Triết tự và một cái tên mang ý nghĩa thời đại

Dùng âm đọc và thần tượng nước ngoài để đặt một cái tên phương Tây

Nếu nói, chúng ta không thể tiếp thu văn hoá nước ngoài, vậy thì bạn đừng nghe nhạc giao hưởng nữa cũng đừng xem vũ ba nữa, đó chẳng phải là văn hoá phương Tây ư? Càng không nói đến chúng ta phải mở cửa. Trên vấn đề đặt tên nhân khẩu ngày càng đông, việc có nhiều người trùng tên là không tránh khỏi. Bản thân tôi cũng biết quá trình đó, tôi có một bạn học tiểu học và trung học đều gọi là Tú Mai, khi tôi đi bộ đội về hỏi thì biết cô ấy đã đổi tên thành Si Ma. Tôi nghe cảm thấy không quen và cho rằng cô ấy sính ngoại, tôi không gọi tên mới và vẫn cứ gọi tên cũ của cô ấy. Kì thực trong lòng tôi cũng nghĩ nghe không quen chỉ là do quan niệm của mỗi người. Đặt tên Tây không có nghĩa lấy tên người nước ngoài đặt cho mình, bởi vì tên của người nước ngoài rất dài, mà ý nghĩa rất rộng. Nếu dùng cách phiên âm để diễn đạt thì rất khó. Tôi nói đến chuyện đặt tên Tây thực tế chỉ là đặt tên có ít nhiều dư vị phương Tây. Điều này chúng ta phải phân biệt nghiêm túc nếu không sau này sẽ trở thành trò cười của người khác. Việc đặt tên theo lối phiên âm từ nước ngoài là một phương pháp rất có giá trị, vậy làm thế nào để đặt cho con bạn một cái tên thật hay? Dưới đây là một vài phương pháp mà tác giả cung cấp cho chúng ta.

Dùng âm đọc để đặt tên

Âm cuối tên người ở một số nước thường phân biệt ra thành giống đực và giống cái, như: trong tiếng Nga, tên nam giới có âm cuối thường là khoa, phu, cơ… Tên con gái có các hậu tố như: nha, na, sa… Tên người phương Đông chúng ta có thể dùng một số âm cuối này, như vậy tên của chúng ta sẽ được phân biệt giống đực giống cái giúp cho việc quản lý hộ tịch được dễ dàng hơn. Ví dụ như: Lý Lệ Sa, Lưu Y Na… Một số chữ bản thân có thể biết chỉ có thể đặt tên cho con trai, ví dụ như: Sư, Mác,… Ta chỉ cần dùng một trong những chữ này, tên bạn đã thể hiện nam tính, như: Nhất Phu, Đồng Thu Tư, La Mác Tư…

Lấy âm dịch tên nước ngoài là thần tượng của bạn để đặt tên

Trước có một người họ Mã đã nhờ tôi đặt tên cho con gái. Tôi liền trêu anh ta rằng, anh có mê bóng đá không? Nếu có anh hãy đặt tên cho con gái mình là "Mã La Đa", có ý là kéo được nghìn ngựa, về sau cho nó chơi đá bóng, đến khi thành danh mọi người sẽ gọi nó là "Mã La Đô Na". Đó là tôi nói vui, kỳ thực thần tượng của bạn là một người ngoại quốc, bạn có thể lấy tên dịch của người đó để đặt tên. Đương nhiên trên một tên khác bạn nên có sự điều chỉnh. Có một số âm dịch tên của người nước ngoài rất dễ nghe. Bạn có thể lấy đó làm tham khảo khi đặt tên cho con mình. Đặt tên theo âm nước ngoài là một phương pháp đặt tên tương đối tốt. Xong khi đặt tên, bạn nên chú ý về cách phát âm, nghe xem có thuận tai không. Nếu không khi nghe xong người khác dễ nhầm bạn là người nước ngoài. Như vậy bạn có thể đặt một cái tên vừa đẹp vừa hay.

