Bài tổng quan
Giả Sơn, Ngọc Sơn và Lô Sơn: núi mang huyền tích
Một thanh kiếm báu nhuộm đỏ cả ngọn núi, một đỉnh tuyết trắng được ví như ngọc quý giữa biển khơi, một áng thơ của Lý Bạch còn khắc mãi trên vách đá – núi non trong kho tên này không chỉ có đá và mây, mà còn giữ nguyên một pho truyền thuyết. Từ Giả Sơn mang ẩn ý kiếm khí đến Lô Sơn từng khiến thi tiên phải thốt lời ca ngợi, mỗi ngọn núi đều gói trong tên gọi một tầng khí phách riêng…
Mục lục · 5 phần
- 01Giả Sơn: núi đỏ giữ ẩn ý kiếm khí của Cán Tướng
- 02Hoắc Đồng Sơn: ba mươi sáu hang động đạo giáo và ngôi chùa vàng son
- 03Ngọc Sơn và Thạch Ngọc Sơn: đỉnh tuyết long lanh và tiếng chuông đá
- 04Lô Sơn và Ứng Thiên Sơn: kỳ quan của Lý Bạch và thư viện ngàn năm
- 05Đan Nhai Sơn: nơi Hán Vũ Đế tìm thuốc trường sinh
Giả Sơn: núi đỏ giữ ẩn ý kiếm khí của Cán Tướng
Giả Sơn: Nằm ở phía Tây Bắc thành phố Vu Hồ tỉnh An Huy, vì do đá núi có màu đỏ mà được gọi là Giả Sơn (Núi đỏ). Có hai quả núi, một quả núi là Tiểu Giả Sơn (quả núi nhỏ) và một quả núi là Đại Giả Sơn (quả núi lớn), độ cao so với mặt nước biển là 86 mét. Sau ngôi chùa có tên là Quảng Tự ở lưng chừng núi có một toà tháp đỏ được xây dựng từ đời Tống, và đây chính là một trong tám danh thắng đẹp nổi tiếng ở vùng này.
Những danh lam thắng cảnh ở núi Giả Sơn có rất nhiều trong đó phải kể đến khu mộ của Cán Tướng một người đúc kiếm nổi tiếng được đặt ở núi Xích Chúc, Mộng Nhật Đình, Ngoạn Tiên Đình, Chùa Quang Tế, Kính Hồ.
Tương truyền rằng có một danh sĩ tên là Cán Tướng người giỏi về chế tạo kiếm thời Xuân Thu đã cùng với Thê Mạc Da đúc kiếm cho Sở Vương và sau ba năm thanh kiếm mới hoàn thành. Thanh kiếm làm song có hai thanh một thanh tên là Cán Tướng, còn thanh kia là Mạc Da cả hai thanh đều là kiếm báu. Khi hai thanh kiếm được làm xong Cán Tướng biết rằng Sở Vương sẽ lấy lý do chế tạo kiếm lâu để mà giết ông. Do vậy ông đã cố tình dấu thanh kiếm Mạc Da đi chỉ dâng lên Sở Vương thanh Cán Tướng, ông hy vọng Kỳ Tử sẽ dùng thanh kiếm đã giữ lại đó để báo thù cho mình. Sau khi Cán Tướng bị Sở Vương giết, Kỳ Tử Xích được sự hỗ trợ giúp sức của các anh em nghĩa sĩ đã dùng thanh kiếm Mạc Da báo thù cho cha. Tương truyền rằng Cán Tướng đúc kiếm ở núi Xích Chúc, ngọn lửa trong lò chiếu ra mọi nơi làm cho đất đá biến thành màu đỏ, vì vậy mà núi này mới có tên là Giả Sơn. Dùng chữ Giả Sơn để đặt tên cho con thì tên này mang hàm chứa ẩn ý kiếm khí bên trong nó như: Lữ Giả Sơn, Hàn Giả Sơn.
