạch Hổ tương kiều đoán

Bạch Hổ lâm hào Thủy sẽ đoán là cầu.

Hào sơ lâm Tí Hợi thuộc Thủy, lại có Bạch Hổ chủ có cầu. Nếu là Tài, Phúc tất cát, gặp xung thì cầu bị hư hại.

6.

寅木貓良鼠耗無

Dần Mộc miêu lương thử hao vô

Dần Mộc thì mèo giỏi mà chuột hết sạch.

Nếu hào sơ lâm Dần mộc cát thần thì nhà này có mèo giỏi bắt được chuột.

7.

玄武水乘溝利瀹 - 木爻官鬼樹為戈

Huyền Vũ thủy thừa câu lợi dược
Mộc hào Quan Quỷ thụ vi qua

Huyền Vũ thì nước nhờ cống khe mà thông suốt

Mộc hào Quan Quỷ thì cây thành giáo.

Như hào sơ lâm Hợi Tí thuộc Thủy, kèm theo Huyền Vũ thì không thể đoán là cầu, là giếng mà phải đoán là cống, mương thông nước. Nếu hào này là Quan Quỷ thuộc Mộc thì chủ bên trái gần nhà có rễ cây đâm phá nền nhà.

8.

二爻木鬼梁横竈

Nhị hào Mộc Quỷ lương hoành táo

Hào nhị Quan Quỷ thuộc Mộc là có đòn tay gác ngang bếp.

Đây là nói về hào nhị, nếu là hào Mộc Quan Quỷ chủ có xà gác ngang bếp.

9.

父母持之主堂奧

Phụ Mẫu trì chi chủ đường áo

Phụ Mẫu trì ở đó chủ là nơi sâu kín của nhà.

Nếu hào nhị lâm Phụ Mẫu, không kể thuộc Kim, Mộc, Thổ, Hỏa, Thủy đều đoán là nơi kín đáo của nhà. Nếu vượng tướng, an tĩnh là tốt, hưu tù, phá khắc chủ bị dột nát.

10.

雀火官持應火災 - 土金變化宜興造

Tước Hỏa Quan trì ứng hỏa tai
Thổ Kim biến hóa nghi hưng tạo

Chu Tước ở Quan Quỷ thuộc Hỏa thì lo bị hỏa tai

Thổ Kim biến hóa lẫn nhau thì nên tạo lại nhà.

Nếu Chu Tước cùng Quan thuộc Hỏa ở hào nhị chủ có hỏa tai. Nếu hào nhị động Thổ hóa Kim hoặc Kim hóa Thổ chủ có xây dựng lại.

11.

木被金冲鍋蓋摧 - 金局摧殘鍋破壞

Mộc bị Kim xung oa cái tồi
Kim cục tồi tàn oa phá hoại

Mộc bị Kim xung là nồi vung bị hư

Kim cục suy tàn thì nồi vung bị phá.

Như hào nhị lâm Mộc bị ngày Kim, hào Kim xung biết nồi vung bị vỡ hư. Nếu hào nhị hợp thành Kim cục bị xung thì trên bếp có nồi vung bị vỡ.

12.

玄武土乘竈不潔 - 土乘冲剋竈崩敗

Huyền Vũ Thổ thừa táo bất khiết
Thổ thừa xung khắc táo băng hoại

Huyền Vũ thuộc Thổ tất bếp không sạch sẽ

Thổ bị xung khắc thì bếp bị hư nát.

Nếu hào nhị thuộc Thổ có Huyền Vũ, chủ trước bếp không sạch sẽ. Nếu hào nhị thuộc Thổ bị Nhật Nguyệt, động hào xung khắc thì bếp tất hư sập.

13.

世鬼並臨非祖屋 - 福財遭剋苦相隨

Thế Quỷ tịnh lâm phi tổ ốc
Phúc Tài tao khắc khổ tương tùy

Thế và Quỷ cùng lâm chẳng phải nhà của tổ tiên

Phúc Tài gặp khắc, cực khổ đeo đuổi mãi.