Tên bốn chữ: ưu điểm và cách tự tạo họ phức

Tên bốn chữ ở Trung Quốc thường gặp nhiều ở họ có âm phức, họ đơn cũng có bốn chữ, nhưng rất ít gặp, chỉ vài năm gần đây mới xuất hiện, vậy tức là có tên bốn chữ. Kiểu tên này có đặt hay không? Tác giả muốn cùng bạn tham khảo, thảo luận một chút.

Ưu điểm của tên đệm

Nước Trung Quốc hiện nay có không ít họ có hai âm tiết, có rất nhiều họ phức được đặt thành tên bốn chữ. Vậy tên bốn chữ có những ưu việt gì? Tác giả cho rằng tên bốn chữ có những ưu việt như sau: tỷ lệ trùng tên ở tên bốn chữ rất thấp. Số lượng tên bốn chữ hiện nay mà nói, tên trùng ở tên bốn chữ rất ít so với tỷ lệ trùng tên tên ba chữ. Hơn nữa họ có hai âm tiết không nhiều nên hiện tượng trùng tên ở họ này rất ít. Từ góc độ tránh hiện tượng trùng tên mà nói tên bốn chữ có quá nhiều ưu việt. Xét về mặt ý nghĩa mà nói, tên bốn chữ có ý nghĩa phong phú hơn tên ba chữ, bởi vì bản thân nó nhiều hơn tên ba chữ một chữ rồi. Về phương diện âm đọc, tên bốn chữ thường đọc thuận miệng, như nghe tên bốn chữ dễ nghe, vừa có lực. Ở đây phát âm dễ hứng khởi mà tên ba chữ và tên đơn khó có được. Vốn dĩ tên ba chữ đã phòng trùng tên về ý tứ, phát âm đều có tính ưu việt, vậy bạn nên đặt tên bốn chữ cho con mình cũng là một phương pháp hay.

Thảo luận cách tự tạo tên đệm

Vừa rồi chúng ta đã nói về tính ưu việt của tên 4 chữ. Vậy làm thế nào để đạt được tên 4 chữ? Họ phức đặt tên 4 chữ không khó, nhưng không phải họ phức thì làm thế nào để có thể đạt được tên 4 chữ? Tác giả cho rằng, họ đơn hoàn toàn có thể tạo ra được họ phức, như là có thể thêm ba chữ đằng sau họ, tương tự ta có thể đặt được một cái tên lý tưởng. Tự tạo họ phức nghe như có chút gì mới mẻ, đúng là như vậy, bởi vì rất ít người tự tạo họ phức. Nhìn từ quan niệm truyền thống thì họ không thể sửa đổi, dù cho họ có khó nghe đến mấy ai cũng phải theo. Nhưng ngược lại, những họ phức hiện nay chẳng phải người ta tự tạo ra hay sao? Có một số họ phức lúc tạo hình như vẫn chưa nghiêm túc lắm, thậm chí còn có chút gây cười. Do vậy xem ra người xưa tạo họ cũng chẳng có gì không tạo được họ phức sao. Tự tạo họ phức như thế nào? Tác giả cho rằng, tự tạo họ phức không phải là đổi họ, biện pháp đơn giản nhất là liên kết cả họ bố lẫn họ mẹ. Ví dụ: bố họ Trương, mẹ họ Lý, họ phức tự tạo sẽ là Trương Lý. Nếu một người tên là Trương Huệ Lan, nghe quen quá, hơn nữa lại quá nhiều tên trùng. Nếu một người tên Lý Huệ Lan, cũng quen và trùng tên, nhưng nếu tên là Trương Lý Huệ Lan chẳng phải là rất mới mẻ sao, vừa quen mà tỉ lệ trùng tên thấp. Cách tạo họ phức này vừa giản tiện, vừa có được tính ưu việt của tên bốn chữ. Kết hợp họ bố mẹ còn có một ưu điểm, đó là tên con có cả họ bố mẹ. Hiện nay, đa phần thì tên con theo họ cha chẳng liên quan gì đến họ mẹ cả. Điều này hình như không hợp lý cho lắm. Nếu kết hợp cả họ bố và mẹ vào tên con, đưa cả gia đình thành một khối, tượng trưng cho sự tương giao tinh thần. Ở nước ta việc sửa họ đơn thành họ phức cũng đã có. Ngày trước nữ giới sau khi xuất giá, người tên là Vương gả cho người họ Trương liền gọi là Trương Vương Thị, người họ Triệu gả cho người họ Lý, sau đổi tên thành Lý Triệu Thị. Điều này trên thực tế cũng là tự tạo họ phức, từ điểm này mà nói thì việc kết hợp họ bố mẹ là phương pháp tự tạo họ phức hợp lý nhất.

