Bài tổng quan
Hoa Đào và Hải Đường trong điển tích Dương Quý Phi
Một nhà thơ đời Minh từng ví hoa Đào với dáng vẻ thanh mảnh nõn nà của người con gái, còn vua Đường Minh Hoàng lại ví Dương Quý Phi say rượu với hoa Hải Đường đang say ngủ. Từ đó, hoa Đào, Tử Vi, Phù Dung và Thạch Lựu lần lượt bước vào kho tên cho con...
Hoa Đào, cây Mơ và hoa Anh Đào: ba sắc hồng mùa xuân
Hoa Đào: hoa Đào thuộc loại nguyên liệu của cây Tường Vi, thân nó rụng và không to lắm, được trồng phổ biến ở các địa phương Trung Quốc. Chiều cao của cây Đào cao khoảng 8 mét, hoa có màu phấn hồng, màu trắng và màu đỏ sẫm. Hoa Đào có các giống như: Đào bích, Đào hồng bích, Đào nhị kiều bích, Đào bạch bích, Đào lá tím. Hoa Đào là loài hoa có truyền thống cắm trong nhà vào dịp tết để mọi người cùng thưởng thức.
Có một nhà thơ đời nhà Minh đã tán dương về hoa Đào với nội dung như sau: trong bài thơ đó ông miêu tả hoa Đào giống như là một cô gái, cô gái ấy vừa thanh mảnh nõn nà, lại vừa nhu mì, thanh nhã làm cho người ta vừa nhìn đã cảm thấy đẹp đẽ và đáng yêu, cô ấy giống chị em Dương Quý Phi ở chỗ thanh cao, tao nhã. Trong toàn bộ bài thơ tuy không khái quát được hết nội dung ý nghĩa của hoa Đào nhưng từ góc độ ca ngợi tán tụng vẻ đẹp thanh cao nhưng nhu mì của hoa Đào cũng đã minh chứng rằng hoa Đào là loài hoa rất được mọi người yêu thích.
Lấy hoa Đào để đặt tên cho con có thể mang ý nghĩa là đẹp đẽ đáng yêu lại dịu dàng. Ví dụ như bạn có thể dùng trực tiếp từ hoa Đào để đặt tên: Phan Đào Hoa, Chu Lý Hoa, Triệu Mộng Đào. Khi bạn lấy từ Đào bích để đặt tên cũng rất thú vị, ví dụ như: Tân Bích Đào, Tần Bích Đào...
Cây Mơ: cây Mơ thuộc nguyên liệu của cây Tường Vi, cây lá rụng không to, xuất xứ đầu tiên là ở Tây Á nhưng hiện nay đã được trồng nhiều ở khu vực phương Bắc và vùng Giang Nam Trung Quốc. Chiều cao của cây Mơ có thể lên tới 10 mét, sắc hoa sẽ thay đổi theo quá trình nở, tán rụng của hoa, khi còn là nụ hoa, hoa có màu hồng, khi đến giai đoạn hoa nở xoè thì hoa lại có màu đỏ đậm.
Vào giai đoạn hoa rụng xuống lại thay đổi thành màu trắng. Đặc tính của hoa là thích ánh sáng và chịu được giá rét, lấy cây Mơ để đặt tên cho con sẽ có được sự liên tưởng phong phú về cái đẹp của cây Mơ. Âm đọc của chữ này cũng rất dễ nghe và cũng dễ phối hợp với chữ khác. Ví dụ như: Lý Hạnh Ánh.
Hoa Anh Đào: hoa Anh Đào cũng có thể gọi là "hoa Sơn Anh", "hoa Phúc Đào", thuộc họ cây Tường Vi, cây to lá rụng. Có một vài giống cây được trồng lúc đầu tiên ở các vùng lưu vực sông Trường Giang Bắc Kinh và khu vực Tây Nam Trung Quốc. Hiện nay đất nước có số Anh Đào nhiều nhất là ở Nhật Bản, nó chiếm một nửa số lượng Anh Đào của toàn thế giới. Anh Đào có rất nhiều loại, chiều cao của nó khoảng 5 đến 25 mét, hoa có các màu như: màu trắng, màu đỏ, màu phấn hồng...
Có người cho rằng, đặc sản hoa Anh Đào ở Trung Quốc có hoa Sơn Đào Anh, Đào Sơn Anh, hoa Anh Đào phúc Đào, còn Nhật Bản lại có: Anh Đào hồng sơn, Anh Đào Đông Kinh... Ở Nhật Bản còn có ngày hội về hoa Anh Đào, mỗi lần đến ngày hội, hoa Anh Đào lại nở rất rực rỡ và ai ai cũng đều muốn đi đến công viên để thưởng thức và ngắm hoa Anh Đào.