(Nguyên bản chép chữ "Trục", ở đây dùng chữ "Tùy" có nghĩa tương tự mà hợp âm điệu của câu hơn.)

Thế lâm Quan Quỷ ở hào nhị, thì nhà này chắc chắn không phải của tổ tiên. Nếu Tài, Phúc ở hào nhị vượng tướng, hữu khí chủ nhà này an ổn sung túc, còn như hưu tù phá khắc chủ nhà cực khổ đeo đuổi mãi.

14.

戌土干連以犬言

Tuất Thổ can liên dĩ khuyển ngôn

Liên can đến Tuất thổ thì bảo là chó.

Nếu hào nhị với hào Tuất sinh khắc xung hợp thì đoán là chó giữ nhà. Ở Tài Phúc thì tốt, ở Kỵ sát thì hung.

15.

應飛此地人同宿

Ứng phi thử địa nhân đồng trú

Ứng ở nơi này thì có người cùng ở chung.

Như hào Ứng lâm ở hào nhị chủ có người ngoài cùng ở chung.

16.

此爻不獨斷宅母各分名分安危卜

Thử hào bất độc đoán trạch mẫu, các phân danh phận an nguy bốc

Hào này không chỉ đoán mẹ, mỗi một người phân ra thứ bậc để bói an nguy.

Xưa dùng hào nhị để chỉ vị trí của mẹ mà đoán hung cát, ta cho là sai lầm. Phàm người nhà như bà nội, mẹ, chị em dâu, chị em gái, vợ, con gái cùng ở chung một nhà, phải định rõ danh phận, mới chọn được Dụng Thần xem sinh khắc đoán được hung cát.

Gia Trạch Bổ Túc: câu 17–31

17.

三爻亥水斷猪牲 - 兄弟臨交方論門

Tam hào Hợi thủy đoán trư sinh
Huynh Đệ lâm hào phương luận môn

Hào tam thuộc Hợi thủy đoán là heo nuôi

Huynh Đệ lâm đấy mới luận là cổng.

Hào tam không lâm Hợi thủy không thể đoán tốt xấu của heo nuôi. Nếu Huynh Đệ lâm ở hào tam mới có thể đoán là cổng. Nếu lâm Tài, Quan, Phụ, Tử không thể suy đoán đại lược được.

18.

兄弟卯爻床榻論

Huynh Đệ Mão hào sàng tháp luận

Huynh Đệ là Mão thì đoán là giường.

Nếu Huynh Đệ là hào Mão không thể đoán là cổng cửa, nên luận là giường. Nói chung Huynh Đệ là Mão lâm ở hào tam tất trước nơi thờ có giường sập, hoặc trên lầu làm phòng che nơi thờ.

19.

無官莫妄斷家神

Vô Quan mạc vọng đoán Gia thần

Không có hào Quan chớ đoán ẩu là Thần trong nhà.

Hào tam nếu lâm Quan Quỷ mới thật đoán là Thần. Nếu không phải là hào Quan lâm trì thì không thể đoán là Thần.

20.

金官臨主香爐破 - 木鬼青龍牌位新

Kim Quan lâm chủ hương lư phá
Mộc Quỷ Thanh Long bài vị tân

Kim Quan lâm thì chủ là lư hương bị phá,

Mộc Quỷ có Thanh long đoán là bài vị mới.

Như hào tam lâm Quan thuộc Kim chủ lư hương bị phá đổ. Nếu Quỷ thuộc Mộc có Thanh long vượng tướng thì bài vị thờ mới mẻ đẹp đẽ.

21.

四爻若動來冲剋 - 門門相對似穿心

Tứ hào nhược động lai xung khắc
Môn môn tương đối tự xuyên tâm

Hào tứ nếu động đến khắc

Cửa đối nhau như đâm vào tim.

Nếu hào tứ động xung khắc hào tam chủ trong nhà cửa đối nhau hoặc xuyên tâm, chủ hao phá bất lợi.