Hoắc Đồng Sơn: ba mươi sáu hang động đạo giáo và ngôi chùa vàng son
Hoắc Đồng Sơn: Hoắc Đồng Sơn ở vùng Đông Bắc tỉnh Phúc Kiến, Tây Bắc Thành phố Ninh Đức và phía Nam huyện Châu Ninh. Hoắc Đồng Sơn từng có tên gọi như: Hoắc Đồng Sơn, Tiên Du Sơn. Độ cao hơn 800 mét so với mặt nước biển. Xung quanh Hoắc Đồng Sơn khoảng 50km có 99 đỉnh núi như Hoa Đỉnh, Song Kế, Đại Đồng, Tiểu Đồng… và 15 mỏm đá, 8 dãy núi, 6 hang động nước và 4 đầm nước sâu. Các vách đá nguy hiểm có hàng nghìn lớp, các vách núi dựng đứng. Hoắc Đồng Sơn là một trong những ngọn núi hàng đầu trong số 36 ngọn núi có hang động có liên quan tới đạo giáo.
Những danh lam thắng cảnh chủ yếu ở Hoắc Đồng Sơn có Hạc Lâm Cung, Na Lạc Nham, Thiên Quan Thuyết pháp đài, núi Hoa Đỉnh, chùa Hoa Nghiêm, Sai Y Đài, Ngũ Long Đàm…
Hoắc Đồng Sơn là ngọn núi hàng đầu trong 36 ngọn núi có hang động liên quan đến đạo giáo, "Hoắc Lâm Động Thiên" đồng thời cũng gọi là "Hạc Lâm Động Thiên". Tương truyền vào đời Đường có một đạo sĩ tên là Tư Mã Thành đã từng tu luyện ở Thiên Đài Sơn, Vương Ốc Sơn và các dãy núi nổi tiếng ở Hoành Nhạc, sau này đã cưỡi hạc lên trời ở núi Lư Hương thuộc Hoắc Đồng Sơn. Trong núi có Hạc Lâm Cung tương truyền rằng nó được xây dựng vào năm thứ hai Đại Thông triều Lương.
Ở phía Tây Hoắc Đồng Sơn có hai ngôi chùa thờ Phật nguy nga lộng lẫy, tên là Chùa Hoa Nghiêm do Ngô Việt Vương thời Bắc Tống đã quyên góp tiền của xây dựng lên. Trước cổng chùa có treo tấm biển trang trí hình rồng "Chùa Hoa Tàng" được sắc phong trong những năm tháng vĩnh lạc đời Minh, trước đại điện có treo một tấm hoành phi "Hoa Nghiêm Tự" sau khi chùa Hoa Nghiêm được xây dựng song, đã được sắc phong tới bốn lần qua các đời đế vương trong lịch sử, thời kỳ hưng thịnh nhất dưới triều Minh, các tăng đồ lên tới ngàn người, lừng lẫy cả Giang Nam.
Dùng Hoắc Đồng Sơn để đặt tên cho con nghe rất hay, người mang họ Hoắc có thể trực tiếp gọi tên là Hoắc Đồng Sơn hoặc là Hoắc Hạc Lâm. Những họ khác cũng có thể dùng chữ Hoắc Đồng để đặt tên. Ví dụ như: Tống Hoắc Đồng, Triệu Hoắc Lâm.
Ngọc Sơn và Thạch Ngọc Sơn: đỉnh tuyết long lanh và tiếng chuông đá
Ngọc Sơn: Là đỉnh núi chính của dãy núi Ngọc Sơn ở Đài Loan. Độ cao so với mặt nước biển 3.997 mét, là ngọn núi đứng đầu trong số các ngọn núi ở phía Đông Trung Quốc, cách phía Nam Bắc khoảng 3 cây số có nhiều vách đá dựng đứng, còn phía Đông các dãy núi lại xiêu vẹo nghiêng ngả về bốn hướng đông, tây, nam, bắc núi Ngọc Sơn.
Địa thế núi cao sừng sững, mùa đông trên đỉnh núi thường hay có tuyết chính vì có tuyết bao phủ bên cạnh đó ánh sáng chiều rọi vào làm cho ta có cảm giác trông lóng lánh như ngọc, vì vậy núi này mới có tên là Ngọc Sơn.
Còn nhớ khi phục vụ hạm đội ở bờ biển phía Đông, các hạm tàu khi đi tuần tiễn trên bờ biển Đài Loan, nhìn xa xa trên mặt biển có một đỉnh núi màu trắng, những người bạn chiến đấu nói với tôi rằng đó chính là Ngọc Sơn của Đài Loan, là ngọn núi cao nhất Nam Á. Đây là ngọn núi duy nhất trên đảo Đài Loan có thể nhìn thấy khi tuần tiễu trên biển. Khi đó tôi cảm thấy Ngọc Sơn đẹp vô cùng, đúng là thuần khiết như ngọc.