Ở phương diện văn hoá về các loài hoa tại Trung Quốc thì ảnh hưởng của hoa Anh Đào không thể bì được "thập đại danh hoa" như hoa Mai được, do đó chúng ta cũng ít nhìn thấy người ta lấy hoa Anh Đào để đặt tên, đặc biệt là không ít những người hiện đại ngày nay cho rằng hoa Anh Đào là quốc hoa của Nhật Bản cho nên không liên quan đến đất nước Trung Quốc. Song trên thực tế lại không phải như vậy, bởi vì có rất nhiều giống hoa Anh Đào được trồng đầu tiên ở Trung Quốc sau đó mới nhập sang Nhật Bản, cho nên khi bạn chọn tên đặt cho con thì không nên giữ mãi thành kiến với hoa Anh Đào, khi dùng chữ "hoa Anh Đào" để đặt tên thì rất dễ phối hợp với các chữ khác, ví dụ như: Lý Anh Nhuỵ, Trương Thịnh Anh, Lâm Phúc Anh...
Hoa Hải Đường trong điển tích Dương Quý Phi và sắc tím Tử Vi, Tử Kinh
Hoa Hải Đường: hoa Hải Đường cũng có thể gọi là Hải Đường Lê Hoa, thuộc họ hoa Tường Vi, thân to rụng lá, nó được trồng nhiều ở các khu vực Hoa Đông, Hoa Bắc của Trung Quốc. Hoa Hải Đường cao khoảng 8 mét, khi còn là nụ hoa, Hải Đường có màu trắng nhưng sau khi đã nở thành hoa thì nó có màu phấn hồng. Ngoài ra còn có các giống Hải Đường khác có các màu như: Hải Đường đỏ, Hải Đường trắng. Đây là loài cây được mọi người rất thích và hay thưởng thức chúng, chẳng thế mà các văn nhân mặc khách của các triều đại trước đã gọi Hải Đường là "mắt xanh", bằng ngòi bút tài hoa của mình họ đã miêu tả hoa Hải Đường có màu sắc rất tươi mới, nó giống như má hồng của các thiếu nữ khi then thùng hay xấu hổ với ai đó, hay như có ai đó ca ngợi về thuần khiết nhưng quý phái của loài hoa này bằng cách kể lại một điển cố về vua Đường Minh Hoàng và Dương Quý Phi.
Chuyện kể lại rằng: trong một lần nhà vua đi đến đình Trầm Hương để triệu kiến Dương Quý Phi song cô ấy nhân có việc vui đã uống rượu quá say, say đến nỗi Đằng Cao lực sĩ dỡ dậy nhưng vẫn không đứng vững được, do đó không thể đến bái kiến vua Đường Minh Hoàng được. Nhà vua thấy vậy bèn cười nói: "nhìn phi tử say rượu như thế này thật giống với hoa Hải Đường đang say ngủ vậy". Và từ điển cố này, người ta đã có một câu nói là "chỉ sợ đêm khuya hoa đi ngủ" với hàm ý chỉ niềm say mê đối với hoa Hải Đường. Xem ra nếu chọn tên Hải Đường để đặt tên cho người con gái đẹp thì có thể nhận được tất cả những lời tán tụng đẹp đẽ của thế gian.
Nếu lấy hoa Hải Đường để đặt tên thì bạn nên chọn chữ nào phù hợp với chữ "Đường", ví dụ như: Trương Đường Đường, Tống Lý Đường...
Tử Vi: Tử Vi thuộc họ rau thiên khuất, cây to lá rụng trồng đầu tiên tại lưu vực sông Trường Giang, khu vực Hoa Nam, Tây Nam và tỉnh Hoa Bắc. Các thành phố như: An Dương, Tín Dương và Hồ Bắc được mệnh danh là thành phố của loài hoa này. Chiều cao của hoa Tử Vi có thể cao đến 8 mét, thời gian từ lúc hoa nở đến khi hoa tàn tương đối dài (giả sử hoa nở vào tháng 7 thì cho đến tháng 9 hoa mới tàn). Hoa Tử Vi có các màu như: màu hồng, màu trắng, màu xanh thẫm... Các giống khác của hoa Tử Vi là: Ngân Vi, Thuý Vi, nở ra hoa có màu xanh thẫm. Hoa Tử Vi Triết Giang nở ra hoa có màu tím sẫm, Tử Vi đại hoa nở ra to có màu đỏ sẫm.
