Tùng Sơn, La Phù Sơn và chùa Thiếu Lâm huyền thoại

Tùng Sơn: Trung Nhạc và ngôi chùa Thiếu Lâm lừng danh

Tùng Sơn: Nằm ở phía Bắc huyện Đăng Phong tỉnh Hà Nam; còn có tên gọi Sùng Sơn, Nhạc Sơn. Là Trung nhạc trong số Ngũ nhạc của Trung Quốc, được kết hợp bởi hai bộ phận núi Thái Thất ở phía Đông và núi Thiếu Thất ở phía Tây. Đỉnh núi cao nhất của Sùng Sơn là đỉnh núi Thái Thất, độ cao so với mặt nước biển 1440 mét, là nơi hội tụ tinh hoa của ba dòng Nho, Thích, Đạo giáo.

Núi non ở Sùng Sơn đẹp vô cùng, danh lam thắng cảnh rất nhiều mà chủ yếu là: Thái Thất Sơn, Khải Mẫu Thạch, Thiếu Thất Sơn, Thiếu Di Miếu, Chu công trắc cảnh đài, Phù Khâu Phong, Tử Tấn Phong, Thăng tiên thái tử miếu, Tuấn Cực Phong, Kim Bình Phong, Lão Quân Động, Vạn Tuế Phong, Sùng Phúc Cung, Ngộ Thánh Phong, Tướng Quân Bách, Ngọc Nữ Song, Ngọc Nhân Phong, Tam Hoa Thụ, Long Huyệt, Dương Thành Sơn, Thiếu Lâm Tự, Đạt Ma Động, Đạt Ma Ảnh Thạch, Nứ Tổ Yểm, Trác Tích Tuyền, Pháp Vương Tự, Kim Liên Trì,…

Thiếu Lâm Tự ở Sùng Sơn nằm ở chân núi phía Bắc Thiếu Thất Sơn và dưới ngọn núi Ngũ Nhũ.

Năm 19 Thái Hoà thời Bắc Nguỵ vua Hiếu Văn Đế đã xây dựng nó cho một vị tăng ni người Ấn Độ. Chùa Thiếu Lâm Tự sở dĩ có tên "Thiếu Lâm" là bởi vì chùa được đặt trong rừng. Hiện nay vẫn được còn những kiến trúc cũ như: Sơn Môn, Phương Trượng Thất, Đạt Ma đình, Bạch Y Điện, Địa táng điện, Thiên Phật điện… những kiến trúc đã được trùng tu có Thiên Vương điện, Đại hùng bảo điện,… có thể thấy rằng đây là ngôi chùa nổi tiếng ở Sùng Sơn.

Cái mà làm cho Thiếu Lâm Tự nổi tiếng thiên hạ chính là Võ công Thiếu Lâm Tự, chính vì thế có câu nói "Thiên hạ Võ công xuất Thiếu Lâm".

Chữ Sùng có hai cách hiểu, thứ nhất hình dùng ngọn núi to và cao, thứ hai chính là núi cao, vì vậy dùng chữ Sùng Sơn để đặt tên thì có thể dùng chữ "Sùng" kết hợp với một chữ khác làm tên, như Trương Thiếu Sùng, Cao Sùng Nham, Lý Sùng Sơn.

Vì Sùng Sơn là tung nhạc trong Ngũ nhạc nên có thể dùng chữ Trung Nhạc làm tên, như: Vương Trung Nhạc, Dương Trung Nhạc.