Ngoài việc tự tạo họ phức ra, họ đơn cũng có thể đặt được tên 4 chữ. Ví dụ: một người họ Kim, đặt là Kim Dương Nhan Đồng, nghe ra 10 phần lọt tai. Biện pháp đặt tên này là biện pháp đặt tên 4 chữ trực tiếp. Những điều cần lưu ý khi đặt tên 4 chữ, một là về mặt phát âm phải dễ nghe. Ngoài ra, chữ trong tên đã nhiều rồi càng phải chú ý khi phát âm không được cong môi. Sau nữa là cần chú ý đừng để mọi người hiểu sai nghĩa tên bạn. Người Nhật Bản có thói quen dùng tên 4 chữ, khi chúng ta đặt tên 4 chữ, chú ý đừng đặt tên tương tự người Nhật Bản. Bởi vì nếu ta không tinh ý thì dễ bị người khác hiểu lầm bạn là người Nhật Bản, như vậy cái tên sẽ không được mỹ mãn. Nói tóm lại, làm một cảnh sát hộ tịch, cá nhân tôi muốn có nhiều người đặt tên 4 chữ, đây là biện pháp giải quyết việc trùng tên có hiệu quả.

Ngoài việc ghép họ, gộp âm, còn một lối chơi chữ tinh tế hơn nữa: tách một chữ trong tên ra làm hai, để giấu vào đó một lời chúc riêng.

Đặt tên bằng cách triết tự: tách chữ để gửi gắm ý nghĩa

Phương pháp tách chữ để đặt tên là phương pháp tách những chữ có thể tách rời dùng vào trong tên, làm cho những chữ này sau khi tách làm tên có hàm ý mong muốn. Ví dụ: tên tác giả là Quan Ngọc Hoa, chữ Ngọc trong tên có thể tách rời làm hai phần, trên là chữ Nhị, tức chữ Bạn, phần dưới là chữ Ngọc Thuần tức là con gái. Xét về nghĩa tầng thứ mà luận thì ở đây có nghĩa là "Dưới bạn có cô em gái". Phương pháp này hơi phức tạp, nó bắt bạn phải lý giải tách rời mà bạn muốn dùng. Đây là điểm khó nhất của phương pháp này. Dưới đây chúng ta hãy thảo luận một chút về phương pháp đặt tên.

Sau khi triết tự có ý nghĩa liên quan với nhau

Lấy nghĩa một chữ trong tên của một người, sau đó tách rời chữ đó ra rồi phát triển ý, phương pháp đặt tên này gọi là "phương pháp triết tự giải thích nghĩa". Ví dụ:

Lý Tinh Thần: Tên này về bề ngoài ta có thể hiểu là sao buổi tối, nhưng chữ Tinh có thể tách là chữ Nhật và chữ sinh. Vậy ta hiểu phát triển là ban ngày sinh ra mặt trời, vậy chính là Thái Dương.