22.

三四互臨兄弟位門多屋少耗傷金

Tam tứ hỗ lâm Huynh Đệ vị - Môn đa ốc thiểu hao thương kim

Hào tam và tứ lâm Huynh Đệ - Cửa nhiều nhà ít chủ hao tài.

Nếu hào tam và tứ đều lâm Huynh Đệ chủ nhà này phòng ít cửa nhiều, chủ hao tán tiền bạc.

23.

若被動爻冲本位 - 出入不在正門行

Nhược bị động hào xung bản vị
Xuất nhật bất tại chính môn hành

Nếu bị động hào xung vào vị trí

Thì ra vào không đi bằng cổng chính.

Như hào tam này bị Nhật Nguyệt, động hào xung khắc, chủ nhà này ra vào bằng cổng bên, không đi cổng chính.

24.

爻臨卯木主床帳 - 木臨蛇鬼婦虛驚

Hào lâm Mão mộc chủ sàng trướng
Mộc lâm Xà Quỷ phụ hư kinh

Hào (tam) lâm Mão mộc chủ giường màn

Mộc ở Xà Quỷ thì phụ nữ phải hãi kinh.

Nếu hào tam Mão mộc thì là giường màn, ở Tài Phúc thì giường màn mới, ở Đằng Xà Quan Quỷ thì phụ nữ nằm ở giường bị hãi sợ ngoài ý muốn.

25.

三爻不是兄弟位 - 官交父陷始難寧

Tam hào bất thị Huynh Đệ vị
Quan giao Phụ hãm thủy nan ninh

Hào tam không phải vị trí của anh em

Quan động, Phụ hãm khó an ổn.

Xưa lấy hào tam làm vị trí của anh em là lầm lẫn. Nếu hào Quan phát động khắc hại hào Huynh Đệ, lại gặp Phụ Mẫu Không hãm, không thể đến cứu giúp, mới luận anh em bị hoạn nạn không yên.

26.

四爻兄弟方言户 - 四二相合主大門

Tứ hào Huynh Đệ phương ngôn hộ
Tứ Nhị tương hợp chủ đại môn

Hào tứ Huynh Đệ mới nói là cửa,

Hào tứ và nhị tương hợp chủ cổng lớn.

Theo cổ pháp, hào tam là cổng, hào tứ là cửa, nhưng không có Huynh Đệ lâm vào đấy không thể đoán là cổng cửa. Nếu Huynh Đệ lâm hào tứ thì đoán là cửa. Hào tứ hoặc động hoặc tĩnh tương hợp với hào nhị thì quyết đoán là cổng lớn.

27.

未變鬼臨弟四位 - 畜羊不利見災迍

Mùi biến Quỷ lâm đệ tứ vị
Súc dương bất lợi kiến tai truân

Mùi biến Quỷ lâm hào tứ

Dê nuôi bất lợi gặp tai họa.

Mùi hào ở hào tứ đoán là dê, biến thành Quan Quỷ thì nuôi dê bị hao tổn.

28.

玄武官鬼門破漏 - 青龍財福喜更新

Huyền Vũ Quan Quỷ môn phá lậu
Thanh Long Tài Phúc hỉ canh tân

Huyền Vũ ở Quan Quỷ thì cổng hư phá,

Thanh Long ở Tài Phúc mừng đổi mới.

Hào tứ nếu lâm Huyền Vũ Quan Quỷ thì cổng bị hư nát. Nếu lâm Thanh Long Tài Phúc sinh hợp với hào nhị thì nhà có đổi mới.

29.

朱雀臨官主獄訟

Chu Tước lâm Quan chủ ngục tụng

Chu Tước lâm Quan Quỷ chủ có kiện tụng.

Hào tứ lâm Quan Quỷ có Chu Tước chủ có kiện tụng và việc quan.

30.

玄武乘兄有水侵

Huyền Vũ thừa Huynh hữu thủy xâm

Huyền Vũ ở Huynh Đệ là có nước xâm nhập.