Cơ Sơn: nơi ẩn sĩ Hứa Do chạy ra sông rửa tai

Cơ Sơn: Nằm ở phía Đông Nam huyện Đông Phong tỉnh Hà Nam, là núi nhánh của Sùng Sơn. Cơ Sơn cũng gọi là Ngạc Lĩnh, Hứa Do Sơn. Danh thắng ở Cơ sơn bao gồm: Hứa Do Mộ, Hứa Do Miếu, Tổng Nhĩ Trì, Khí Biểu Nham, Điền Du Nham Ẩn cư xứ,…

Tương truyền rằng Cao sĩ Hứa Do thời thượng cổ vì muốn tu dưỡng chính mình nên ông đã về ẩn tích ở Cơ Sơn. Khi ông nghe thấy sứ giả của vua Nghiêu nói rằng: Vua Nghiêu muốn nhường ngôi cho ông, mời ông cai quản cửu châu, ông cảm thấy tai mình như ù đi, và chạy ngay đến một con sông để rửa tai. Căn cứ vào sự khảo sát, cả nước đều gọi là Cơ Sơn và cho rằng đây là nơi ẩn cư của Hứa Do, đồng thời nơi ông ẩn cư có nhiều hơn năm chỗ.

Dùng chữ Cơ Sơn để đặt tên, ý nghĩa chính của nó chính là tôn vinh ca ngợi con người thanh cao của Hứa Do. Âm đọc chữ Cơ Sơn ở trong tên rất hiếm, nhưng nó có cái đặc biệt riêng, như: Trương Cơ Sơn, Vương Cơ Sơn.

Nhạc Lộc Sơn: đạo tràng cổ kính bên bờ Tương Giang

Nhạc Lộc Sơn: Nằm ở bờ phía Tây Tương Giang Thành phố Trường Sa tỉnh Hồ Nam Trung Quốc; cũng có tên gọi là núi Linh Lộc, là một trong bảy hai ngọn núi ở phía Nam Nhạc Hoành Sơn, độ cao so với mặt nước biển 297 mét, là điểm du lịch hấp dẫn ở thành phố Trường Sa.

Những danh lam thắng cảnh chủ yếu ở Nhạc Lộc Sơn: Lộc Sơn Tự, Bao Hoàng động, Động Chân Quan, Nhạc Lộc Thư Viện, Đạo Lương Đài, Bạch Hạc truyền,…

Lộc Sơn tự ở Nhạc Lộc Sơn là ngôi chùa cổ kính nhất của Trường Sa, có tên gọi "Hồ Tướng đệ nhất đạo trường".

Dùng chữ Nhạc Lộc Sơn để đặt tên, có thể dùng hai chữ "Nhạc Lộc", cũng có thể dùng hai chữ Linh Lộc cách gọi khác của Nhạc Lộc Sơn, như Khương Nhạc Lộc, Lý Linh Lộc.

Hoành Sơn: ngọn núi trường thọ trong lời chúc "Thọ tỷ Nam Sơn"

Hoành Sơn: Nằm ở trong bộ của tỉnh Hồ Nam, giáp với Tương Giang. Là Nam nhạc trong Ngũ nhạc ở Trung Quốc, thế núi cao, hùng vĩ. Ngọn núi chính trong 72 ngọn núi là Chúc Dung Phong, độ cao so với mặt nước biển 1290 mét, có lịch sử lâu dài, nhiều danh thắng nổi tiếng.

Danh thắng chủ yếu ở Hoành Sơn gồm có: Chúc Dung Phong, Chúc Dung Điện, Lôi Tổ Phong, Phụng Hoàng Phong, An Thượng Phong, Miếu, Kim Giản Phong, Đại Vũ Nham, Thần Vũ Bia, Vũ Vương Điện, Thụ Nhạc, Hoàng Đình Quan, Phi Tiên Thạch, Tử Cái Phong, Động Linh Đài, Ba Tiêu Yểm, Thuỷ Liên Động, Ẩn Chân Bình,…

Theo thiên văn học cổ đại nói rằng lấy hai tám chòm sao so sánh với mười hai châu thì Hoành Sơn thuộc Trường Giang. Theo sự ghi chép về "thứ tự các ngôi sao, Nam Nhạc Chí": Hoành Sơn ở Nam Nhạc "Thượng ứng Chẩn Tú, Hạ Trấn Kinh Địa, Thánh hoàng tỉ thọ chi Sơn". Vì vậy Hoành Sơn có tên gọi là "Thọ Nhạc". Ngày nay mọi người khi chúc thọ nhau thường dùng lời chúc "Thọ Tỷ Nam Sơn". Chữ Nam Sơn ở đây chính là chỉ Hoành Sơn.