Tô Hộ Thuận: Nếu một cặp vợ chồng phải xa nhau, con sinh ra có thể giải quyết được vấn đề hộ khẩu thành phố. Vậy có thể đặt tên cho con là Hộ Thuận. Vì chữ Hộ ở đây có chứa hai chữ Hộ và Thuận, hàm ý trong tên này là mong muốn con mình sẽ giải quyết ổn thoả việc hộ khẩu. Dùng phương pháp triết tự giải thích ý để đặt tên, chúng ta cần lưu ý phải chọn một chữ đẹp đẽ, không nên chỉ vì muốn tách chữ mà chọn tuỳ tiện, như vậy tên sẽ biến thành tên tầm thường. Mặt khác sau khi tách chữ ngoài việc đạt được ý nghĩa mong muốn ra, ta không được để cho người khác hiểu nhầm ý. Về phần ý nghĩa sau khi tách rời cũng không được quá khiên cưỡng. Như vậy mới là một cái tên thành công.

Tách một chữ thành hai chữ

Tác giả có một đồng sự, con của anh ấy tên là Vương Kính Ngôn, chữ Kính Ngôn chính là do tách từ chữ Cảnh trong chữ cảnh sát. Con của cảnh sát là Kính Ngôn. Phương pháp đặt tên này là phương pháp tách một chữ thành hai chữ, cũng là một trong những phương pháp triết tự đặt tên. Nói về phương pháp triết tự, bất luận là kết cấu trên dưới, kết cấu phải trái, chỉ cần là chữ có thể tách rời thành hai chữ mà lại có một ý nghĩa nhất định đều có thể tách rời để đặt tên. Ví dụ: chữ Tùng tách ra làm chữ Mộc và chữ Công. Chữ Thi tách rời làm chữ Ngôn và chữ Tự. Chữ Mộng tách ra làm hai chữ Lâm và chữ Tịnh. Chữ Lôi tách ra làm hai chữ Vũ và chữ Điền. Phương pháp tách một chữ làm hai chữ đơn giản hoá phương pháp "Triết tự giải thích ý" mà lại có thể đặt được một cái tên mới lạ.

Một cái tên mang ý nghĩa thời đại

Có người thích tên có đặc sắc của thời đại, muốn đặt tên có nét đặc sắc của thời đại. Tác giả muốn cùng bạn tham khảo một chút qua vấn đề này. Muốn đạt có tính đặc sắc thời đại, trước tiên bạn nên biết đặc sắc thời đại không bằng tên lưu hành trước kia. Hiện nay tên đơn rất nhiều, tỷ lệ trùng tên cao, ngoài ra những tên quen rất nhiều. Những tên này không thể nói là những tên mang ý nghĩa thời đại, chỉ có thể nói đó là những tên thường gặp hiện nay, vậy thế nào là tên có ý nghĩa đặc sắc của thời đại? Tên có ý nghĩa thời đại là những tên mà ý nghĩa bên trong và khúc chủ đạo của thời đại có liên quan mật thiết với nhau. Khúc chủ đạo hiện nay là mở cửa, là vấn đề khoa học kỹ thuật và môi trường, nếu trong tên họ của bạn có những hàm ý như vậy thì có thể nói là tên có nét thời đại rồi. Ví dụ: lấy từ có ý nghĩa đổi mới mở cửa: Tân Hưng, Quốc Đạt. Lấy tên có ý nghĩa hưng thịnh khoa học kỹ thuật: Hưng Khoa… Đặt tên này đều có quan hệ mật thiết với khúc chủ đạo thời đại. Vì vậy nó có ý nghĩa thời đại. Phương pháp đặt tên này đã cho ra rất nhiều tên có ý mới, đây cũng là một gợi ý rất giá trị.

Nguồn: Quan Hi Hoa, "Cách đặt tên cho con" (Hà Sơn - Thanh Anh dịch, NXB Văn Hoá Thông Tin, 2002)