Nếu Huyền Vũ lâm Huynh Đệ không thể dùng Huynh Đệ để đoán là cửa, mà luận là có nước ở ao, đầm xâm nhập vào nơi ở. Nếu xung khắc với hào nhị thì có trở ngại cho chỗ ở.

31.

兄弟騰蛇臨爻位鄰人坑廁擾家庭

Huynh Đệ Đằng Xà lâm hào vị, lân nhân khanh xí ngại gia đình

Huynh Đệ có Đằng Xà thì hố xí hàng xóm gây trở ngại cho gia đình.

Hào tứ là Huynh Đệ có Đằng Xà không thể vì Huynh Đệ mà đoán là cửa, mà đoán hàng xóm có hố phân bò làm gây trở ngại.

Gia Trạch Bổ Túc: câu 32–46

32.

旬空月破當爻見 - 不是無門是破門

Tuần không, Nguyệt phá đương hào kiến
Bất thị vô môn thị phá môn

Hào này bị Tuần không, Nguyệt phá

Thì chẳng phải là không có cổng mà cổng bị hư hại.

Nếu hào tứ lâm Không, Nguyệt phá thì nên đoán là không có cửa lớn hoặc cửa bị hư hại.

33.

冲剋相乘旁出入 - 外族不應將此論

Xung khắc tương thừa bàng xuất nhập
Ngoại tộc bất ưng tương thử luận

Xung khắc thì ra vào cổng bên

Không luận là người khác họ.

Hào tứ bị xung khắc tất chủ ra vào bằng cổng bên. Còn luận là người khác họ như Dịch Lâm Bổ Di là không có căn cứ.

34.

財剋子臨傷父母 - 陰陽兩斷内中分

Tài khắc Tử lâm thương Phụ Mẫu
Âm Dương lưỡng đoán nội trung phân

Tài khắc Tử lâm hại Phụ Mẫu

Âm Dương phân biệt rõ bên trong mà đoán.

Tài động khắc Phụ, nếu hào Tử Tôn động mà trợ giúp Tài chủ Phụ Mẫu bị hại. Nếu Phụ Mẫu thuộc dương thì khắc cha, thuộc âm thì khắc mẹ. Sáu hào trong quẻ như vậy mà đoán. Phép xưa lấy hào tứ làm vị trí của mẹ mà đoán khắc mẹ là rất sai lầm.

35.

五爻剋二人口寧 - 官連蛇鬼長房迍

Ngũ hào khắc nhị, nhân khẩu ninh
Quan liên xà Quỷ, trưởng phòng truân

Hào ngũ khắc hào nhị, mọi người an ổn

Quan kết với Xà, gia trưởng khó khăn.

Hào ngũ là hào nhân khẩu, khắc hào nhị thì nhân khẩu an ổn, nhưng động mà khắc hào trạch thì không nên. Lại cần dùng sinh khắc của Lục thân để luận. Như hào nhị động khắc hào ngũ thì chỗ ở này không an ổn. Hào ngũ lại là gia trưởng, trưởng tử. Nếu Quan Quỷ cùng Xà, Hổ trì đấy chủ trưởng phòng gặp tai ách.

36.

若遭白虎刑冲剋 - 主有驚癇不得生

Nhược tao Bạch Hổ hình xung khắc
Chủ hữu kinh giản bất đắc sinh

Nếu hào ngũ bị Bạch Hổ, hào động hình xung khắc hại lại không đoán là gia trưởng, con trưởng, lại đoán nhà này có kẻ bị bệnh động kinh, khó chữa mà không sống lâu.

37.

世臨陰位女爲政 - 財爻持世贅爲姻

Thế lâm âm vị nữ vi chính
Tài hào trì Thế chuế vi nhân

Thế ở hào âm phụ nữ làm chủ,

Tài hào trì Thế thì gởi rể.

Nếu Thế ở hào ngũ thuộc âm chủ nhà này vợ làm chủ, quản lý công việc. Thê Tài trì Thế mà ở hào này thì người này đi gởi rể, không phải phụ nữ làm chủ.