Dùng chữ Hoành Sơn để đặt tên, từ góc độ về mặt ý nghĩa thì ý nghĩa quan trọng nhất đó chính là "Trường Thọ Chí Sơn" (núi Trường Thọ), ý nghĩa này xuất hiện trong tên là rất thích hợp đối với nhiều người. Khi dùng chữ Hoành sơn đặt tên có thể trực tiếp dùng hai chữ Hoành Sơn làm tên người như Lý Hoành Sơn. Cũng có thể dùng hai chữ Chúc Dung ngọn núi chính của Hoành Sơn làm tên, như: Vương Chúc Dung, Dương Chúc Dung.

Tây Tiểu Sơn và La Phù Sơn: hai ngọn núi danh tiếng đất Nam Việt

Tây Tiểu Sơn: Nằm ở huyện Hải Nam tỉnh Quảng Đông, núi cao, thế núi đẹp và hùng vĩ; đỉnh núi Đại Khoa là đỉnh núi cao nhất. Thời xưa có câu: "Nam Việt danh Sơn số nhị tiều".

Danh lam thắng cảnh chủ yếu ở Tây Tiểu Sơn: Kim Ngân Tỉnh, Ngọc Nữ Phong, Cửu Long Động…

Dùng chữ Tây Tiểu Phong làm tên, xét về mặt âm đọc thì nghe rất hay, như: Vương Tây Tiều, Trương Tây Tiều.

La Phù Sơn: Nằm giáp ranh Đông Giang huyện Bác La tỉnh Quảng Đông; cũng có tên gọi là Đông Tiều Sơn và nổi tiếng như Tây Tiểu Sơn. Ngọn núi chính là Phi Vân Đỉnh độ cao so với mặt nước biển 1281 mét. Thời xưa gọi là "Đệ thất động thiên", "Đệ tam thập nhất truyền phúc địa".

Những danh thắng chủ yếu ở đây là: Phù Sơn, Chu Minh Động, Triều Tấu Đàn, Phi Vân Đỉnh, Thiết Kiều Phong, Xung Thư Quan, Cát Hồng đan táo, Hồ Điệp Động, Phục Hổ Nham, Mai Hoa Thôn, Chu Minh Quan, Hà Tiên Cô Tỉnh, Thạch Lâu Phong, Độ Tiên Kiều, Bạch Hạc Phong, Bạch Vân Động…

Tương truyền Hà Tiên cô một trong tám vị tiên đã từng ở La Phù Sơn. Theo truyền thuyết Hà Tiên cô chính là Hà Nhị Nương làm nghề may giày ở Quảng Châu. Trong thành có "Hà Tiên Cô Từ" (Đền Hà Tiên Cô) và "Hà Tiên Cô Tỉnh", truyền rằng đó là nơi ở cũ của Hà Tiên Cô.

Dùng chữ La Phù sơn để đặt tên, nếu bạn cảm thấy dùng hai chữ La Phù không hay, thì có thể dùng hai chữ "Đông Tiều" cách gọi khác của La Phù Sơn làm tên, như: Chu Đông Tiều, Lý Đông Tiều.

Việt Tú Sơn và Thiều Thạch Sơn: núi Quan Âm giữa lòng Quảng Châu và tiếng sáo trong đá

Việt Tú Sơn: Nằm ở thành phố Quảng Châu tỉnh Quảng Đông, độ cao so với mặt nước biển hơn 70 mét, trước đây Việt Tú Sơn có tên gọi Vết Tú Sơn, Việt Vương Sơn. Vào đời nhà Minh đã xây dựng Quan âm các trên đỉnh núi và người đời hay gọi là Quan Âm Sơn (núi quan âm). Danh lam thắng cảnh ở trong núi vẫn nhiều, là nơi du lịch nổi tiếng ở Quảng Châu.