Tử Vi còn có một cách nhã xưng đó là Hồng Bách Nhật, có tên gọi như thế là bởi vì thời gian hoa nở kéo dài đến hơn nửa năm. Do đó, đặc điểm nổi bật nhất của Tử Vi đó là thời gian hoa nở kéo dài, không dễ bị tàn úa. Ngoài ra, dưới góc độ là tên của hoa thì hai chữ "Tử Vi" là cái tên rất đẹp, mỹ miều, khi phát âm rất dễ nghe. Và có rất nhiều họ có thể kết hợp với tên "Tử Vi". Ví dụ như: Tưởng Tử Vi, Triệu Tử Vi...
Tử Kinh: Tử Kinh cũng có thể gọi là "hồng Mãn Giang" thuộc họ đậu, cây nhỏ, rụng lá và cần thường xuyên tưới nước cho cây. Tử Kinh được trồng đầu tiên tại phía Tây tỉnh Hồ Bắc nhưng hiện nay các địa phương Trung Quốc cũng đã trồng loại cây này. Thành phố được mệnh danh là "thành phố hoa Tử Kinh" là thành phố Thẩm Giang thuộc tỉnh Quảng Đông Trung Quốc. Đặc khu hành chính Hồng Kông là nơi trồng nhiều loài hoa này, đặc khu này còn lấy hoa Tử Kinh làm biểu tượng treo trên cờ của mình. Cây Tử Kinh có thân cao khoảng 15 mét, khi nở hoa có màu giống như hoa Hồng, giống khác là có hoa màu trắng.
Lấy hoa Tử Kinh để đặt tên tương đối dễ nghe. Hơn nữa từ xa xưa giữa Tử Kinh và Hồng Kông đã có mối quan hệ rất đặc biệt. Nếu lấy Tử Kinh để đặt tên có hàm ý mang tính kỷ niệm. Ví dụ như: Lý Tử Kinh, Trương Tử Kinh, Dương Tử Kinh.
Có sắc tím bền bỉ của Tử Vi, Tử Kinh, một loài hoa đổi màu ngay trong một ngày, quả Thạch Lựu đỏ mọng và đoá Quỳnh nở dưới trăng.
Phù Dung đổi màu trong ngày, Thạch Lựu và hoa Quỳnh nở dưới trăng
Cây Phù Dung: cây Phù Dung cũng có tên gọi là Phù Dung thuộc họ gấm Quỳ. Loại cây này được trồng nhiều ở khắp các tỉnh thành của Trung Quốc. Thành đô Tứ Xuyên còn có tên gọi là "thành Dung" và nó cũng là "thành phố của loài hoa" này, còn Hồ Nam thì được ca ngợi là "Vương quốc của hoa Phù Dung" vì Phù Dung ở đây được sản xuất với số lượng rất lớn. Thân cao của Phù Dung vào khoảng 3 đến 4 mét, màu sắc của hoa này trong một ngày có thể thay đổi đến 3 lần. Buổi sáng tinh mơ hoa có màu trắng phớt, đến giữa trưa có màu đỏ đậm và đến khi chiều tà hoa biến thành màu đỏ sẫm.
Còn nhớ hồi là thuỷ binh ở Phúc Kiến, trước cửa ở dưới chân núi có cây Phù Dung, lúc đó là vào cuối Hạ nên trên cây toàn những bông hoa Phù Dung rất to. Hồi đó mấy người là lính ở Bắc Kinh nên không biết gọi cây gì liền đi hỏi những người dân quanh vùng thì được biết cây này tên là "cây anh hùng" hay còn gọi là "cây Phù Dung". Sau đó do mấy chiến hữu đều thích cây này liền mở ra một cuộc văn nghệ nhỏ gọi là "thơ xã Phù Dung" có nghĩa là từng người sẽ làm thơ về cây Phù Dung. Khi đó cũng vì làm thơ về cây Phù Dung nên có đặc ý quan sát tỉ mỉ cây này và rồi phát hiện ra một điều rất lý thú đó là trên một cành cây vừa có hoa màu đỏ lại vừa có hoa màu trắng; và nghĩ thế nào cũng không thể giải thích nổi tại sao trên cùng một cành lại nở ra hai bông hoa một màu trắng, một màu đỏ. Do đó liền đọc lên câu thơ:
Màu trắng và màu hồng của hoa sao lại mọc cùng một cành, phải chăng đó là một sự ngẫu nhiên?
Khiến cho người thưởng thức hoa tại nơi đất khách cũng cảm thấy ngưỡng mộ. Sau này, qua nhiều lần quan sát mới càng hiểu hơn, cây Phù Dung kia vào buổi sớm mai nở hoa màu trắng, đến chiều tối thì biến đổi thành màu đỏ. Đến bông hoa thứ hai của ngày hôm sau cũng có trình tự như bông hoa trước và khi được chứng kiến khung cảnh cả cây Phù Dung hoa trắng lẫn hoa đỏ nở cùng một cành mới cảm thấy hết vẻ đẹp tuyệt vời mà thiên nhiên ban tặng cho con người.
