Chương Hành Nhân: Xem Tin Tức Và Ngày Về Của Người Đi Xa

Hành Nhân: câu 1–15

Hành Nhân (người đi đường) — xem tin tức, ngày về của người đi xa qua quẻ Bốc Dịch.

1.

人爲利名忘却故鄉生處樂家無音信 - 全憑周易卦中推要決歸期但尋主象

Nhân vi lợi danh vong khước cố hương sinh xứ lạc gia vô âm tín
Toàn bằng Chu Dịch quái trung suy yếu quyết qui kỳ đãn tầm chủ tượng

Người vì danh lợi quên mất cố hương, ham vui làm nhà không tin tức,

Toàn cậy quẻ Chu Dịch suy đoán, định ngày về phải tìm Chủ tượng.

Chủ tượng là Dụng thần. Xem cho quan chức lấy hào Quan, xem cho trẻ nhỏ lấy hào Tử Tôn, xem cho vợ, nô bộc lấy hào Tài, anh em bè bạn lấy hào Huynh Đệ, xem cho bậc tôn trưởng lấy hào Phụ. Không phải là người trong lục thân thì lấy hào Ứng.

2.

主象交重身已動 - 用爻安靜未思歸

Chủ tượng giao trùng thân dĩ động
Dụng hào an tĩnh vị tư qui

Chủ tượng giao trùng thân đã động

Dụng hào an tĩnh chẳng lo về.

Chủ tượng tức Dụng thần. Dụng thần động thì hành nhân đã đi. Nếu Dụng thần an tĩnh lại không có Nhật thần, động hào xung tính thì ở yên tại tha hương, chưa nghĩ chuyện về.

3.

剋速生遲我若制他難見面

Khắc tốc sinh trì, ngã nhược chế tha nan kiến diện

Khắc thì nhanh, sinh thì chậm. Nếu ta chế người thì khó gặp mặt.

Dụng hào động khắc Thế, hoặc Thế nhập Không vong thì người đi mau về đến. Nếu sinh hợp với hào Thế thì người đi chậm về. Kỵ nhất là Thế hào động khắc Dụng thần vì chưa thể về.

4.

三門四户用如合世即還家

Tam môn tứ hộ, Dụng như hợp Thế tức hoàn gia

Hào tam là cổng, tứ là cửa, Dụng hào như hợp Thế thì về nhà ngay.

Hào tam và tứ là môn (cổng) hộ (cửa lớn) lâm Dụng hào động, ngày về đã gần. Nếu Dụng hào không bị chế, không Phục mà động sinh hợp Thế thì có thể đứng chờ về.

5.

動化退神人既來而復返

Động hóa thoái thần, nhân ký lai nhi phục phản

Động hóa thoái thần thì người đã về mà quay trở lại.

Dụng hào nếu hóa Tấn thần, người đi về gấp gội trong ngày. Hóa Thoái thần người đi tuy đến nhưng quay trở lại, hoặc đi nơi khác, nói chung là không thể về.

6.

靜生世位身未動而懷歸

Tĩnh sinh Thế vị, thân vị động nhi hoài qui

Tĩnh mà sinh Thế, thân chưa động mà đã nghĩ chuyện về.

Lục hào an tĩnh người đi chưa nghĩ về. Nếu Dụng hào sinh hợp Thế hào tuy thân chưa động mà đã nghĩ chuyện về.

7.

若遇暗冲睹物起傷情之客况

Nhược ngộ ám xung, đổ vật khởi thương tình chi khách huống

Nếu gặp ám xung, nhìn cảnh mà cảm nỗi lòng nơi đất khách.

Dụng hào an tĩnh vốn không có ý về. Nếu gặp Nhật thần xung động tất nhiên ngắm cảnh nhớ nhà mà muốn trở về. Nếu bị Nguyệt kiến, động hào khắc thì cũng khó lên đường.

8.

如逢合住臨行有塵事之羈身

Như phùng hợp trú lâm hành hữu trần sự chi ky thân

Nếu gặp hợp trú, sắp đi thì gặp việc níu chân.

Dụng thần phát động vốn là điềm quay về. Nếu gặp động hào, Nhật thần hợp Dụng, thì có việc ràng buộc không về được. Phải đợi đến khi Nhật Nguyệt xung Dụng mới có thể về. Lâu thì lấy năm, tháng mà đoán, gần thì lấy ngày giờ để đoán.

9.

世剋用而俱動轉往他方

Thế khắc Dụng nhi câu động chuyển vãng tha phương

Thế khắc Dụng mà cùng động, chuyển đi nơi khác.

Không nên Thế khắc Dụng thần. Nếu an tĩnh chịu khắc thì vẫn ở nguyên chỗ cũ. Nếu phát động thì hành nhân đã lên đường. Như bị Thế, động hào khắc mà Dụng thần lại động thì hành nhân chuyển đi nơi khác.

10.

用比世而皆空難歸故里

Dụng tị Thế nhi giai Không nan qui cố lý

Dụng tị hòa với Thế mà đều lâm Không, khó về quê cũ.