38.

若是二爻冲剋破 - 當家夫妻少恩情

Nhược thị nhị hào xung khắc phá
Đương gia phu phụ thiếu ân tình

Nếu bị hào nhị xung khắc phá,

Thì trong nhà này vợ chồng kém yêu thương.

Nếu như hào nhị như gặp xung phá thì lại luận vợ chồng bất hòa, không đoán là gởi rể.

39.

水臨世合水遶屋 - 兄弟臨時牆有坑

Thủy lâm Thế hợp, thủy nhiễu ốc
Huynh Đệ lâm thì, tường hữu khanh

Thủy ở Thế mà hợp thì nước vây quanh nhà

Huynh Đệ lâm thì tường có cống.

Ngũ hào thuộc Thủy sinh hợp với hào nhị, hoặc sinh hợp với hào Thế chủ chung quanh nhà có nước vây quanh. Nếu lâm Huynh Đệ chủ trong tường có cống.

40.

丑土剋冲牛不利 - 椿庭休咎父交尋

Sửu thổ khắc xung ngưu bất lợi
Xuân đình hưu cữu Phụ hào tầm

Sửu thổ khắc xung thì trâu chẳng lợi,

Xem tốt xấu của cha thì tìm hào Phụ.

Nếu hào Sửu phát động khắc hào ngũ hoặc hình xung hào ngũ, nuôi trâu chẳng lợi. Nếu lấy hào ngũ là Phụ Mẫu tất sai lầm. Muốn xem hung cát cho cha nên luận sinh khắc ở hào Phụ.

41.

六爻財位論奴丁 - 父母相臨祖輩人 - 陽木棟梁陰是柱 - 官庫侵之乃是墳

Lục hào Tài vị luận nô đinh
Phụ Mẫu tương lâm tổ bối nhân
Dương mộc đống lương âm thị trụ
Quan khố xâm chi nãi thị phần

Tài ở hào lục luận nô tì,

Phụ Mẫu lâm đó đoán trưởng bối.

Thuộc dương Mộc là rường kèo, thuộc âm là cột,

Quan khố ở đó là mồ mả.

Hào lục nếu là Thê Tài thì mới đoán nô tì, gặp Tuần không, Nguyệt phá thì nô bộc kém cỏi. Nếu bị Nhật xung, hào xung thì đoán nô bộc bỏ trốn. Nếu lâm Phụ Mẫu thì luận tốt xấu cho các bậc trưởng bối. Nếu Phụ Mẫu là hào dương thuộc Mộc, không đoán là trưởng bối mà đoán là kèo cột, mà âm Mộc thì luận trụ cột. Nếu Mộ của hào Quan lâm ở hào lục phải đoán là mồ mả, phân biệt sinh khắc, hợp xung mà đoán tốt xấu.

42.

父臨屬土主牆壁

Phụ lâm thuộc Thổ chủ tường bích

Phụ lâm mà thuộc Thổ đoán là tường vách.

Nếu Phụ Mẫu thuộc Thổ phải đoán tường vách.

43.

卯木蕃籬定吉凶

Mão Mộc phiên li định cát hung

Mão Mộc thì đoán rào giậu.

Nếu lâm Mão Mộc không kể âm hay dương đều đoán là rào giậu, dùng sinh khắc hợp xung để định hung cát. Nếu hào Mão lâm Không thì như nói trước có hàng rào, nếu động khắc Thế đoán hung mà được sinh hợp thì đoán cát.

44.

身世相臨弟六爻 - 離祖成家斷可必

Thân Thế tương lâm đệ lục hào
Li tổ thành gia đoán khả tất

Thân Thế lâm ở hào sáu,

Đoán là rời quê lập nên nghiệp.

Nếu Quái thân ở hào lục, hoặc hào Thế ở đó, chủ người đến xem phải lìa tổ mới dựng được sự nghiệp.

45.

