Thái Sơn, Lao Sơn, Ngoạ Long Cương và chiến địa Sở Hán

Chi Phù Sơn, Thành Sơn và Di Sơn: nơi Tần Thuỷ Hoàng tìm thuốc trường sinh

Chi Phù Sơn: Hay còn gọi là Phù Sơn, chi Phù Đảo (đảo Chi Phù). Nằm ở phía Bắc Thành phố Yên Đài tỉnh Sơn Đông Trung Quốc. Danh thắng của chi Phù Sơn có: Xạ Ngư Đài, Hán Vũ Đài Kiều.

Vào những năm 28, 29 Tần Thuỷ Hoàng đã từng hai lần đến Chi Phù Sơn để thưởng ngoạn phong cảnh nơi đây, sau đó đã khắc chữ vào đá ca tụng vẻ đẹp của Chi Phù Sơn.

Âm đọc của "Chi Phù" nghe rất hay, lại có sự ghi chép lịch sử tam chí chi Phù của Tần Thuỷ Hoàng, do đó có thể thấy tên này có ý nghĩa rất sâu sắc, như: Châu Chi Phù, Tần Chi Phù.

Thành Sơn: Nằm ở phía Đông Bắc huyện Vinh Thành tỉnh Sơn Đông và ở phần cuối phía Đông bán đảo Giao Đông. Trước đây từng có tên gọi Thịnh Sơn, Thần Sơn. Thành Sơn có ba mặt tiếp giáp với biển.

Danh thắng chủ yếu của Thành Sơn là Tần Hoàng Kiều, Thuỷ Hoàng Miếu, Nhật Chủ Từ, Bất Dạ Thành,…

Tần Thuỷ Hoàng đã từng du ngoạn trên biển Đông, để xin các vị tiên thuốc trường sinh bất lão, Vua Hán Vũ Đế cũng là một đạo tiên giỏi, trường sinh bất tử, trước đây cũng thường đi lại trên biển và đến tế trời đất ở Thành Sơn. Theo sự ghi chép trong "Văn Đăng Huyện chí", cách phía Đông Thành Sơn 15km, có Nhật Chủ Từ và Nhật chủ Đài, truyền rằng nơi đây là vua Hán Vũ Đế làm lễ tế thần mặt trời.

Dùng chữ Thành Sơn để đặt tên xem ra rất phổ biến, nhưng chữ Thành Sơn được gọi là Thịnh Sơn và Thần Sơn thì việc lấy chữ này đặt tên lại không phải là phổ biến, như: Khương Thành Sơn, Trương Thành Sơn.

Di Sơn: Nằm ở phía Đông tỉnh Sơn Đông; cũng gọi là Đông Tần Sơn là một trong những dãy núi chính của Di Mông Sơn (núi Di Mông). Đỉnh núi chính là đỉnh núi Ngọc Hoàng độ cao so với mặt nước biển là 1032 mét. Trên đỉnh núi có các tảng đá nhô ra phía biển, có thể ngắm mặt trời mọc ở biển Đông.

Các danh thắng chủ yếu ở Di Sơn là: Đông Trấn Miếu, Mục Lang Quan, Tề Trường Thành…

Theo ghi chép của "Thượng Thư", vua Thuấn phân chia thiên hạ thành mười hai châu.

"Châu Lễ" chia thiên hạ ra làm cửu Châu (9 châu) mỗi châu là một Trấn Sơn, do vậy có câu nói "Ngũ Nhạc Tứ Trấn". Sau này, vào đời Đường gọi là Ngũ Trấn (5 trấn): Dị Sơn Đông Trấn, Ngô Sơn Tây Trấn, Tiêu Sơn Trung Trấn, Hội Kê Sơn Nam Trấn, Y Vu Lữ Sơn Bắc Trấn, Dị Sơn là nơi quan trọng nhất trong năm trấn này. Dùng chữ Dị Sơn để đặt tên, nó mang ý nghĩa chỉ tầm quan trọng của nó trong năm trấn, âm đọc nghe rất hay, như Trương Dị Sơn, Lý Dị Sơn.

Côn Du Sơn: chốn tu luyện của tổ sư Toàn Chân Giáo

Côn Du Sơn: Nằm ở phía Đông tỉnh Sơn Đông, trước đây gọi là Cô Du Sơn. Ngọn núi chính là ngọn núi Thái Bạc, độ cao so với mặt nước biển 923 mét.