Thế hào lâm Không, hành nhân mau đến. Như Dụng hào cũng lâm Không thì lại đoán không về. Vì thế không thể theo Thế mà đoán. Nên mới nói Dụng và Thế đều lâm Không khó về quê cũ.

11.

遠行最怕用交傷尤嫌入墓

Viễn hành tối phạ Dụng hào thương, vưu hiềm nhập Mộ

Đi xa rất sợ Dụng hào bị khắc thương, càng ngại nếu Nhập Mộ.

Phàm bói đi xa, nếu Dụng thần xuất hiện không bị thương khắc, không lâm Không, không bị Phá, chủ ở ngoài được cát lợi, về chậm cũng vô hại. Nếu gặp Mộ Tuyệt cùng Nhật Nguyệt, động hào hình khắc đều chủ không tốt.

12.

近出何妨主象伏偏利逢冲

Cận xuất hà phương, Chủ tượng phục thiên lợi phùng xung

Gần đi nào hại gì, Chủ tượng phục thì lợi khi gặp xung.

Gần đi nếu Dụng hào phục, tất vì sự cố mà không về, đến trị nhật tất sẽ về đến. (Như Dụng thần phục mà là Dần mộc thì đến ngày Dần tất là trị nhật.) Nếu Dụng an tĩnh thì đến ngày xung động, nếu lâm Không an tĩnh thì đến khi xuất Không gặp ngày xung sẽ về đến.

13.

若伏空鄉須究卦中之六合

Nhược phục Không hương, tu cứu quái trung chi lục hợp

Nếu phục tại hào lâm Không, nên xét lục hợp của quẻ.

Nếu Dụng thần phục tại hào Phi bất Không, nên chờ ngày xung Phi thì có thể về đến. Nếu phục tại hào Phi lâm Không, được Nhật thần, động hào hợp, nhanh thì đến ngay ngày đó, chậm thì đến trị nhật.

14.

如藏官下當參飛上之六神

Như tàng Quan hạ đương tham Phi thượng chi lục Thần

Nếu phục dưới hào Quan nên xem Lục Thần ở hào Phi.

Dụng hào phục dưới hào Quan là việc hung, là sự ràng buộc. Nếu Quan có Câu Trần thì vấp ngã tổn thương, lâm Đằng Xà là mắc vướng đáng sợ, có Bạch Hổ hoặc Quan Quỷ thuộc Thổ thì bệnh nằm không về được. Lâm Huyền Vũ thì giặc cướp ngăn trở hoặc vì tình cảm trai gái mà không về. Ngoài ra phần bên dưới có nêu rõ cứ theo đó mà suy.

15.

兄弟遮藏緣是非而不返

Huynh Đệ già tàng duyên thị phi nhi bất phản

Huynh Đệ mà che tất vì thị phi nên không về.

Dụng thần phục dưới hào Huynh Đệ tất vì cờ bạc, có Chu Tước thì giành giật cãi cọ, Bạch Hổ thì do sóng gió cản trở.

Hành Nhân: câu 16–30

16.

子孫把持由樂酒以忘歸

Tử Tôn bả trì do lạc tửu dĩ vong qui

Tử Tôn níu nắm là do nghiện rượu mà quên về.

Dụng hào phục dưới Tử Tôn, tất vì rong chơi nghiệm rượu, nếu không thì vì tăng đạo, lục súc hoặc con cháu, bọn trẻ nhỏ cản trở mà không về được.

17.

父為文書之阻滯

Phụ vi Văn Thư chi trở trệ

Phụ hào thì ngăn trở bởi Văn Thư.

Dụng thần phục dưới Phụ Mẫu, tất vì văn thư mà bị cản trở, hoặc vì bậc tôn trưởng, nghệ nhân giữ lại.

18.

財因買賣之牽連

Tài nhân mãi mại chi khiên liên

Tài hào thì bị cản trở vì buôn bán.

Dụng hào phục dưới hào Tài vượng tất vì buôn bán kinh doanh được lợi mà quên về. Nếu Tài lâm Không hoặc gặp Huynh Đệ động thì phần lớn là vì hao vốn. Nếu có thêm Hàm Trì chắc chắn vì ham nữ sắc nên quên về.

19.

用伏應財之下身贅他家

Dụng phục Ứng Tài chi hạ thân chuế tha gia

Dụng phục dưới Ứng Tài là gởi rể nhà người.

Dụng hào phục dưới hào Ứng là Thê Tài thuộc Âm tất gởi rể nhà người ta. Nếu thuộc Dương sinh hợp với Thế Thân là thay người trông coi tiền bạc nên không về.

20.

主投財庫之中名留富室

Chủ đầu Tài khố chi trung danh lưu phú thất

Chủ tượng ẩn trong Tài khố, thì ở nơi nhà giàu.

Dụng hào phục dưới Tài khố, hành nhân tất ở nơi nhà giàu trông coi tiền bạc. Nếu Phục thần gặp Mộ Tuyệt tất nương tựa người ta để sống qua ngày.

21.