Dùng chữ Ngọc Sơn để đặt tên tất nhiên nghe rất hay nhưng hiện nay người tên là Ngọc Sơn rất nhiều vì vậy chỉ có thể giới hạn với họ không phổ biến mới đặt là Ngọc Sơn để tránh trùng tên như: Doãn Ngọc Sơn, Văn Ngọc Sơn…
Thạch Ngọc Sơn: Ở Ba Dương Hồ Khẩu thuộc huyện Hồ Khẩu tỉnh Giang Tây, bờ biển phía Nam sông Trường Giang. Phía Nam là Thượng Thạch Chung, phía Bắc là Hạ Thạch Chung, hai ngọn núi này sừng sững đối xứng nhau, nên nó được gọi là chìa khoá của mọi nơi.
Những danh lam thắng cảnh ở đây có Chung Thạch và Hoài Tô Đình. Lý Bột đời Đường đã từng đi thuyền đến Thạch Chung Sơn để khảo sát, ông đã phát hiện ra ở hai bên đầm nước phía Nam Thạch Chung Sơn có treo hai cái chuông đá có thể tạo ra âm thanh, người đời sau đã gọi chúng là Chung Thạch. Hiện nay ở Thạch Chung Sơn vẫn còn giữ một cái trên đó khắc hai chữ "Chung Thạch". Nhà văn học đời Tống Tô đã từng đi thuyền dưới Thạch Chung Sơn, đã tận mắt chứng kiến những hiện tượng thiên nhiên thú vị kỳ lạ. Nước và đá va đập vào nhau tạo ra âm thanh giống như tiếng chuông nên viết một bài văn miêu tả lại những hiện tượng thiên nhiên kỳ thú ở nơi này. Bài văn này đã được khắc lên vách của Thạch Chung Sơn, vách sau do bị nứt nên đã rơi xuống nước, người sau đã xây dựng Hoài Tô Đình (hay còn gọi là Đình để tưởng nhớ ông) ngay dưới Thạch Chung Sơn.
Lấy chữ Thạch Chung và tên của những danh thắng làm tên thì âm đọc của chúng rất vang, như: Giang Chung Thạch, Quan Thạch Chung.
Lấy chữ Hoài Tô Đình làm tên như Trương Hoài Tô.
Lô Sơn và Ứng Thiên Sơn: kỳ quan của Lý Bạch và thư viện ngàn năm
Lô Sơn: Cũng gọi là Khuông Sơn, Khuông Lô. Nằm ở phía Nam thành phố Cửu Giang phía Bắc tỉnh Giang Tây, đứng sừng sững ở phía Nam sông Trường Giang và bờ hồ Ba Dương. Cách phía Nam Bắc 25km, diện tích khoảng 300Km², đỉnh núi Đại Hán Dương là đỉnh núi cao nhất độ cao so với mặt nước biển là 1474m, sông núi hữu tình, nhiều vách núi dựng đứng, từ xưa đến nay được mệnh danh là "Khuông Lô Kỳ Tú Giả Thiên Hạ".
Những danh lam thắng cảnh chính của Lô Sơn: Vũ Vương sơn, Đại Vũ Thạch Thất, Lưu Việt Động, Khang Vương Cốc, Thượng Tiêu Phong, Hạnh Lâm, Tam Quan, Đông Lâm Tự, Thần Vận Điện, Trác Tích Tuyền, Liên Trì, Tây Lâm Tự, Hương Cốc, Thạch Môn, Thông Minh Tuyền, Hổ Phù Kiều, Tam Tiếu Đường, Phiên Kinh Đài, Đào Tiềm Cổ Lý, Đào Tiềm Tuý Thạch, Đào Tiềm Mộ, Thái Bạch Thư Đường, Thanh Liên Cốc, Khai Tiên Bộc Bố, Tương Tư Nhuận, Cốc Liêm Tuyền, Bạch Cư Dị Thảo Đường, Hoa Dịch, Bạch Lộc Động Thư Viện, Liêm Khê, Ái Liên Trì, Ôn Truyền, Trúc Lâm Tự, Ngự Bia Đình,…
Lô Sơn là một danh lam thắng cảnh nổi tiếng trong, ngoài nước, ở đây người viết chỉ giới thiệu qua về những di tích được người xưa để lại tại Lô Sơn.