Những danh lam thắng cảnh chủ yếu ở đây gồm có: Cô Du Sơn, Yên Hà Động.

Theo truyền thuyết vào đời Kim có một vị đạo sĩ tên là Vương Trọng Dương, người ở trấn Cam Hà huyện lộ tỉnh Thiểm Tây gặp người giúp bí quyết tu luyện, đầu tiên ông tu luyện ở Nam Sơn sau trở về Côn Du Sơn tu luyện, ở đây ông đã thu nhận Mã Ngọc, Đàm Xử Đoan, Lưu Xử Huyền, Khâu Xử Cơ, Vương Xử Nhất, Hách Đại Thông, Tôn Bất Nhị làm học trò. Người sau đã gọi bảy người này là Toàn Chân Thất Tử. Khâu Xử Cơ sau khi chính thức xây dựng lên Toàn Chân Giáo đã tôn Vương Trọng Dương làm thầy, gọi là Vương Chân Nhân, Côn Du Sơn và Yên Hà Động truyền rằng là nơi Vương Trọng Dương đã tu luyện.

Dùng chữ Côn Du Sơn làm tên, ngoài mang ý nghĩa chỉ tên núi ra thì âm đọc của nó cũng vẫn đặc biệt, như Vương Côn Du, Hàn Côn Du.

Phong Sơn: quê hương Mạnh Tử

Phong Sơn: Nằm ở phía Đông Nam huyện Trâu tỉnh Sơn Đông, trước đây đã từng gọi là Châu Phong Sơn, Trâu Phong Sơn. Ở Phong Sơn có nhiều núi non trập trùng, hình dáng kỳ lạ do vậy mà cũng có tên gọi là Dịch Sơn. Trong Ba ngọn núi Đông Phong, Tây Phong và Trung Phong thì ngọn núi Trung Phong là cao nhất, độ cao so với mặt nước biển 555 mét, ngọn núi này chính là ở quê hương của Mạnh Tử.

Danh lam thắng cảnh ở Phong Sơn có rất nhiều trong đó phải kể tới Cô Đồng Động, châu Thành Cố Chỉ, Tôn Tử Tiểu Lỗ Sở, Mạnh Tử cố cư, Mạnh Mẫu Lâm, Mạnh Miếu, Phong Sơn Thạch Khắc…

Quê hương của Mạnh Tử ở dưới núi Phong huyện Trâu ngày nay, nơi đây có di tích lịch sử về "Mạnh Mẫu Tam Thiên", tại nhà của Mạnh Tử còn giữ được tập "Tam Thiên Chí" trong đó có những câu chuyện về dạy con được lưu truyền ngàn đời.

Dùng chữ Phong Sơn để đặt tên, ý nghĩa của nó chỉ ngọn núi ở quê hương của Mạnh Tử. Chữ "Phong" ở trong tên rất hiếm do vậy chữ này dùng trong tên là rất thích hợp, như: Lý Phong Sơn, Trương Phong Sơn.

Thái Sơn: ngọn núi thiêng bậc nhất Ngũ Nhạc

Thái Sơn: Nằm ở phía Đông tỉnh Sơn Đông, là núi Đông Nhạc trong số các ngọn núi nổi tiếng của Ngũ Nhạc, trước đây đã từng gọi là Đại Sơn, Đại Tông. Ngọn núi chính là ngọn núi Ngọc Hoàng, độ cao so với mặt nước biển 1524 mét. Núi non hùng vĩ, là nơi niệm kinh phật của các đế vương dưới các triều đại ở Trung Quốc.