Danh lam thắng cảnh chủ yếu ở Việt Tú Sơn: Sở Đình, Nhậm Thành, Việt Vương Đài, Triều Hán Đài, Ngũ dương Thạch, Tam Nguyên Cung, Báo Cô Tỉnh, Đạt Ma Tuyền, Trấn Hải Lâu,…

Dùng chữ "Tú" trong tên người rất bình thường, những nếu dùng chữ "Việt Tú" để đặt tên lại rất độc đáo và hay, bởi vì nó mang ý nghĩa về Việt Tú Sơn (núi Việt Tú), như: Dương Việt Tú, Phùng Việt Tú.

Thiều Thạch Sơn: Thiều Thạch Sơn nằm ở phía Bắc Thành phố Thiều Quan tỉnh Quảng Đông, giáp với Trinh Giang, đối lập với Đan Hà Sơn, cái vách núi dựng đứng, đỉnh núi có nhiều hình dáng kỳ lạ…

Danh thắng chủ yếu ở Thiều Thạch Sơn gồm có: Thiều Thạch, Đào Thạch, Chỉnh Quán đình,… Tương truyền khi vua Thuấn có một bài hát tên "Thiều", để đặt tên cho bài hát. Tương truyền rằng Thiều Thạch là loại đá rỗng bên trong, có lỗ thông nhau khi gió thổi qua phát ra âm thanh giống tiếng sáo. Ngày nay, mọi người cho rằng cá trê ở Thiều Thạch Sơn đã chuyển xuống phía Nam một cây số, tất cả các loại ở bên cạnh dòng sông đều là "Thiều Thạch". Hiện nay chỉ những người lấy chữ Thạch làm tên nhiều, vì đặc tính của đá cứng rắn. Dùng chữ "Thiều" để đặt tên không những mang ý nghĩa chỉ đặc tính của đá mà còn mang nội hàm chỉ Thiều Thạch Sơn như: Doãn Thiều Thạch, Thẩm Thiều Thạch.

Phù Ba Sơn: hang Hoàn Châu và viên ngọc của người đánh cá

Phù Ba Sơn: Nằm phía Đông thành phố Quế Lâm, phía Đông giáp với Ly Giang. Những danh thắng ở Phù Ba Sơn có: Bát Quế Đường, Hoàn Châu Động, Mễ Hoạ Tượng Khắc Thạch, Yết Đề Đường. Căn cứ vào ghi chép của "Quế Lâm Chí Biện Nghi": dưới Phù Ba Sơn ở thành Quế có một hang động, tên là "Hoàn Châu".

Tương truyền rằng các đời trước có một người đánh cá, đi qua cửa động vài trăm bước càng vào sâu lại càng thấy sáng lên, ông ta nhìn thấy một vật giống như con chó đang nhắm mắt ngủ, phía trước nó có một viên ngọc sáng, thế là ông vội vàng mang về. Quan phủ biết được đó là vật quý bèn lệnh cho ông ta phải trả lại chỗ cũ. Hoàn Châu Động nằm ở chân núi phía Đông Phù Ba Sơn, mặt hướng sông đồng thời hướng về phía Đông. Hoàn Châu động là động giống như có nhiều tầng, nhiều động, có 1000 Phật động, Hải động, động, Thí Kiếm Thạch… Có thể đi du lịch theo hình thức ngồi thuyền ở Ly Giang.

Thường nói "Quế Lâm Sơn thuỷ giáp thiên hạ", là nơi danh bất hư truyền. Phong cảnh Phù Ba Sơn là một trong những cảnh đẹp ở Quế Lâm, cũng là một trong những cảnh đẹp danh bất hư truyền, như: Lưu Phù Ba, Mã Phù Ba.

Nguồn: Quan Hi Hoa, "Cách đặt tên cho con" (Hà Sơn - Thanh Anh dịch, NXB Văn Hoá Thông Tin, 2002)