位臨于酉動爻冲 - 鍋破懸知在此中

Vị lâm vu Dậu động hào xung
Oa phá huyền tri tại thử trung

Nếu lâm ở Dậu bị động hào xung,

Biết có nồi vỡ ở đấy.

Nếu hào lục là Dậu kim, bị Nhật Nguyệt, động hào xung, chủ trong nhà có nồi vỡ không yên.

46.

雀鬼臨爻顛女斷 - 爻爻分別不相蒙

Tước Quỷ lâm hào điên nữ đoán
Hào hào phân biệt bất tương mông

Chu Tước lâm hào Phụ đoán có phụ nữ điên

Phân rõ từng hào không lờ mờ.

Nếu Quan Quỷ có Chu Tước lâm hào lục, chủ có phụ nữ điên cuồng. Mông là mê muội không hiểu gì.

Châu Thuyền

Châu Thuyền (thuyền bè) — xem việc mua bán, đóng thuyền và đi thuyền buôn bán, ngao du.

Mở đầu

凡卜買船斷同船户

Phàm bốc mãi thuyền đoán đồng thuyền hộ

Phàm bói về thuyền buôn cũng đoán như thuyền ở. (Nguyên văn là "Thuyền hộ", chỉ những người sinh sống bằng thuyền trên sông nước.)

Phàm bói thuyền buôn hoặc thuyền thuê cũng giống nhau. Nếu người chủ thuyền tự bói lấy Gia trạch để đoán, chứ không theo phép này.

1.

六身持世可推新舊之由

Lục thân trì Thế khả suy tân cựu chi do

Lục thân ở Thế cho suy được nguồn gốc mới cũ.

Phàm đoán thuyền mới hay cũ, dùng Lục thân trì Thế để quyết đoán. Nếu Tài, Phúc thì mới, Phụ Mẫu thị cũ, Huynh Đệ thì nửa mới nửa cũ, Quan Quỷ thì nhiều tai họa. Lại lấy vượng tướng để quyết đoán.

2.

諸鬼動臨可識節病之處

Chư Quỷ động lâm khả thức tiết bệnh chi xứ

Ở nơi hào Quỷ động lâm có thể biết chỗ hư hại.

Kim Quỷ thì đinh thiếu, Thổ Quỷ thì thiếu bùn, Mộc Quỷ thì phải vá, Thủy Quỷ thì có nơi rò, Hỏa Quỷ thì nứt nẻ.

3.

二爻為前倉要持財福 - 五爻為後舵怕見官兄

Nhị hào vi tiền sương yếu trì Tài Phúc
Ngũ hào vi hậu đà phạ kiến Quan Huynh

Hào nhị là khoang trước, cần trì Tài Phúc

Hào ngũ là bánh lái sợ gặp Quan Huynh.

Hào sơ, hào nhị là khoang trước, hào tam tứ là khoang giữa, hào ngũ lục là bánh lái ở sau.

4.

父作梢公不宜傷剋

Phụ tác sao công bất nghi thương khắc

Phụ là người lái không nên thương khắc.

Bói về thuyền lấy Phụ Mẫu làm thuyền, bói về điều khiển thì Phụ Mẫu là người lái. Phụ hào cần vượng tướng sinh hợp hào Thế là tốt, nếu phát động thương khắc hào Thế là hung.

5.

龍為船尾豈可空刑

Long vi thuyền vĩ, khởi khả Không hình

Long là đuôi thuyền, há lại Không hình.

Thanh Long là đuôi thuyền, lâm Tài Phúc, vượng động trì Thế, sinh hợp Thế chủ lợi ích vừa ý.

6.

騰蛇辨索纜之堅牢

Đằng Xà biện sách lãm chi kiên lao

Đằng Xà là để luận về chắc chắn của dây neo.

Đằng Xà là giây neo thuyền, hưu tù lâm Không thì khô cháy, vượng tướng trì cát thần thì rắn chắc.

7.