Những di tích danh lam thắng cảnh chủ yếu ở đây gồm có: Đại Miếu, Đại Tông Phường, Cổ Đăng Phong Đài, Thăng Tiên Phường, hồ Ngọc Nữ, hồ Vương Mẫu, Chiêm Lỗ Đài, Hổ Sơn, Vọng Ngô Phong, Ngũ Tầng Nhai, Lương Phụ Sơn, Kinh Thạch Cốc, Cao Sơn Lưu Thuỷ Đình, bia đá khắc chữ theo lối tiểu triện của Lý Tư, bia đá Vô tự (không chữ), Ngũ đại phu tùng, Nhật Quan Phong, Di chỉ Hán Minh Đường, Đài Phong Thiền, Hán Bách, Bạch Vân Động, Trượng Nhân Phong, Lữ Công Động, Thoát Giáp Động, Ngự Trương Bình, Bích Hà Nguyên Quân Từ,…

Thái Sơn ở Ngũ Nhạc nằm ở phía Đông, thời xưa gọi là Đông Nhạc. Thời kỳ cổ đại lấy phía Đông là vị trí của mùa xuân, là nơi mọi vật sinh soi nảy nở. Dùng chữ Thái Sơn và tên của những danh thắng ở đây làm tên, thì tên chữ muốn chọn tất nhiều, như lấy chữ Đông Nhạc làm tên: Trương Đông Nhạc; hay như lấy chữ Đại Sơn làm tên: Tần Đại Sơn; lấy chữ Đại Tông làm tên: Mã Đại Tông.

Lao Sơn: nơi đạo sĩ Trương Tam Phong tu luyện

Lao Sơn: Nằm ở ngoại ô phía Đông thành phố Thanh Đảo, trước đay có tên gọi là Lao Sơn, Lao Lao Sơn (cả hai chữ "Lao" bên dưới này chữ viết và ý nghĩa đều khác với chữ "Lao" trên), Ngao Sơn, Phụ Đường Sơn. Ngọn núi chính là Lao Sơn, độ cao so với mặt nước biển 1133 mét. Phía Đông tiếp giáp với Vịnh Lao Sơn, phía Nam tiếp giáp với biển Hoàng Hải. Trong núi có nhiều động cổ xưa và những nguồn nước tinh khiết, các ngọn núi hùng vĩ với những vách núi dựng đứng, trong núi có ngôi chùa Cung Quan. Lao Sơn là ngọn núi nổi tiếng có liên quan tới đạo giáo, nên có câu nói nơi đây là nơi ở của các vị thần tiên.

Danh thắng ở Lao Sơn bao gồm: Lao Sơn Thạch Nhân, Từ Phúc Đảo, Điền Hoàng Đảo, Thượng Thanh Cung, Kinh Thần Từ, Thái Bình Cung, Hoa Lầu Cung, Tam Phong Động,…

Vào đời nhà Minh có một vị đạo sĩ ở Liễu Đông tên là Trương Tam Phong, tương truyền đã tu luyện nhiều năm ở Lao Sơn. Ngày nay trên núi đằng sau động Minh Hà núi Huyền Vũ thuộc dãy núi Lao Sơn có một động tiên, mọi người thường gọi là Tam Phong Động. Truyền thuyết kể rằng đó là nơi tu luyện của Trương Tam Phong. Trương Tam Phong trồng ở Lao Sơn loài hoa chịu rét, vốn là hoa Sơn Trà ở phía Nam, nay ở Lao Sơn có rất nhiều loài hoa này đặc biệt trong điện tam quan của cung Thái Thanh có một loại cây chịu được giá rét đã có hàng trăm năm tuổi.

Ý nghĩa của chữ Lao Sơn rất phong phú, là nơi ở của những vị thần tiên, nhưng nếu lấy chữ này để đặt tên thì nghe không hay. Nhưng có thể dùng chữ "Lao" kết hợp với một chữ khác để tạo thành tên, vì chữ "Lao" đặc chỉ về Lao Sơn, như Trương Lao Vân, Lý Lao Tuyền.

Quảng Vũ Sơn và Ngoạ Long Cương: chiến địa Sở Hán và nơi Khổng Minh cày ruộng

Quảng Vũ Sơn: Nằm ở vùng Đông Bắc huyện Hành Dương tỉnh Hà Nam. Quảng Vũ Sơn còn có tên gọi Tam Hoàng Sơn, phía Nam có Hổ Lao Quan, Mê Thuỷ; phía Bắc tiếp giáp với sông Hoàng Hà.