Khi lấy Phù Dung để đặt tên bạn có thể dùng trực tiếp hai chữ "Phù Dung"; cũng có thể dùng chữ "Phù" hoặc chữ "Dung" rồi kết hợp với một chữ khác. Ví dụ như: Nghiêm Phù Dung, Hứa Phù Dung, Lý Giang Phù, Quách Kính Phù, Hà Giang Dung.
Thạch Lựu: Thạch Lựu cũng có thể gọi là "An Thạch Lựu" thuộc họ Thạch Lựu, trồng đầu tiên ở khu vực Trung Á. Trung Quốc đã có hơn 2000 năm lịch sử về nuôi trồng loại cây này. Hiện nay cây Thạch Lựu đã được trồng trên khắp cả nước như: Tây An (Thiểm Tây), Hoàng Thạch (Hồ Bắc), Kinh Môn, Hà Nam đã lấy Thạch Lựu là thành phố hoa cho mình. Thạch Lựu cao khoảng 7 mét, nở ra hoa màu hồng, quả Thạch Lựu có hình cầu, trong quả có màu vàng pha chút màu hồng nhạt. Nếu ta phân quả Thạch Lựu và hoa Thạch Lựu ra làm hai loại thì cây hoa này vừa cho chúng ta khả năng quan sát hoa lại vừa có thể thưởng thức quả, giống của cây này gồm có: Thạch Lựu đại hồng, Thạch Lựu tiểu hồng, Thạch Lựu vỏ xanh, Thạch Lựu mã não tử, Thạch Lựu da hổ, hoa Thạch Lựu có màu hồng, màu trắng, màu vàng...
Nếu bạn dùng Thạch Lựu để đặt tên thì chữ "Lựu" không thích hợp khi đặt ở cuối câu nhưng khi đặt chữ "Lựu" vào giữa câu cũng phải chú ý đến đọc liền âm. Ví dụ như: Điền Lưu Thanh.
Cây Tú Cầu: cây Tú Cầu cũng có thể gọi là hoa Quỳnh, được trồng đầu tiên ở các khu vực như: Tứ Xuyên, Giang Tô, Hồ Bắc của Trung Quốc, thành phố của loài hoa Tú Cầu này là thành phố Dương Châu thuộc tỉnh Giang Tô. Tú Cầu cao khoảng 5 mét, cây có hình cầu, hoa có hình bẹt, màu trắng. Các loài gần gũi với Tú Cầu có: Đại Tú Cầu và Đấu Cầu.
Tên cây Tú Cầu là chỉ danh vọng trong học tập, có thể gọi bằng cái tên khác nữa là "đắc hưởng lượng". Tương truyền rằng ở phía sau đất của một ngôi từ thuộc Giang Châu có một cây hoa Quỳnh, thân to, nhiều hoa, mùi thơm giống như hoa Sen, và cây này là do một người thời Đường chăm sóc. Trải qua năm tháng đến thời Bắc Tống, một nhà thơ đã xây ở bên cạnh cây này một cái đình để thưởng thức hoa gọi là "song vô đình" mang ý nghĩa là hoa trong trời đất này không thể có bông thứ hai sánh ngang với nó. Đến thời Tống, cùng với sự lan rộng của hoa Quỳnh thì những lời đồn đại về nó vì thế cũng lan xa nữa. Đã có rất nhiều thi nhân làm thơ về nó để người đời sau cảm nhận được rằng trong lịch sử hoa Quỳnh rất được trân trọng và mang một chút thần bí.
Vẫn biết rằng các nhà thơ thường có chút đề cao cái đẹp song về đẹp thuần khiết, trong trắng của hoa Quỳnh thì không có một ai có thể phủ nhận được, lấy hoa Quỳnh để đặt tên bạn có thể tham khảo những miêu tả của các thi nhân về hoa Quỳnh để từ đó lĩnh hội những ý tưởng mới. Trong truyền thuyết có nhắc tới một chi tiết đó là người hầu của Tây Vương Mẫu tên là Hứa Phi Quỳnh, bạn hoàn toàn có thể mượn tên ấy để đặt tên cho con mình. Từ hoa Quỳnh cũng có thể trực tiếp làm tên người. Ví dụ như: Trương Quỳnh Hoa, Triệu Quỳnh Hoa. Và bạn hoàn toàn có thể kết hợp giữa hai tên lại với nhau tạo thành từ Quỳnh, như thế có thể đặt tên là Lý Tý Quỳnh, Vương Tú Quỳnh, Phương Tú Quỳnh.
Nguồn: Quan Hi Hoa, "Cách đặt tên cho con" (Hà Sơn - Thanh Anh dịch, NXB Văn Hoá Thông Tin, 2002)