白虎為帆檣之順利

Bạch Hổ vi phàm tường chi thuận lợi

Bạch Hổ là thuận lợi của cánh buồm cột buồm.

Bạch Hổ thuộc Phong cho nên lấy làm buồm. Nếu sinh vượng mà ở Tài Phúc, cát thần, động mà sinh hợp Thế, trì Thế Thân tất thuyền có buồm tốt khiến gió thuận lợi đi nhanh. Nếu Bạch Hổ đới hung Quỷ, ác sát vượng động khắc hại Thế Thân hoặc gặp quái phản ngâm, chủ không có gió hoặc bị gió lật thuyền.

8.

六爻皆吉不傷身 - 四海遨遊無阻滯

Lục hào giai cát bất thương Thân
Tứ hải ngao du vô trở trệ

Sáu hào đều tốt không thương hại Thân

Ngao du bốn biển không trở ngại.

Sáu hào sinh hợp Tài Phúc, cát thần lại sinh vượng trì Thế, trì Thân. Động hào lại không thương khắc thì đi đâu cũng tốt, tuy đi xa bốn biển ngũ hồ cũng đều thuận lợi.

Xướng Gia

Xướng Gia (nhà điếm) — xem việc làm ăn của nhà chứa xưa theo quẻ Bốc Dịch.

Mở đầu

養本身於花柳之家曰娼曰妓 - 識禍福於幾微之際惟蓍惟龜 - 花街托迹 - 柳巷安身 - 門外紛紛總是風流子弟 - 窗前濟濟無非歌舞佳人 - 若要安富必得世無冲剋 - 欲求稱意還須應去生扶

Dưỡng bản thân ư hoa liễu chi gia viết xướng viết kỹ
Thức họa phúc ư cơ vi chi tế duy thi duy qui
Hoa triệt thác tích - Liễu hạng an thân
Môn ngoại phân phân tổng thị phong lưu tử đệ
Song tiền tể tể vô phi ca vũ giai nhân
Nhược yếu an ninh tất đắc Thế vô xung khắc
Dục cầu xứng ý hoàn tu Ứng khứ sinh phù

Nuôi thân ở ngõ liễu hoa gọi điếm gọi kỹ

Biết sâu sắc về họa phúc chi qui chi thi (Qui là mai rùa, Thi là cỏ thi — tức là hai lối bói Bốc và Phệ)

Giấu tích lối hoa - An thân ngõ liễu

Ngoài cổng tới lui con em giới phong lưu

Trước song tràn đầy ca vũ giai nhân

Muốn được an ổn cần Thế không xung khắc

Mong cầu vừa ý lại cần Ứng đến sinh phò.

Phàm nhà chứa bói xem việc làm ăn nơi đó đều lấy hào Thế làm người chủ nhà, Ứng làm khách chơi. Nếu Nguyệt kiến, Nhật thần, động hào đều không hình xung khắc Thế tất chủ nhà cửa tốt lành lợi ích, mọi người an ổn.

1.

卦見六冲往來亦徒迎逆

Quái kiến Lục xung vãng lai diệc đồ nghênh nhạ

Gặp quẻ Lục xung qua lại chỉ là bọn đưa rước.

Xung là tán. Nếu gặp quẻ Lục xung hợp xứ phùng xung, không chỉ khách vãng lai không có ơn gì mà còn phòng bị xua đuổi ở không an.

2.

交當六合晨昏幸爾盤桓

Hào đương Lục hợp thần hôn hạnh nhĩ bàn hoàn

Gặp quẻ Lục hợp may mắn được khách loanh quanh.

Được quẻ Lục hợp rất tốt. Hợp tất tình ý khắng khít, chủ nhân được nhiều chiếu cố, trong ngoài hòa đồng, gia đình hòa thuận.

3.

財若空亡錢樹子恐防傾倒

Tài nhược Không vong tiền thụ tử khủng phòng khuynh đổ

Tài nếu lâm Không e phòng cây tiền ngã đổ.