Danh thắng ở Quảng Vũ Sơn: Hổ Lao Quan, Thái Công Đình, Trương Phi Thành, Lữ Bộ Thành, Hồng Câu, Hán Bá Vương, Nhị Vương Thành,…

Phía Bắc "Hổ Lao Sơn" liền với núi Quảng Vũ, sông Hoàng Hà; phía Nam liền với Tung Nhạc, hai bên vách núi sừng sững, đường đi ở giữa rất hẹp do vậy nó chính là yết hầu của hai hướng Đông, Tây. Nhà Tần khi xây dựng đất nước đã dùng một đội quân hùng hậu để trấn thủ nơi đây, bởi vì mảnh đất này có địa thế rất quan trọng nó đã phải trải qua bao cuộc chiến tranh trong các thời kỳ Sở Hán, Đông Tấn, Nam Bắc Triều, Thuỳ Đường, Tống, Kim. Trước đây hơn 2000 năm Sở - Hán đã từng đánh nhau tại Quảng Vũ Sơn, đến nay vẫn còn giữ được "Hán Bá Nhị vương Thành". Thành được phân ra thành hai: Đông và Tây, ở giữa được ngăn cách gọi là Quảng Vũ Giản, Hồng Câu. Thành phía Tây do nước Hán xây dựng và gọi là Hán Vương thành; thành phía Đông do Tây Sở Bá Vương Hạng Vũ xây dựng và gọi là Bá Vương Thành.

Vào Thời kỳ Tam quốc Diễn Nghĩa, câu chuyện "Tam Anh chiến Lữ Bố" đã xảy ra trước Hổ Lao Quan. Theo ghi chép trong lịch sử cửa ải có hai thành: một là thành của Trương Phi, hai là thành của Lữ Bố.

Dùng chữ Quảng Vũ Sơn để đặt tên một lấy cái vị trí quan trọng trong lịch sử của nó, hai là ba chữ Quảng Vũ về phương diện chữ cũng có hàm ý nhất định, âm đọc cũng thiết lập trong việc đặt tên, như Lưu Quảng Vũ, Triệu Quảng Vũ.

Ngoạ Long cương: Nằm ở phía Tây Nam Dương tỉnh Hà Nam, là mảnh đất do thừa tướng nước Thục Gia Cát Lượng thời kỳ Tam quốc địch thần cày cấy. Căn cứ vào "Tiền Xuất sư biểu" của Gia Cát Lượng: "Thần bản bộ y, Cung canh Ư Nam Dương, Cẩu toàn tính mệnh ư loạn thế, bất cầu văn đạt ư chư hầu".

Hiện nay ở Ngoạ Long Cương có Vũ Hầu Từ (Đền Vũ Hầu), trong đền có những kiến trúc như: Sơn Môn, Đại Điện, Tam Cố Đường, Quan Trương Điện. Mọi người đều gọi nơi ở của Gia Cát Lượng là Ngoạ Long tiên sinh.

Dùng chữ Ngoạ Long Cương để đặt tên, ý nghĩa của chữ này dương nhiên là có ý sùng kính Gia Cát Khổng Minh, như: Lâm Ngoạ Long, Cao Ngoạ Long.

Hào Sơn: nơi Khoa Phụ gục ngã trong cuộc rượt đuổi mặt trời

Hào Sơn: Nằm ở phía Tây tỉnh Hà Nam, ngọn núi chính là Lan Sơn nằm ở phía Đông Nam huyện Linh Bảo, địa thế núi rất hiểm trở.

Những danh thắng chủ yếu của Hào Sơn gồm có: Khoa Phụ Sơn, Phân Thiểm Thạch, Triệu Công Từ, Triệu Công Đường, Hào Nhị Lăng, Hào Lăng Quan, Quắc Quốc Mộ táng, Tần Triệu hội minh đắc, Bách Cốc,…

Khoa Phụ Sơn phía Bắc Hào Sơn là tên được đặt từ truyền thuyết "Khoa Phụ trục nhật".

Tương truyền Khoa Phụ là hậu duệ của Viêm Đế, ông ta chạy đua với mặt trời và khi chạy đến Khoa Phụ Sơn do quá mệt và khát đã chết tại đó. Dùng chữ Hào Sơn để đặt tên, về ý nghĩa nội hàm nó mang tính truyền thuyết thần thoại rất nhiều. Chữ Hào đọc âm "xiào" (Tiêu) nó mang ý chí khí chất của một người đàn ông, như: Trương Hào Sơn, Vương Hào Sơn.

Nguồn: Quan Hi Hoa, "Cách đặt tên cho con" (Hà Sơn - Thanh Anh dịch, NXB Văn Hoá Thông Tin, 2002)