Ở triều Tấn Huệ Viễn, Lục Tu Tĩnh, Đào Uyên Minh đã phân ra Danh tăng, Danh đạo, Danh nho ở Lô Sơn. Huệ Viễn ở Đông Lâm Tự, Lục Tu Tĩnh ở Giản Tịch Quan, Đào Uyên Minh ở Sài Lật Lý, và đã từng có truyền thuyết về sự dung hoà của ba trường phái "Thích", "Đạo", "Nho". Đào Uyên Minh coi thường quyền quý, tấm lòng cao thượng vì sự bức bách trong cuộc sống, trong hai lần làm quan nhưng đều vì không muốn câu kết với bọn thống lý mà đã từ quan về quê.
Nhà thơ Lý Bạch đời Đường khi đi thưởng ngoạn Lô Sơn đã từng có những câu nói ca ngợi Lô Sơn: "Ta đã từng đi khắp đó đây, những phong cảnh nơi ta đến đẹp vô cùng, nhưng có lẽ Lô Sơn mới thực sự làm say lòng ta, thật là một kỳ quan dưới đất trời!" Nay ở Lô sơn vẫn còn "Thái Bạch Thư Đường".
Nhà thơ Bạch Cư Dị Nguyên và Trung Biếm đời Đường từng xây một "Thảo Đường" tại Lô Sơn cho Tư Mã ở Giang Châu.
Nhà thơ Châu Di đời Nam Tống, vào những năm tháng tuổi già có một tình cảm đối với ngọn núi Liên Hoa ở Lô Sơn vì vậy mà ông đã cho xây ở dưới núi này một thư đường để dạy học.
Lấy chữ Lô Sơn để đặt tên chỉ cần chọn chữ có thể kết hợp được với chữ "Lô" là được như: Vương Lô Phong, Trương Lô Vũ, Trần Lô Tiêu, Triệu Lô Minh.
Ứng Thiên Sơn: Nằm ở phía Tây Nam huyện Quý Phù vùng Đông Bắc tỉnh Giang Tây, vì hình dáng giống con voi nên còn gọi là Tượng Sơn.
Một nhà nho nổi tiếng thời Tống, vào những năm tháng cuối đời đã cho xây dựng một thư viện Tương Sơn ở Ứng Thiên Sơn. Thư viện này đã từng là một trong những thư viện nổi tiếng ở Trung Quốc.
Lấy chữ Ứng Thiên Sơn để đặt tên ngoài mong hàm ý chỉ ngọn núi này ra, hai chữ Ứng Thiên cũng có âm đọc hay, như: Trương Ứng Thiên, Thường Ứng Thiên.
Đan Nhai Sơn: nơi Hán Vũ Đế tìm thuốc trường sinh
Đan Nhai Sơn: Đan Nhai Sơn trước đây còn có tên gọi là Phùng Lai Đảo, nằm ở phía bắc huyện Phùng Lai tỉnh Sơn Đông và gần phía Bắc của biển Bột Hải, phía trên có gác Phùng Lai, phía dưới có các ghềnh đá, do vậy nơi đây trước kia là điểm du lịch.
Danh thắng của Đan Nhai Sơn như: Thành phố biển, Vọng Tiên Môn, Gác Phùng Lai, Tô Cung Từ, tấm bia có khắc thư tả Thành phố biển, Thuỷ Thành…
Theo truyền thuyết Phùng Lai, Phương Trượng và Doanh Châu là ba vị thần núi trên biển, trên núi có thuốc tiên và thuốc trường sinh bất lão, do vậy mà đã thu hút các bậc đế vương tìm đến. Tương truyền Đan Nhai Sơn chính là nơi vua Hán Vũ Đế du ngoạn thưởng thức Phùng Lai. Gác Phùng Lai ở trên núi Đan Nhai được xây dựng từ thời Bắc Tống, lầu gác cao mười lăm mét, phía Nam của Gác có các kiểu kiến trúc như Tam Thanh Điện, Lữ Tổ Điện, Thiên Hậu Cung, Long Vương Cung…
Dùng chữ Đan Nhai Sơn để đặt tên thì ngay trong tên này đã mang hàm ý chỉ những vị tiên trên núi này, như: Lý Đan Nhai, Triệu Đan Nhai.
Nguồn: Quan Hi Hoa, "Cách đặt tên cho con" (Hà Sơn - Thanh Anh dịch, NXB Văn Hoá Thông Tin, 2002)