Tài hào là điểm đi, nếu lâm Không hoặc suy tuyệt chịu khắc, chủ kỹ nữ táng vong. Hào Tài nếu xuất hiện nhiều, kỹ nữ vượng tướng tất nhan sắc xinh đẹp, suy nhược thì dung mạo không xinh, Hình thì bị bệnh; Nhật Nguyệt, động hào không sinh không hợp thì không có người quyến luyến.

4.

官如墓絕探花郎那得棲遲

Quan như Mộ Tuyệt, thám hoa lang na đắc thê trì

Quan như Mộ Tuyệt thì khách làng hoa nào có ở lâu.

Quan hào là khách trú, nếu động sinh hợp Thế hào thì nhiều khách buôn chiếu cố, lại thêm Nhật thần sinh phù thì có quí nhân đến, không nên gặp Không vong, Mộ Tuyệt.

5.

妻財官鬼二者不可相無

Thê Tài Quan Quỷ nhị giả bất khả tương vô

Hai hào Thê Tài và Quan Quỷ không thể không có.

Không có Tài chủ không có gái xuất sắc; vô Quan chủ không đón tiếp được quí khách, tiền tài bị hao phá. Nếu Tài Quan đều Không hoặc một Không một phục thì thời vận không đến.

6.

財鬼父兄子孫皆宜不動

Tài Quỷ Phụ Huynh Tử Tôn giai nghi bất động

Tài, Quỷ, Phụ, Huynh, Tử Tôn đều nên không động.

Người thường xem nhà cửa nên Tử Tôn động, chỉ có nhà điếm thì không, vì Tử động khắc Quan. Nhưng nếu Quan động thì Tử cũng nên động. Mừng nhất là được Lục Thân an tĩnh. Cho nên mới bảo "đều không nên động".

7.

鬼煞傷身火盜官灾多恐怖

Quỷ sát thương Thân, hỏa đạo quan tai đa khủng bố

Quỷ sát hại Thân, hỏa tai, trộm cướp, quan tai nhiều lo sợ.

Quỷ hào sinh hợp Thế hào là tượng khách chơi mê mẩn, tuy động cũng tốt. Nếu xung khắc hình hại Thế là Quỷ sát gây họa, nặng thì quan tai, giặc cướp, nhẹ thì thị phi khẩu thiệt.

8.

日辰冲父住居屋宅有更張

Nhật thần xung Phụ, trú cư ốc trạch hữu canh trương

Nhật thần xung Phụ thì nhà cửa có đổi thay.

Phụ Mẫu là nhà ở. Nếu bị Nhật thần xung khắc hoặc Phụ Mẫu hóa thành Tài hào, chắc chắn có sự đổi thay, ở không lâu.

9.

兄弟交重罄囊用度

Huynh Đệ giao trùng khánh nang dụng độ

Huynh Đệ phát động sạch túi để sống.

Huynh Đệ chủ sống đạm bạc, nhiều hao tán, nếu được sinh phò không đủ sống qua ngày.

10.

子孫藏伏靨額追陪

Tử Tôn tàng phục túc ngạch truy bồi

Tử Tôn phục tàng vất vả qua ngày. (Nguyên văn "túc ngạch" là nhăn trán, "truy bồi" là theo đuổi — ý nói vất vả và theo cuộc sống.)

Tử Tôn là Thần Phúc đức, thần vui vẻ. Nhà chứa tuy không nên có Tử Tôn động nhưng Tử Tôn không thể phục tàng, chủ nhà cửa không yên, ở không ổn, đời sống không thịnh vượng.

11.

財化福交家出從良之妓

Tài hóa Phúc hào, gia xuất tòng lương chi kỹ

Tài hóa Phúc thì trong nhà có kỹ nữ hoàn lương.

Không nên Tài động, động thì kỹ nữ đi mất. Nếu gặp xung khắc hoặc Không động cũng vậy. Nếu Tài hóa Tử hợp Ứng, kỹ nữ có ý hoàn lương, hóa Tử sinh Thế có thể gọi là cây làm tiền.