五爻有鬼皆因途中之不通

Ngũ hào hữu Quỷ giai nhân đồ trung chi bất thông

Hào ngũ là Quan Quỷ thì vì đường sá không thông.

Dụng hào phục ở hào ngũ Quan Quỷ thì vì đường thủy bộ không thông mà cản trở.

22.

一卦無財只為盤纏之缺乏

Nhất quái vô Tài chỉ vi bàn triền chi khuyết phạp

Trong quẻ không có hào Tài chỉ vì đồ mang theo thiếu thốn.

Trong quẻ động hào, biến hào, Nhật Nguyệt đều không phải là Thê Tài tất vì không có lộ phí để trở về.

23.

墓持墓動必然臥病呻吟

Mộ trì Mộ động tất nhiên ngọa bệnh thân ngâm

Mộ trì, Mộ động tất bệnh nằm rên rỉ.

Dụng hào nhập Mộ, hóa Mộ hoặc trì Quỷ Mộ hoặc phục dưới hào Quỷ Mộ đều chủ bệnh mà không trở về được. Nếu phục dưới Quan Quỷ hoặc lâm Bạch Hổ tất bị tù mà không phải là bệnh.

24.

世合世冲須用遣人尋覓

Thế hợp Thế xung tu dụng khiển nhân tầm mịch

Thế hợp Thế xung nên cho người đi tìm kiếm.

Dụng hào an tĩnh mà Thế động xung khởi, hoặc hợp khởi; Dụng hào phục mà Thế đề khởi. Dụng hào nhập Mộ mà Thế phá Mộ thì tự nên đi tìm kiếm thì hành nhân mới về được.

25.

合逢玄武昏迷酒色不思鄉

Hợp phùng Huyền Vũ hôn mê tửu sắc bất tư hương

Hợp mà gặp Huyền Vũ thì say đắm tửu sắc mà không nhớ nhà.

Hoặc Dụng hào lâm Huyền Vũ, động mà gặp hào Tài hợp trú, hoặc Dụng phục dưới hào Tài có Huyền Vũ đều chủ ham mê tửu sắc không nhớ quê nhà. Phải đợi lúc xung phá hào hợp mới có thể về. Nếu Dụng phục dưới Quan Quỷ có Huyền Vũ mà hào Tài không tương hợp thì hành nhân ở ngoài làm giặc mà không trở về được.

26.

卦得遊魂漂泊他鄉無定跡

Quái đắc Du hồn phiêu bạt tha hương vô định tích

Quẻ Du hồn thì phiêu bạt tha hương không dấu vết.

Gặp quẻ Du Hồn, Dụng hào phát động thì hành nhân đi đây đi đó không có nơi nhất định. Du hồn hóa Du hồn thì hành tung bất định, Du hồn hóa Qui hồn thì đi cùng khắp rồi mới về.

27.

日併忌興休望到 - 身臨用發必然歸

Nhật tính Kỵ hưng hưu vọng đáo
Thân lâm Dụng phát tất nhiên qui

Nhật thần tính, Kỵ thần hưng đừng mong đến.

Thân lâm, Dụng thần động tất nhiên về.

Kỵ thần lâm Thân Thế hoặc Nhật thần khắc Dụng đều chủ không về. Nếu được Dụng thần lâm Thân Thế, Dụng xuất hiện (tức Dụng thần không phục) phát động hoặc Trì Thế động thì hành nhân về ngay.

28.

父動卦中當有魚書之寄

Phụ động quái trung đương hữu ngư thư chi ký

Phụ động trong quẻ thì có thơ gởi về.

Phàm xem thơ từ mà trong quẻ có Phụ Mẫu động thì chủ có tin tức gởi về.

29.

財興世上應無雁信之來

Tài hưng Thế thượng ứng vô nhạn tín chi lai

Tài động ở Thế, ứng không có tin tức đến.

Chi xem thư từ là lấy Phụ Mẫu làm Dụng Thần. Nếu Thế trì Tài động tất khắc Phụ thì không có tin tức thư từ.

30.

欲決歸期之遠近 - 須詳主象之興衰

Dục quyết qui kỳ chi viễn cận
Tu tường Chủ tượng chi hưng suy

Muốn định ngày về gần hay xa

Nên rõ suy vượng của Chủ tượng.

Đoán ngày về tất dùng phép "hợp thì đợi xung, xung thì đợi hợp, Không thì xuất tuần, phá thì bổ hợp, Tuyệt thì đợi Sinh, Mộ thì đợi xung khai". Cứ thế mà suy thì biết ngày về gần hay xa.

動處靜中含蓄許多凶吉象 - 天涯海角羈留多少利名人

Động xứ tĩnh trung hàm súc đa hung cát tượng
Thiên nhai hải giác ky lưu đa thiểu lợi danh nhân

Trong động tĩnh chứa biết bao nhiêu điều hung cát

Chân trời góc bể giữ chân không thiếu kẻ theo lợi danh.

---

Nguồn: Tăng Bổ Bốc Phệ Chính Tông (增補卜筮正宗) – Vương Hồng Tự, bản dịch và chú thích của Vĩnh Cao.